Nghệ thuật của những người rảnh rỗi

Quá trưa, anh N từ công ty trở về nhà. Vừa tắm anh vừa lẩm bẩm.

“Nhờ khoa học kỹ thuật tiến bộ vượt bậc mà thời gian làm việc của con người đã rút ngắn lại. Bây giờ một tuần được nghỉ đến ba ngày, ngày đi làm cũng chỉ trong vòng một buổi sáng là xong. Ðúng là thời đại của sự dư thừa thời gian, của xã hội giải trí. Con người ngày xưa chắc cũng từng mong muốn mình được sống trong thế giới như thế này…”

Tắm táp xong xuôi, anh nhâm nhi ly nước mát rồi mở thư ra xem. Ðây là lá thư của người đang làm ăn với công ty anh gửi đến.

“Những bức tranh tôi vẽ trong thời gian rỗi rảnh gom góp cũng đã khá nhiều. Nếu được anh đến giám thưởng giùm cho thì tôi rất lấy làm hân hạnh…”

Ðọc xong lá thư, anh N quyết định rời khỏi nhà. Thứ nhất là để làm đối tượng vui lòng mà cũng để giết thời gian buổi chiều dài dằng dặc vì anh chẳng có việc gì khác để làm.

Khi đến nhà ông ta, anh N thấy trong nhà đầy tranh. Có thể nói là một hình thức triển lãm cá nhân ở nhà vậy. Ngoài anh ra cũng có thêm mấy người khách nữa được mời đến. Sau khi cất tiếng chào chủ nhân xong xuôi, anh N mới hỏi.

“Tất cả đây là tác phẩm của ông à?”

“Ðúng vậy. Tôi vẽ theo nhiều phong cách khác nhau. Bức tranh này là tác phẩm mới nhất đấy”

“Tuyệt vời quá. Mặc dù là tác phẩm trừu tượng nhưng ông đã thành công khi đưa vào đó bầu không khí tự tình. Ðúng là thần diệu”

Anh N mở lời khen. Anh đã nghiên cứu hội họa để dành cho những trường hợp như thế này nên những lời này không phải lạc đề. Nếu tán hươu tán vượn sẽ làm tổn thương cảm xúc của chủ nhà. Lễ nghi là chuyện rất khó chứ có phải đùa đâu. Chủ nhà rất vui mừng.

“Ðược anh khen ngợi khiến tôi cảm thấy không gì vui hơn thế. Nghệ thuật chính là thể hiện ra quan điểm riêng của mình. Ðó là ý muốn được thể hiện. Nếu có những người như anh công nhận thì tôi thật lấy làm mãn nguyện và thấy mình sống có ý nghĩa”

“Thế giới trở nên như thế này thật là một khuynh hướng rất hay. Nếu như không có nghệ thuật thì thời gian rảnh rỗi do tiến bộ của khoa học kỹ thuật mang lại con người biết làm gì đây? Bây giờ ai cũng tham gia sáng tác về văn chương, thi ca và mỹ thuật. Ðúng là một xã hội văn hóa cao cấp. Con người ngày xưa chắc cũng không dự tưởng được là thời kỳ phục hưng thứ hai lại đến sớm như vậy…”

“Sao nào? Nếu anh đã thích thú như vậy thì mua một bức đi nhé. Nó sẽ làm cuộc sống của anh trở nên thi vị hơn”

“À, thì….”

Anh N thấy khó xử. Không thể cải chính lời nói lấy lòng lúc nãy, còn nếu bỏ tiền ra mua thứ này thì thật lãng phí. Nhưng thật may mắn làm sao. Ðúng lúc đó có ai đó vỗ vai anh. Quay người lại anh N nhận ra đó chính là người bạn cũ thời phổ thông. Anh ta nói.

“Trời, lâu quá không gặp. Thế nào? Ðến nhà tôi chơi một chuyến đi. Tôi sẽ cho anh thấy tác phẩm tuyệt vời của mình”

“Nếu vậy thì nhất định tôi phải xem mới được…”

Anh N đáp lời với vẻ cường điệu. Ðể thoát được tình cảnh phải mua tranh thì chỉ có cách bám vào lời của người bạn cũ. Sau khi tạm biệt chủ nhân, anh N rời khỏi căn nhà triển lãm cá nhân đó.

Ðến nhà người bạn, anh N cất tiếng hỏi.

“Tác phẩm của anh thuộc lĩnh vực gì vậy?”

“Nghệ thuật video. Tôi kết hợp những đoạn phim quay được với nghệ thuật âm thanh. Vì lĩnh vực này còn mới mẻ nên tôi có thể thử nghiệm mạo hiểm đủ kiểu. Chẳng hạn tính tiên phong, tính thực tiễn rồi tính động, tính tổng hợp… Nói chung là anh cứ xem qua cái đã…”

Và cái nghệ thuật video đó bắt đầu được trình chiếu trên màn hình. Anh ta đã chụp đủ mọi thứ, trộn thêm mấy mẩu tin tức thu lại từ tivi thành một mớ hổ lốn rồi chèn thêm đủ loại âm nhạc vào. Các khung hình cứ lướt qua với những thanh âm chan chát như muốn làm người xem đinh tai nhức óc vậy.

“Sao nào? Thấy ghê gớm chưa?”

Người bạn tự mãn. Tuy nhiên anh N không hề nghĩ như thế một chút nào. Từ đầu đến cuối anh hoàn toàn không hiểu đầu cua tai nheo ra làm sao cả. Tuy vậy, không thể nói như thế với tác phẩm nghệ thuật được.

“Tôi cảm động tự đáy lòng. Ðã thế còn kích động nữa chứ. Anh đã phân giải và tái hợp xướng lại những quang cảnh bình thường của cuộc sống con người, biến cái đẹp của sự tầm thường vô nghĩa thành một cảm giác sinh lý…”

Cái đẹp của sự tầm thường vô nghĩa mang ý là anh chẳng hiểu gì. Còn cảm giác sinh lý là ám chỉ anh bị nhức đầu và muốn ói. Anh N đã học được nghệ thuật khen ngợi cho nên mới có thể ứng biến đến mức như thế. Tuy nhiên người bạn cũ hiểu theo đúng nghĩa đen của câu từ nên vô cùng hớn hở.

“Cám ơn anh đã khen. Vậy để tôi cho anh xem thêm cái nữa. Anh cứ tự nhiên mà thưởng thức. Ðây có thể gọi là kiệt tác đấy”

Rồi không chờ anh N có đồng ý hay không, kiệt tác bắt đầu được trình chiếu. Tác phẩm này còn vô nghĩa hơn lúc nãy nữa. Nếu như theo phong cách nhẹ nhàng kiểu cổ điển thì đến nửa chừng ta có thể ngủ được. Tuy nhiên đây là tác phẩm mang tính tiên phong nên cứ hễ người xem buồn ngủ là những thanh âm kim loại chói tai lại vang lên khiến không sao mà ngủ được.

Cuối cùng thì cũng kết thúc. Anh N liếc nhìn đồng hồ.

“Chà, mải mê xem thế mà đã đến giờ này rồi à. Tôi phải về nhà thôi. Nhờ anh mà hôm nay tôi được thưởng thức những tác phẩm mạnh mẽ đến thế. Con người ngày xưa chắc không bao giờ dự tưởng được rằng đến một thời đại mọi người đều có thời gian rảnh mà hoạt động nghệ thuật như thế này đâu nhỉ…”

Anh N nói xong rồi vội vàng từ tạ.

Về đến nhà anh mệt mỏi rã rời. Nghệ thuật có lẽ là thứ tuyệt vời thật. Nhưng đó là đối với người làm ra tác phẩm thôi. Còn đối với người bị cưỡng ép xem, bị bắt thưởng thức cho dù có muốn hay không chỉ vì nghĩa lý và tình bạn thì đúng là không có cái khổ sở nào bằng.

Không thể nào ngăn cái nghĩa lý và tình bạn xen vào nghệ thuật được cả. Ðâu phải chỉ cần trả một món tiền là mình được miễn trừ đâu. Phải đi đến từng nhà, giết thời gian, chịu đựng nỗi thống khổ rồi phải đưa ra những lời tán tụng hợp lý nữa. Nếu như lâu lâu mới có một lần thì còn được đi. Ðằng này mỗi ngày đều như vậy cả. Nào là hội ngâm thơ, hội đàn samisen gì gì đủ thứ hết. Bởi vì người ta có thời gian rảnh rỗi nên phải tìm cách thỏa mãn cái ý muốn được biểu hiện mình. Những buổi chiều ngày bình thường với tất cả ngày nghỉ cứ phải đi vòng vòng loanh quanh những chỗ như thế cả.

“Chuyện gì vậy nhỉ? Giá như cứ như ngày xưa làm việc chăm chỉ đầu tắt mặt tối ở công ty đến khuya còn hay hơn. Chứ còn như giờ thì…”

Ăn cơm tối xong, anh N lẩm bẩm như thế. Trong lúc lẩm bẩm, anh N tóm tắt lại các ý kiến, hệ thống hóa lại các ý chính để làm thành quan điểm của mình. Anh bắt đầu dùng nó làm chất liệu viết văn. Vì ngày mai được nghỉ nên anh có thể chuyên tâm sáng tác. Anh say sưa viết, càng viết càng cảm thấy hưng phấn.

Sáng hôm sau, anh sử dụng máy chế sách và máy in gia đình để in thành những quyển sách nhỏ. Anh bỏ vào phong bì, viết tên những người quen rồi gửi vào thùng thư bưu điện.

Những người nhận được quyển sách đều lật nhanh ra xem, ai cũng cau mày nhăn mặt mà lẩm bẩm.

“Lại gửi cho mình những thứ  chán ngắt. Cậu ấy tuy là người tốt nhưng cứ sử dụng thời gian rảnh rỗi mà bày đặt bình luận xã hội. Bỏ đi cho người ta nhờ có phải hay hơn không? Phiền phức thiệt chứ…”

Nói xong định xé vứt đi nhưng rồi nghĩ lại.

“Nhưng mà cũng không nên làm thế. Lúc mình triển lãm điêu khắc, cậu ta lúc nào cũng đến làm mình vô cùng cảm động. Nếu đã là fan hâm mộ của mình rồi thì cũng không thể cư xử lạnh lùng quá được. Mặc dù dở tệ nhưng đối với cậu ta mà nói đây chính là quan điểm riêng. Chắc mình cũng phải viết thư trả lời với mấy câu phát biểu cảm tưởng đại khái chiếu lệ như văn chương thật là tuyệt vời thôi. Nhưng nếu thế thì phải đọc qua một lượt mới được. Tiêu tốn thời gian công sức vào những thứ ngớ ngẩn. Thiệt tình, chắc con người ngày xưa cũng không thể dự tưởng được một thời đại tệ hại như thế này đâu…”

Hòang Tường
Hòang Tường

HS

Hoàng Long dịch từ nguyên ngữ tiếng Nhật

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 18 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Robot đá banh (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Quê ngoại (Truyện Ngắn) - Trà Đóa
  • Obama bài học nhân bản (Sổ tay phóng viên) - Đinh Yên Thảo
  • Thế giới organics! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Hoa Kỳ - Trung Quốc và tình hình Biển Đông (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Tháng giêng năm 2017 (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Những điều ghi nhớ khi lái xe (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Vài ý kiến nhỏ về việc thông qua Đạo luật Magnitsky (Tạp Ghi) - Huỳnh Thục Vy
  • Ngày cuối năm (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Đêm, nghe quạ kêu (Bên tách cà phê) - Tim Nguyễn
  • Phòng Cấp Cứu (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thời cấm rượu (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Người trẻ, Người không còn trẻ, người già và người "sồn sồn" (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Đoàn Minh Châu (Thơ) - Thận Nhiên
  • "Học tiếng Việt qua bài hát" (Chát Đi!) - Thanh Thư
  • Đơn sơ như cá chưng tương hột (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Tôi lo ngại phải rời khỏi Hoa Kỳ! (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Sơn Đông mãi võ (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Làm sạch chảo chống dính (Bạn Có Biết)
  • Vài chuyện vui về Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Những mẩu chuyện cảm động ngày cuối năm (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Biến cố, tai họa và thảm kịch năm 2016? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Mang quà biếu xén sếp lớn (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Giải pháp cho stress (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trò chuyện với chính quyền (Góc Hoàng Hoa) - Ls. Anh Thư
  • Tuổi thọ các bộ phận trên xe hơi (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Đầm len mùa Đông! (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Tháng Chạp của người không Tết (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Màn cửa tự cuốn (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Để trở thành người hạnh phúc trong năm mới (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Người Việt ở New York mưu sinh (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • iPhones lén gởi ghi nhận các cú điện thoại của khách hàng về Apple (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Trang trí ngày Xuân (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Manchester by the sea (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Tình đầu (Truyện Ngắn) - Phạm Hải Anh
  • Thân cò bến lạ (Thơ) - Đức Phổ
  • Rộn ràng mùa thơm (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • CES 2017 có gì mới? (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Cuối năm mẹ đi đâu (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Gã ăn mày thi sĩ (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Lập
  • Bốn bài thơ của Dương Ánh Dương (Thơ)
  • Cọp giấy & rồng lộn (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • 2016 năm của những chàng trai ủy mị (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Bàn tay bạn có sạch? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Về Little Saigon ăn Tết (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Đáp trả xã hội (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Ăn mừng ... ly dị (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Thông báo (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE