Nâng cao mức an toàn trên mạng

Có nhiều cách để bảo vệ thông tin cá nhân khi bạn lên mạng internet, dù sử dụng một smartphone hoặc laptop, dù ở nhà hoặc trong một tiệm cà phê.

Những bước sau đây chỉ cần đôi ba phút thực hiện, có thể giúp làm cho các dữ liệu của bạn an toàn hơn, làm lạc hướng các tay hackers và kiểm soát được số dữ kiện về bạn mà các công ty thâu thập mà bạn không biết.

Bật Automatic Updates lên (Tự động cập nhật)

Các cập nhật của nhu liệu (software updates) cũng giống như thay nhớt cho xe. Chúng có thể gây đôi chút phiền phức lúc này nhưng lại là phao cứu khi có chuyện xảy ra sau này. Theo các chuyên viên về an toàn mà Google thăm dò năm ngoái, thì bước quan trọng nhất mà bạn có thể thực hiện để gia tăng sự an toàn là giữ cho hệ điều hành (opering system) và các nhu liệu được cập nhật. Các tên hackers lúc nào cũng lợi dụng những nhược điểm để tấn công, còn các nhà chuyên môn về an ninh cũng không ngừng chơi trò “thấy đâu đập đó”. Nếu bạn dùng nhu liệu cũ, là bạn thiếu đi những sự che chở bảo vệ mới nhất. Ða số các nhu liệu thời nay sẽ tự cập nhật nếu bạn để cho chúng làm công việc đó. Phải chắc là tính năng auto-updates được bật on.

an-toan-tren-mang

Sử dụng Screen Locks trên mọi thiết bị

Hãy đặt một mật tự (password) hoặc PIN cho mỗi laptop, smartphone và tablet bạn có. Bất cứ thiết bị nào bị mất mà không có screen lock, đều trở thành – đối với kẻ gian – một cổng vào không được bảo vệ; chúng có thể xâm nhập email, các trương mục ngân hàng và xã hội, thay đổi mật tự và kiểm soát cả đời sống kỹ thuật số của bạn. Screen lock nên dài ít nhất 6 mẫu tự, tránh những mật tự dễ đoán, như ngày sinh hoặc số điện thoại.

an-toan-tren-mang1

Kiểm tra Data-Breach Status (Tình trạng Dữ liệu bị xâm nhập)

Thắc mắc không biết các dữ liệu cá nhân có bị đánh cắp và đem bán trên mạng? Có thể vô haveibeenpwned.com để kiểm tra xem địa chỉ email và user names của bạn có trong danh sách 120 vụ xâm nhập tại các công ty trong đó có Adobe, LinkedIn, và Snapchat hay không. (Bạn phải ghi danh để có thể kiểm tra được đầy đủ kho dữ liệu). Nếu thấy tên bạn xuất hiện, hãy thay đổi mật tự đối với trương mục liên hệ và bất cứ trang mạng nào bạn sử dụng cùng một mật tự đó.

an-toan-tren-mang3

Dùng địa chỉ email tạm thời

Bạn thường được hỏi địa chỉ email để truy cập một trang mạng hoặc ký tên xin một thẻ tín dụng, dù cả khi chỉ muốn sử dụng dịch vụ đó một lần thôi. Nếu đồng ý làm theo, bạn sẽ nhiều năm bị gởi đến những quảng cáo tiếp thị. Ngày nay ai cũng muốn địa chỉ email của bạn. Nhưng bạn không cần phải cho một địa chỉ thật. Bạn có thể dùng 10minutemail.com để tạo ra được một email address hoạt động trong vòng 10 phút (hoặc 20 phút, nếu cần), đủ để truy cập vào trang mạng. Khi hết giờ, địa chỉ email đó sẽ tự hủy – và 10minutemail.com không giữ lại bất cứ dữ liệu cá nhân nào.

Che Laptop Webcam lại

Nhiều kẻ gian đã liên tiếp chứng tỏ chúng có thể bật on chiếc máy ảnh của laptop mà chủ nhân không hay biết. Hãy làm như  Facebook CEO Mark Zuckerberg và FBI director James Comey, dán một miếng băng keo hoặc một miếng post-it note lên trên đó. Hackers vẫn chưa bẻ khóa được “mật mã keo dính”.

an-toan-tren-mang2

Dùng HTTPS Everywhere Browser Extension

Khi bạn thấy các chữ “https” và hình một cái khóa màu xanh cùng với một URL trên thanh địa chỉ của browser bạn dùng, có nghĩa là dữ liệu đã được mã hóa (encrypted) khi nó đi qua lại từ website và chiếc máy tính của bạn. (“s” là chữ tắt của “secure”, an toàn). Một số trang mạng hỗ trợ https, nhưng lúc dùng lúc không. Hãy thêm “HTTPS Everywhere browser extension” vào (có thể download từ Electronic Frontier Foundation), thì đường tiếp nối sẽ được mã hóa bất cứ khi nào bạn nối vào một website có hỗ trợ https. Nó sử dụng được với Chrome, Firefox, và Opera browsers.

Tắt Location Tracking trong các Apps

Nhiều mobile apps có thể truy ra nơi chốn bạn ở từ chiếc phone của bạn. Trong trường hợp liên quan đến dịch vụ tại nhà hàng hoặc Uber thì được, nhưng không có lý do gì để mà chia sẻ dữ liệu về nơi chốn bạn đang ở với nhiều công ty khác khi họ sẽ không dùng thông tin đó để cung cấp bất cứ lợi ích nào rõ rệt. Bạn có thể quyết định chọn xem apps cá nhân nào có thể tiếp cận dữ liệu đó. Trên iPhone, vào Settings, rồi Privacy, rồi Location Services. Tới đây, đi xuống bất cứ app nào và điều khiển để nó có thể hoặc khi nào tiếp cận chỗ ở của bạn. Bạn có thể làm như thế trên bất cứ Android phone nào chạy hệ điều hành hiện nay (như 6.0 Marsmallow hoặc mới hơn). Vô Settings, rồi Application Manager, và gõ vào app nào bạn muốn điều chỉnh. Kế tiếp, gõ vào Permissions để tới location setting.

HV

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 18 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Robot đá banh (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Quê ngoại (Truyện Ngắn) - Trà Đóa
  • Obama bài học nhân bản (Sổ tay phóng viên) - Đinh Yên Thảo
  • Thế giới organics! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Hoa Kỳ - Trung Quốc và tình hình Biển Đông (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Tháng giêng năm 2017 (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Những điều ghi nhớ khi lái xe (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Vài ý kiến nhỏ về việc thông qua Đạo luật Magnitsky (Tạp Ghi) - Huỳnh Thục Vy
  • Ngày cuối năm (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Đêm, nghe quạ kêu (Bên tách cà phê) - Tim Nguyễn
  • Phòng Cấp Cứu (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thời cấm rượu (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Người trẻ, Người không còn trẻ, người già và người "sồn sồn" (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Đoàn Minh Châu (Thơ) - Thận Nhiên
  • "Học tiếng Việt qua bài hát" (Chát Đi!) - Thanh Thư
  • Đơn sơ như cá chưng tương hột (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Tôi lo ngại phải rời khỏi Hoa Kỳ! (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Sơn Đông mãi võ (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Làm sạch chảo chống dính (Bạn Có Biết)
  • Vài chuyện vui về Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Những mẩu chuyện cảm động ngày cuối năm (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Biến cố, tai họa và thảm kịch năm 2016? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Mang quà biếu xén sếp lớn (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Giải pháp cho stress (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trò chuyện với chính quyền (Góc Hoàng Hoa) - Ls. Anh Thư
  • Tuổi thọ các bộ phận trên xe hơi (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Đầm len mùa Đông! (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Tháng Chạp của người không Tết (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Màn cửa tự cuốn (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Để trở thành người hạnh phúc trong năm mới (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Người Việt ở New York mưu sinh (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • iPhones lén gởi ghi nhận các cú điện thoại của khách hàng về Apple (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Trang trí ngày Xuân (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Manchester by the sea (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Tình đầu (Truyện Ngắn) - Phạm Hải Anh
  • Thân cò bến lạ (Thơ) - Đức Phổ
  • Rộn ràng mùa thơm (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • CES 2017 có gì mới? (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Cuối năm mẹ đi đâu (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Gã ăn mày thi sĩ (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Lập
  • Bốn bài thơ của Dương Ánh Dương (Thơ)
  • Cọp giấy & rồng lộn (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • 2016 năm của những chàng trai ủy mị (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Bàn tay bạn có sạch? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Về Little Saigon ăn Tết (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Đáp trả xã hội (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Ăn mừng ... ly dị (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Thông báo (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments