Nâng cao mức an toàn trên mạng

Có nhiều cách để bảo vệ thông tin cá nhân khi bạn lên mạng internet, dù sử dụng một smartphone hoặc laptop, dù ở nhà hoặc trong một tiệm cà phê.

Những bước sau đây chỉ cần đôi ba phút thực hiện, có thể giúp làm cho các dữ liệu của bạn an toàn hơn, làm lạc hướng các tay hackers và kiểm soát được số dữ kiện về bạn mà các công ty thâu thập mà bạn không biết.

Bật Automatic Updates lên (Tự động cập nhật)

Các cập nhật của nhu liệu (software updates) cũng giống như thay nhớt cho xe. Chúng có thể gây đôi chút phiền phức lúc này nhưng lại là phao cứu khi có chuyện xảy ra sau này. Theo các chuyên viên về an toàn mà Google thăm dò năm ngoái, thì bước quan trọng nhất mà bạn có thể thực hiện để gia tăng sự an toàn là giữ cho hệ điều hành (opering system) và các nhu liệu được cập nhật. Các tên hackers lúc nào cũng lợi dụng những nhược điểm để tấn công, còn các nhà chuyên môn về an ninh cũng không ngừng chơi trò “thấy đâu đập đó”. Nếu bạn dùng nhu liệu cũ, là bạn thiếu đi những sự che chở bảo vệ mới nhất. Ða số các nhu liệu thời nay sẽ tự cập nhật nếu bạn để cho chúng làm công việc đó. Phải chắc là tính năng auto-updates được bật on.

an-toan-tren-mang

Sử dụng Screen Locks trên mọi thiết bị

Hãy đặt một mật tự (password) hoặc PIN cho mỗi laptop, smartphone và tablet bạn có. Bất cứ thiết bị nào bị mất mà không có screen lock, đều trở thành – đối với kẻ gian – một cổng vào không được bảo vệ; chúng có thể xâm nhập email, các trương mục ngân hàng và xã hội, thay đổi mật tự và kiểm soát cả đời sống kỹ thuật số của bạn. Screen lock nên dài ít nhất 6 mẫu tự, tránh những mật tự dễ đoán, như ngày sinh hoặc số điện thoại.

an-toan-tren-mang1

Kiểm tra Data-Breach Status (Tình trạng Dữ liệu bị xâm nhập)

Thắc mắc không biết các dữ liệu cá nhân có bị đánh cắp và đem bán trên mạng? Có thể vô haveibeenpwned.com để kiểm tra xem địa chỉ email và user names của bạn có trong danh sách 120 vụ xâm nhập tại các công ty trong đó có Adobe, LinkedIn, và Snapchat hay không. (Bạn phải ghi danh để có thể kiểm tra được đầy đủ kho dữ liệu). Nếu thấy tên bạn xuất hiện, hãy thay đổi mật tự đối với trương mục liên hệ và bất cứ trang mạng nào bạn sử dụng cùng một mật tự đó.

an-toan-tren-mang3

Dùng địa chỉ email tạm thời

Bạn thường được hỏi địa chỉ email để truy cập một trang mạng hoặc ký tên xin một thẻ tín dụng, dù cả khi chỉ muốn sử dụng dịch vụ đó một lần thôi. Nếu đồng ý làm theo, bạn sẽ nhiều năm bị gởi đến những quảng cáo tiếp thị. Ngày nay ai cũng muốn địa chỉ email của bạn. Nhưng bạn không cần phải cho một địa chỉ thật. Bạn có thể dùng 10minutemail.com để tạo ra được một email address hoạt động trong vòng 10 phút (hoặc 20 phút, nếu cần), đủ để truy cập vào trang mạng. Khi hết giờ, địa chỉ email đó sẽ tự hủy – và 10minutemail.com không giữ lại bất cứ dữ liệu cá nhân nào.

Che Laptop Webcam lại

Nhiều kẻ gian đã liên tiếp chứng tỏ chúng có thể bật on chiếc máy ảnh của laptop mà chủ nhân không hay biết. Hãy làm như  Facebook CEO Mark Zuckerberg và FBI director James Comey, dán một miếng băng keo hoặc một miếng post-it note lên trên đó. Hackers vẫn chưa bẻ khóa được “mật mã keo dính”.

an-toan-tren-mang2

Dùng HTTPS Everywhere Browser Extension

Khi bạn thấy các chữ “https” và hình một cái khóa màu xanh cùng với một URL trên thanh địa chỉ của browser bạn dùng, có nghĩa là dữ liệu đã được mã hóa (encrypted) khi nó đi qua lại từ website và chiếc máy tính của bạn. (“s” là chữ tắt của “secure”, an toàn). Một số trang mạng hỗ trợ https, nhưng lúc dùng lúc không. Hãy thêm “HTTPS Everywhere browser extension” vào (có thể download từ Electronic Frontier Foundation), thì đường tiếp nối sẽ được mã hóa bất cứ khi nào bạn nối vào một website có hỗ trợ https. Nó sử dụng được với Chrome, Firefox, và Opera browsers.

Tắt Location Tracking trong các Apps

Nhiều mobile apps có thể truy ra nơi chốn bạn ở từ chiếc phone của bạn. Trong trường hợp liên quan đến dịch vụ tại nhà hàng hoặc Uber thì được, nhưng không có lý do gì để mà chia sẻ dữ liệu về nơi chốn bạn đang ở với nhiều công ty khác khi họ sẽ không dùng thông tin đó để cung cấp bất cứ lợi ích nào rõ rệt. Bạn có thể quyết định chọn xem apps cá nhân nào có thể tiếp cận dữ liệu đó. Trên iPhone, vào Settings, rồi Privacy, rồi Location Services. Tới đây, đi xuống bất cứ app nào và điều khiển để nó có thể hoặc khi nào tiếp cận chỗ ở của bạn. Bạn có thể làm như thế trên bất cứ Android phone nào chạy hệ điều hành hiện nay (như 6.0 Marsmallow hoặc mới hơn). Vô Settings, rồi Application Manager, và gõ vào app nào bạn muốn điều chỉnh. Kế tiếp, gõ vào Permissions để tới location setting.

HV

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 29 tháng 03 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Ẩm thực phiêu lưu ký (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Ảo giác! (Truyện Ngắn) - Đào Thị Thanh Tuyền
  • vì sao nhạc bị cấm? (Phỏng Vấn) - Thanh Thư
  • chuyện người buôn heo (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • EU tròn 60 tuổi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • an sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Nhật dạy con: Kỳ công trả lại một đồng xu (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • PayPal bắt tay với Amazon (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Ấu thời, sướng và khổ (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Kháng sinh (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Nhà đông nhiều… đồng! (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Manh quần tấm áo (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Hoa Lan Còn Mọc Lại (Tản Mạn Tháng Ba) - Nguyễn Thị Huế Xưa
  • tổ chức thám tử Pinkerton (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • CANH NGHÊU GIÁ ĐẬU XANH (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Tin tức di trú và chiếu khán liên quan đến người Việt Nam
 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • trò chơi trẻ con Sài Gòn xưa (Tạp Bút) - Trang Nguyên
  • Phòng ngủ cho khách (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • người Xì ở Mỹ (Tạp Ghi) - Phạm Thành Châu
  • Gắn song sắt cửa sổ, cất patio có cần xin phép? (Bạn Có Biết) - Trịnh Kiều Phong
  • Vì em ngây thơ (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Mặt nạ dưỡng da (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Người thầy của tôi (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Samsung - từng bước thăng trầm (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • xách tay của Nàng (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Kurios chiếc hộp kỳ bí (Something Anything) - Ian Bui
  • cô gái Việt đại diện Hoa Kỳ tranh giải Miss Eco International 2017 (Phỏng Vấn) - Cẩm Tú
  • Chuyện Cá Tháng 4, thật giả khó phân! (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • mùa Xuân của người mù (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Tiết kiệm tiền chợ (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Người vô gia cư đổi đời nhờ được cắt tóc miễn phí (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • trang trí với thảm (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • kong skull island - Phim Mỹ quay tại Việt Nam (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Cơm cháy quân trường (Viết Với Trẻ) - Lyens
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Ăn hiếp con nít!! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Trò chuyện với nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Châu Âu nhậu xả láng (Tạp Bút ) - Mạnh Kim
  • Thuốc ngừa ung thư ruột và da (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • 7 ‘thói xấu’ của những tay chụp amateur (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • người trả bill bí ẩn (Chuyện Vụ Án) - Nam Nhật
  • Cô gái Tây Nguyên & Ông Thủ Tướng (Sổ Tay Thường Dân)
  • Thời gian (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • tin thể thao (Thể Thao)
  • Câu hỏi thi bằng viết (An Toàn Giao Thông)
  • mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Hội Hoa Anh Đào Washington DC. (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Tài trợ mua ... (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments