Mứt chùm ruột

Cây chùm ruột là loại cây được trồng nhiều ở miền Tây Nam bộ để lấy trái nấu canh chua, làm mứt, ăn chơi với muối ớt, lá chùm ruột non trộn với các thứ rau khác để ăn bánh xèo hay để gói nem chua. Nem chua Sóc Trăng bao giờ lớp lá gói trong cùng cũng đều là lá chùm ruột non, rồi đến lá tra non, lá chuối bên ngoài.

mut-chum-ruot
nguồn vi.wikipedia.org

Chùm ruột thường trổ bông vào tháng ba, tháng năm, đến tháng sáu, tháng tám thì hái trái. Trái chùm ruột giống trái sơ ri nhưng chùm ruột còn non màu xanh, khi chín có màu vàng nhạt và hơi trong trong, cứng chớ không mềm như trái sơ ri. Chùm ruột cũng có hai loại: chùm ruột chua và chùm ruột ngọt. Nói là ngọt chớ thật ra chùm ruột ngọt là chùm ruột… không chua, chỉ hơi ngọt lờ lợ thôi hoặc là vị lạt nhách, chỉ có con nít là thích loại chùm ruột ngọt này, vì bọn nó có thể hái bỏ đầy hai cái túi áo rồi đi chơi, vừa chơi vừa móc ra ăn rỉ rả cả ngày không biết chán.

Ai biết ăn ớt thì làm chén muối ớt đâm hay chén mắm ruốc có thêm ớt hiểm bằm rải trên mặt, lấy trái chùm ruột quẹt vô ăn, ba bốn người xúm lại, quẹt quẹt một lúc có khi hết một nón lá chùm ruột chớ chẳng phải chơi.

Chùm ruột chua có vị chua lè nhưng mà thanh mát, gặp lúc không có cơm mẻ, me thì ra sau vườn hái trái chùm ruột xuống nấu nồi canh chua cá cũng ngon lắm. Trái chùm ruột chua làm mứt mới ngon, có cho vị chua chua ngọt ngọt. Chùm ruột ngọt thì không có vị chua, làm mứt xong ăn cảm giác như đang ăn cục đường, hổng có gì ngon hết.

Lúc tôi còn nhỏ, thường hay len lén qua nhà hàng xóm leo lên cây hái trộm chùm ruột. Có ngon lành gì đâu, toàn trái non xanh lè vừa chua vừa chát, trái lớn chủ nhà đã hái đem ra chợ bán hết rồi. Vậy mà cũng khoái lắm, cứ coi chừng không có ai là hái trộm. Có lần, do ham hái trái chùm ruột mà tôi bị tuột từ trên mái nhà rớt bịch xuống đất như bao gạo. Nghĩ mình có ơn trên che chở nên rớt xuống rồi không bị làm sao hết, đứng dậy đi vô tỉnh bơ, vài ngày sau lại leo lên hái trộm tiếp.

Sau này, các chợ bình dân ở Sài Gòn cũng có bán trái chùm ruột tươi để làm mứt bỏ vô ly chè trái cây.

Chùm ruột làm mứt ngon hơn trái sơ ri bởi nó dai chớ không bở như sơ ri. Lúc nhỏ, thỉnh thoảng nhà hàng xóm làm mứt chùm ruột rồi xỏ xâu vô cái que tre, mỗi que chừng mười lăm, mười sáu trái chùm ruột đỏ au, bán một đồng xu một xâu, con nít nhìn thấy thèm chảy nước miếng.

Có nhiều cách làm mứt chùm ruột, làm mứt ngọt và làm mứt cay ngọt. Mứt cay ngọt chỉ để ăn, mứt ngọt thì có thể vừa ăn vừa giằm ra với nước đá làm nước uống giải khát trong mùa hè nóng bức. Làm mứt để giằm đá cũng khác mà làm để xỏ xâu bán cũng khác.

Chùm ruột làm mứt phải lựa chùm ruột già đã ngả màu vàng nhưng đừng chín quá, lớn cỡ hòn bi ve con nít chơi thì hột nó mới nhỏ bằng hột tiêu sọ mà thịt lại dày.

Nếu làm mứt chùm ruột xỏ xâu thì chùm ruột lặt sạch cuống, rửa sạch để ráo, lấy cái kim nhọn xăm xung quanh trái chùm ruột chừng chục lần rồi ngâm vô nước vôi khoảng ba giờ đồng hồ vớt ra xả lại bằng nước lạnh cho thiệt sạch rồi đổ vô tấm vải mùng vắt cho ráo nước. Vôi để ngâm chùm ruột là vôi ăn trầu loại màu trắng, lấy một cục chừng bằng ngón chưn cái gói lại trong miếng lá chuối bỏ vô lò đang nấu cơm mà đốt cho nó chín, khi cháy hết miếng lá chuối lấy cục vôi ra tán nhuyễn quậy vô thau nước ngâm chùm ruột. Mục đích ngâm vôi để cho trái chùm ruột dai và có độ trong khi chín. Lúc này mới cân chùm ruột cứ một ký chùm ruột là bảy trăm gram đường cát trắng, rưới vô hai ống xi rô đỏ, trộn cho đều, để qua một đêm cho chùm ruột thấm đường.

Hôm sau đổ chùm ruột đã ướp đường vô nồi để lửa riu riu mà sên cho đường chảy ra thấm đều vô trái chùm ruột, thấy hơi sền sệt thì rắc thêm ống vani vô cho thơm, tiếp tục sên cho rút hết nước đường khô đi thì nhắc nồi xuống. Ðể cho nó nguội bớt thì bắt đầu lấy que tre đã chuốt sẵn ra xỏ xâu, mỗi xâu chừng mười lăm trái, mỗi trái cách nhau khoảng một phân, muốn đẹp thì xỏ tất cả đều quay về một hướng cho đều. Xỏ xong cắm đứng lên cái thau gạo bưng ra phơi nắng cho nó khô thêm là đem bán được rồi.

Chùm ruột làm mứt kiểu này ăn dai và chua chua, ngọt ngọt, thơm mùi vani, mùi xi rô. Món này một thời “làm mưa làm gió” ở các xóm có đông con nít nhà quê.

Nếu không xỏ que tre bán liền thì cũng trải ra mâm phơi cho khô thêm rồi cất vô hũ keo thủy tinh để ăn từ từ.

Muốn làm mứt kiểu để giằm ra uống nước thì cách làm hơi khác một chút. Cũng lựa và rửa chùm ruột như ở trên, nhưng không xăm mà ngâm nước muối loãng trong ba giờ. Vớt lên một lúc chừng mười lăm, hai chục trái để lên cái bàn sạch có trải một lớp nilon, lấy tấm thớt để lên trên vừa ấn vừa xoay nhẹ nhẹ để chùm ruột mềm ra mà không nát. Xong rồi đem rửa lại nước lạnh hai ba lần để hết chua, hết mặn, cũng lấy tấm vải mùng sạch vắt cho thật ráo nước. Vắt xong trộn đường với xi rô đỏ thiệt đều cho chùm ruột thấm. Ướp chừng ba giờ đồng hồ là đem sên, gần được thì thêm chút vani vô cho thơm, làm cách này trái chùm ruột không dai mà mềm, bở. Cất vô hũ keo thủy tinh đậy kín, lúc nào muốn uống thì múc chừng chục trái cho vô cái ly lớn, lấy cái muỗng có cán dài giằm giằm nó ra, cho thêm chút nước sạch vô rồi đập nước đá bỏ vô là ta có ly nước giải khát chùm ruột ngon tuyệt vời luôn. Trái chùm ruột đỏ au, nước hồng hồng, nước đá trắng phau lóng lánh trong ly thủy tinh, chưa uống mà nhìn thấy đã mát con mắt lắm rồi.

Tôi không thích ăn ớt, và cũng không ai uống nước giải khát có pha ớt hết, nên tôi sẽ không nói cách làm chùm ruột chua ngọt có thêm vị ớt và gừng. Cái món này chỉ có những người nào ghiền ăn cay ăn thôi.

Còn một cách làm chùm ruột pha nước uống đơn giản hơn nhưng không ngon bằng cách trên, mà cũng chỉ phù hợp với người nào thích uống rượu, đó ngâm đường muối cho nó lên men.

mut-chum-ruot1
Mứt chùm ruột – nguồn tapdedo.blogspot.com

Lựa một ký chùm ruột chua trái bự không bị giập, rửa sạch để ráo. Ðổ một lớp đường cát trắng khoảng một phân rưỡi dưới đáy hũ thủy tinh, cho một lớp chùm ruột như vậy lên trên lớp đường, rồi tiếp tục phủ đường lên lớp chùm ruột, xen kẽ như vậy cho đến khi hết chùm ruột, cuối cùng rắc đều hai muỗng muối xay nhuyễn lên trên cùng rồi chèn cho kỹ xuống, đóng nắp lại thật chặt. Ðể một tuần là lấy ra pha nước đá uống được, để càng lâu thì chùm ruột càng mềm, càng ngon, lâu hơn nữa nó lên men như rượu trái cây, có vị thơm, chua chua, ngọt ngọt. Lúc này, trái chùm ruột để lâu nó mềm nhũn ra, giằm tan trong nước, thêm đá cục vô uống như rượu cocktail.

Giá bán chùm ruột tươi hiện nay ở Sài Gòn từ hai mươi lăm đến bốn chục ngàn đồng một ký tùy theo độ ngon, độ lớn của trái chùm ruột. Tôi không thích các loại mứt làm sẵn đóng hộp nên không để ý là chợ bên Nam Cali này có bán mứt chùm ruột hay không, nhưng trái chùm ruột tươi thì không thấy bán. Ai ghiền quá có thể mua trái sơ ri tươi về ướp muối đường mà uống đỡ.

TPT

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE