Mùi của Tết

Hãy ngắt một cuống bông vạn thọ, bạn sẽ ngửi thấy mùi của Tết, tui cá rứa đó. Hẳn nhiên rồi, nói ra thì người ta sẽ cãi nhau, mùi Tết đâu chỉ có bông vạn thọ, mà nói với dân Quảng Nam thì họ càng cãi tợn. Nhưng thôi, mùi của Tết với mỗi người Quảng Nam chắc chắn là khác nhau, cũng như đứa nào đứa nấy đều tranh cãi về tiêu chuẩn của một tô mì Quảng, mà cái chuẩn đúng nhứt chắc chắn là cái chuẩn của tô mì má nó nấu.

mui cua tet

Hoàng Tường

Hồi hổi, cứ đầu tháng 11 âm lịch là anh Hai đi ương vạn thọ. Hột bông vạn thọ khô quắt queo gói trong tờ giấy báo cũ sẽ được anh ươm vào mấy cái chậu xi măng cũ mèm. Lại nói về mấy cái chậu đó, cứ tầm cuối mùa hè rảnh rỗi, anh với cậu Chín, cậu Mười tranh thủ làm khuôn bằng đất cát ướt rồi đúc xi măng chồng lên một lớp bên ngoài, phơi dầm mưa dãi nắng là ra mấy cái chậu trồng bông Tết. Có những cái chậu cứ như được trời giữ nên năm ni tháng nọ mãi không bị bể, cũ mèm toàn vết rêu đen.

Cây vạn thọ lên mấy cái lá là anh Hai phải ngắt ngọn cho nó nhảy nhánh. Cùng lượt với vạn thọ là mấy cái củ thược dược dém dưới chưn bàn thờ cũng được anh lôi ra trồng luôn. Nhưng trời Quảng Nam chướng lắm, tháng 12 là mưa bão tơi bời, có khi nước ngập hết mấy chậu cây, có lúc thì lạnh queo quắt nên anh Hai chăm mấy chậu thược dược, vạn thọ như chăm con. Trời lạnh thì phun nước ấm buổi sáng cho nó, rồi đất vừa ráo lại phải pha nước bánh dầu ủ cho nó đủ đạm. Để có cái mùi ngai ngái của vạn thọ ngày xuân thì đừng ai quên cái mùi thum thủm của bánh dầu cả một tháng trước.

Những cái búp vạn thọ đầu tiên nhú lên cũng là lúc anh Hai bước vào cuộc chiến bảo vệ thành quả lao động. Nào là sâu các loại tấn công, rồi thì mấy con gà trời ơi đi qua đi lại, ngó nghiêng cái đầu, tò mò loi mỏ xỉa một phát, hoặc thằng Cườm vui chưn đá trái banh rớt đùng vô chậu cây. Anh Hai lại phải cắm cúi chẻ mấy sợi lạt tre rào quanh chậu. Nhưng trồng vạn thọ cũng là chuyện rất hên xui, cùng một giống bông từ một cây mẹ mà khi trổ bông, có cái toàn cồi, có cái thì trổ đầy cánh. Cồi là phần nhị và nhụy của bông, nếu phần này to quá thì cái bông không cân đối. Bông vạn thọ đẹp nhứt là bông thiệt nhiều cánh, nở mấy ngày mới tòi ra phần nhị và nhụy, chậu vạn thọ phải tròn và cân xứng. Cầu kỳ là rứa nên năm nào được chậu vạn thọ như ý, anh Hai tự hào đi khoe với cậu Bảo và mấy anh trong xóm, rồi ngồi cùng nhau thẩm bông coi còn thiếu điểm nào nữa thì hoàn hảo.

Rứa rồi Tết cũng đến sát đít, đó là những ngày mấy anh em bắt ghế đẩu đứng với tay bứt lá mai, trong nhà, Chế Linh vẫn rên rỉ “Mẹ ơi, hoa cúc, hoa mai nở rồi…” Người thì lặt lá mai tháng 11 âm lịch, người thì lặt đầu tháng Chạp, có người bảo giữa tháng 12 mới lặt lá mai, nhưng ba thì năm nào cũng coi lịch năm nhuần, năm không nhuần mà chọn ngày bứt lá mai. Tui chỉ nhớ được rằng những ngày bứt lá mai là những ngày trời đã hửng nắng, khi những chiếc lá mai rớt xuống, một mùi nhựa nồng nàn chạm vào mũi, để rồi cả cây mai chỉ còn những chùm nụ tròn nho nhỏ, trơ cành chờ mùa xuân sang.

Mùi của Tết cũng là mùi của những thớ gỗ cũ thấm nước khi cả nhà khuân hết bàn ghế ra sân chà rửa. Đợi bàn khô thì mùi verni sẽ chiếm chỗ vì ba luôn lau lại dầu bóng hay verni cho bàn ghế mới hơn. Anh Hai mà dọn nhà là khi mô cũng vừa quét võng nhện vừa hát, lúc thì “Nếu con không về chắc mẹ buồn lắm, mái tranh nghèo không người sửa sang…” khi thì “Hẹn hò xa xôi còn nguyên tất cả ả ả ả á… dành cho em tình yêu rất lạ, dù sao anh cũng về, mộng xuân đã chín đỏ…”, xen giữa mấy câu đó là phần phân công nhiệm vụ: “Con Lan dọn cái gạc-măng-rê đi, còn con Phương chừ tới trưa mà dọn không xong cái phòng lồi* là chết với tau!”

Từ sau ngày 23 cúng ông Táo, mùi Tết lại càng đậm đà hơn với những lò bung nếp thơm khắp xóm. Nếp làm bánh nổ thì bung thiệt bự và trắng muốt, nếp làm bánh in thì hột nếp rang chắc hơn, hơi chín vàng rồi đem đi xay mịn. Những đêm trời chuyển sang xuân, má đổ bột bánh in ra quây giữa sân cho bột ăn sương. Thiệt chẳng có chi thay thế được lượng sương thấm vào bột, không quá nhiều làm bột nhão mà không quá ít làm bột khô, nên chi cái bánh in cũng là cái bánh làm từ hương hoa của trời đất.

Và rứa là Tết thiệt rồi! Đó là lúc mấy con chó lăng xăng sợ pháo Giao thừa cứ quẩn trong chưn ba trong lúc ba dọn mâm cúng. Má thì lặng lẽ bưng hết món này đến món kia lên bàn cúng phụ ba rồi lẩm nhẩm đếm coi còn thiếu món chi, mà cái món hay quên nhứt là món bánh tráng. Ba lầm rầm trước bàn thờ khấn vái ông bà, trời đất. Hương trầm thơm bay lên quyện với mùi hương thanh nhẹ của hoa mai, mùi nồng nàn của hoa vạn thọ. Mùi hương đó chắc hẳn không có hãng nước hoa nào chế tạo được bởi nó có một thứ chất định hương của trời đất tạo thành, không giữ trên da thịt quần áo mà giữ trong từng sợi dây thần kinh để rồi khi tui đi xa tới cả mười ngàn cây số, bắt gặp mùi của bông vạn thọ trên ngôi chùa tận Sainte-Foy-lès-Lyon là lại thấy cái Tết quê nhà.  

03/11/2015
*Phòng lồi: 1 góc phòng nhỏ lồi ra so với mặt ngang của căn nhà 3 gian, dùng để làm phòng học, đọc sách nhưng không ngăn riêng ra mà dính liền với cả không gian chung của căn nhà.

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments