Một thời Hippie

Hai năm nữa, “chàng Hippie thế giới” ngày nào sẽ mừng sinh nhật lần thứ 50 của mình. Gần một nửa thế kỷ đã trôi qua, những chàng trai, thiếu nữ Việt Nam sống qua cái thời Hippie dạo đó, nay đã độ tuổi trên dưới “cổ lai hy”, có còn nhớ đến chiếc quần ống loe, áo hoa hoè và những dây nịt, đôi mắt kính bản bự của mình? Hay hơn một lần thèm muốn được mang những trang phục như vậy vào người vì sự cấm đoán của gia đình còn trong nếp nghĩ của một xã hội Nho giáo. Dù với phong trào Hippie, trang phục cũng chỉ là một trong những cách bày tỏ của tuổi trẻ,  một khao khát được sống trong tinh thần tự do, phóng khoáng, đi ngược lại với những ràng buộc và định kiến xã hội. Thì đây, khu phố Haight-Ashbury tại San Francisco – nơi khai sinh phong trào Hippie thế giới, mà tôi đã một lần tìm đến. Để tìm lại giùm quá khứ cho những người anh, người chị thế hệ Hippie.

mot thoi hippie1

Ngã tư phố Hippie Haight-Ashbury

Những người muôn năm cũ
Hồn bây giờ ở đâu?

Vũ Đình Liên

Ắt có người sẽ cười khi tôi viết về phong trào Hippie,  lại dẫn bài thơ Ông Đồ Già của Vũ Đình Liên. Đã sao? Tôi thích vậy. Cần gì phải Jimi Hendrix, Santana hay John Lennon mới đúng điệu Hippie. Cho dù nhạc của những ca sĩ này phát ra, tôi vẫn có thể nhép miệng hát theo. Nhiều bài.  Nó như chuyện phong trào Hippie của một giới trẻ nổi loạn, phóng túng nhưng lại có xu hướng chuộng và thực hành theo triết lý Phật Giáo. Tinh thần Hippie là vậy. Sống với điều mình thích. Làm những điều muốn làm. Cho dù những điều đó có vẻ như  trái ngược nhau.

mot thoi hippie

Những chàng Hippie còn sót lại

Thật ra thì làm sao tôi có có kỷ niệm gì về phong trào Hippie ngoài những sách báo, phim ảnh. Cái thời ấy, chúng tôi vẫn còn là những cậu bé long tong. Còn nhớ chăng là hình ảnh những chiếc quần ống loe bị cấm đoán của những người chị họ tại Sài Gòn, để rồi hơn cả chục năm sau – sau 1975, một lần xuống miền Tây, tôi cũng đã bị công an chận lại vì bộ tóc dài và cái quần ống loe như vậy. Chẳng nhớ vì mình là một loại “Hippie -kéo dài” hay đã ăn bận “đề-mốt-đê” lỗi thời. Tôi ghé đến khu phố Haight-Ashbury vào ngày thứ ba sau khi đến San Francisco, nơi tôi thật sự muốn tìm đến chứ không phải tình cờ biết đến hay được giới thiệu. Từ ngày bắt đầu dắt con cái đi lại những thành phố mình đã hay chưa từng ghé qua, tôi vẫn chọn riêng cho mình một điểm đến trong mỗi chuyến đi.  Ngày trước đó, tôi đã hỏi thăm Steve – người tài xế tour du lịch chở chúng tôi vòng quanh San Francisco về phố Haight-Ashbury tiếp giới cùng công viên Golden Park. Steve bảo những chàng Hippie đã… quá vãng, cái nôi của phong trào ngày ấy thì bây giờ đã nhạt nhòa, chỉ còn lại cái tên để dăm du khách hoài niệm muốn ghé đến vì nay chỉ là khu phố tiệm ăn, tiệm quần áo cũ, tiệm sách và dĩa nhạc. Steve bảo thay vì ghé phố Hippie thì ghé đến khu Castro đông vui hơn. Đó là phố đồng tính đầu tiên của nước Mỹ và cũng nổi tiếng cả thế giới trong phong trào đồng tính. Nghe cũng vui nhưng không ham, nhất là có con nhỏ đi cùng. Dẫu vậy,  Steve  hứa rằng nếu đường về không bị kẹt xe, sẽ chở chúng tôi chạy ngang qua phố Hippie. Nhưng anh không làm được. Vì bị… kẹt xe. Anh chàng vui tính này mà làm dự báo thời tiết là thích hợp. Dự đoán cứ như thần.

mot thoi hippie3

Tiệm Psychedelic 50 tuổi

Chiều Chủ Nhật, bước ra khỏi xe và nhìn dài suốt dãy phố những ngôi nhà phong cách Victorian, khu phố vắng hẳn so với những khu vui chơi luôn náo nhiệt, đông đúc du khách của San Francisco. Chỉ có mùi cần sa là đậm đặc. Kể cũng lạ, kiểu như là một loại thuốc lá mà cái mùi của nó tỏa khắp một khu vực rộng lớn khi có ai đó đốt lên. Cái mùi thu hút cả một giới trẻ đến khu phố này cách đây gần 50 năm để bắt đầu một phong trào lan rộng cả thế giới. Vô tình  đậu xe ngay trước cửa tiệm đồ cũ Psychedelic lịch sử, tôi không hề biết nó là nơi khởi đầu để những thanh thiếu niên trẻ ngày đó kéo đến mua cần sa, món chơi đầu tiên của những môn đệ Hippie tại phố này. Tiệm khai trương năm 1966, thì một năm sau, mùa Hè 1967 – Mùa Hè Tình Yêu – Summer of Love 1967, được chính thức xem như cột mốc khai sinh của phong trào Hippie khi hàng trăm ngàn thanh thiếu niên đổ về và tụ tập tại khu vực này. Họ là hậu duệ và ảnh hưởng triết lý, niềm tin của của thế hệ Beat (Beat Generation) cũng khai sinh từ San Francisco vào thập niên 50 –  là những văn nghệ sĩ tìm sự tự do trong sáng tác và vượt thoát khỏi những định ước truyền thống của xã hội. Thế hệ Hippie nổi loạn lớn lên ngay thời điểm cuộc chiến tranh Việt Nam đã bắt đầu leo thang. Họ phản đối chiến tranh, chống lại vũ khí hạch tâm, cổ vũ cho hòa bình và tinh thần bác ái. Họ chất vấn chủ nghĩa vật chất và cổ vũ cho sự tự do đích thực của con người.

mot thoi hippie4

Make Love, Not War 

 Với Hippie, cần sa, âm nhạc và thời trang Hippie là ba thứ  để nhận ra họ. Khác với cái định kiến xã hội thông thường, Hippie thử nghiệm ma túy cần sa như là cách tạo ảo giác để khám phá về một thế giới tâm linh khác biệt, khám phá về sự hiện hữu thật sự của thế giới trong niềm tin của mình. Đó là lý do những tín đồ Hippie cũng gắn bó với Phật giáo, thiền định, chiêm tinh học và thuật thôi miên. Thời trang Hippie có thể xem là cuộc cách mạng cấp tiến và mạnh mẽ nhất của thời trang hiện đại. Mang sandal hay chân trần, con trai để râu tóc dài rối bù, áo thun nhuộm màu rực rỡ, quần jeans bạc rách và con gái mang váy dài, thêu hoa văn họa tiết cùng những xâu chuỗi hạt. Nhăn nhúm, hoang dại, bụi đời, ít nhiều ảnh hưởng phong cách những người du mục bohemian hay gypsy. Dùng vải gai hay sợi cotton, họ tận dụng quần áo cũ, thay đổi theo ý mình để tạo sự riêng biệt, nổi bật cá tính mà người khác cho là lập dị. Nhắc đến phong cách Hippie thì chẳng thể thiếu thời trang quần ống loe đã lan truyền và lặp lại trong thời trang thế giới nhiều thập niên. Họ sống hồn nhiên, vui vẻ và muốn lan truyền niềm vui ấy nên âm nhạc là linh hồn của phong trào Hippie. Chỉ một lời hiệu triệu trong bản nhạc San Francisco “top hit” thế giới của nhạc sĩ John Phillip “Nếu có đến San Francisco, hãy cài hoa lên tóc” (If you’re going to San Francisco, be sure to wear some flowers in your hair)  đã thu hút hàng ngàn thanh thiếu niên cài  hoa lên tóc đổ về SF và phát hoa cho những người qua đường để cùng cài hoa lên tóc. Cái tên “Những đứa con của hoa” (Flower Children) gắn liền với giới trẻ Hippie từ đó. Người ta có thể kể hàng loạt tên tuổi những “đại thụ” phong trào nhạc trẻ thế giới gắn liền với phong trào Hippie như Bob Dylan, John Lennon, Jimi Hendrix, Joan Baez…, mà đỉnh điểm là đại nhạc hội Woodstock mùa Hè 1969 thu hút hàng nửa triệu thanh thiếu niên tham gia. Có thể nói rằng phong trào nhạc trẻ Việt Nam đã ảnh hưởng rất nhiều từ phong trào Hippie và phong trào nhạc trẻ thế giới này. Nhưng bắt đầu từ năm 1970, phong trào Hippie đã bắt đầu xuống dốc sau hàng loạt cái chết của những nhạc sĩ chết trẻ vì sử dụng ma túy quá liều, vì những cuộc biểu tình đã chuyển sang bạo động cùng những án mạng tại các đại nhạc hội. Những thanh niên Hippie bắt đầu bị những nhóm đầu trọc, những nhóm du thủ đường phố tấn công. Phong trào Hippie tại Mỹ xuống dốc nhưng cũng vài năm sau, phong trào này mới ngừng lại tại nhiều quốc gia khác. Xấu hay tốt, phong trào Hippie nửa cuối thập niên vẫn còn đó trong lịch sử những phong trào giới trẻ thế giới. Tôn giáo và những sự khác biệt về chủng tộc, văn hóa được người ta chấp nhận dễ dàng, cởi mở hơn. Những vấn đề cấm kỵ trong xã hội truyền thống như tình dục, đồng tính được nhìn phóng khoáng hơn. Phong trào cũng đã đem lại nhiều tuyệt tác trong  âm nhạc, phim ảnh, truyền hình,  văn chương, nghệ thuật và thời trang thế giới.

Tôi dừng lại, quay người chụp thêm vài tấm ảnh về khu phố Hippie lần cuối trước khi bước lên xe. Quay sang cô con gái, tôi giải thích lý do tại sao tôi muốn tìm đến nơi chốn từng là “thánh địa” của giới trẻ một thời. Tôi hỏi cầu may với một cô bé lớp Năm, “Có bao giờ con từng nghe đến từ Hippie không?”. Cô bé trợn mắt, kéo dài giọng, “Dadddyyyyyy! Ba không nhớ con mới tham gia chương trình Poetry Cafe hả?”. Chết thật! Chỉ mới hơn hai tháng, tôi lại quên mất là ngay trước Hè, tôi đã đến tham dự chương trình cà phê thơ nhạc, mà cô giáo trong trường học đã tổ chức  cho những cô cậu bé lớp Năm mang tóc giả, áo hoa hòe đóng vai những cô cậu Hippie để đọc thơ của mình. Rồi được nghe lại những bài nhạc thập niên 60. Có những điều tưởng như đã quá vãng nhưng không, nó vẫn còn đó. Không chỉ với riêng tôi, một đứa bé của thời điểm Hippie, mà cả với những cô cậu bé như con bạn, con tôi của gần nửa thế kỷ sau. Nên chắc với những người anh, người chị của thế hệ Hippie, biết đâu một gợi nhớ nho nhỏ sẽ ít nhiều mang về cho họ kỷ niệm một thời tuổi trẻ của mình. Xin riêng tặng bài viết này đến những độc giả quý mến của thế hệ Hippie mà tôi đã từng quen biết hay tình cờ gặp gỡ.   

mot thoi hippie2

Con gái nhỏ của tôi và Poetry Cafe

ĐYT – Dallas 8/2015

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments