Một mùa đông ấm áp

Có câu hỏi, bạn yêu thích nhất mùa nào trong năm. Câu trả lời nhận được theo tuần tự: Xuân, athời tiết sẽ làm cho con người cảm nhận sự thoải mái hay không. Mùa hè oi bức, mùa đông lạnh lẽo. Cả hai trạng thái nhiệt độ của hai mùa dài ngắn trong năm đối nhau. Nhưng trong hai mùa nóng, lạnh, phần đông người ta thích mùa hè. Cơ thể con người dễ thích ứng với nhiệt độ cao hơn là nhiệt độ thấp.

mot mua dong am ap4

Thời tiết mát mẻ, mưa suốt ngày vào đầu Tháng Giêng tại North Carolina do khí hậu thay đổi bất thường – Ảnh: AP

Về mặt sinh lý học là vậy, tuy nhiên về tâm lý vẫn không ít người có ý thích mùa đông. Mùa đông đương nhiên là lạnh lẽo mà phải có tuyết rơi nữa mới thật sự là một mùa đông trọn vẹn. Nhưng đó cũng chỉ là ý thích nhất thời. Sống ở những vùng hàn đới, lạnh lẽo quanh năm thì cuộc sống chẳng có gì sinh động. Vào mùa đông những đàn chim còn thiên di về phương Nam tìm nơi ấm áp để sinh tồn huống gì con người luôn có khuynh hướng nhìn về mặt trời tìm ánh nắng cho một mùa đông ấm áp.

mot mua dong am ap3

Tuyết rơi dày đặc tại vùng Bắc California trước mùa đông – Nguồn: Weathercalifornia

Người bạn sang định cư ở San Diego, nơi khí hậu thuận lợi nhất trên nước Mỹ mà còn than phiền mùa đông ở đây lạnh quá. Ban ngày còn dễ chịu một chút chứ ban đêm lạnh teo bu-gi. Bước chân ra đường phải bó hai lớp áo cồng kềnh như con gấu. Người bạn khác ở Bắc California giáp ranh với vùng phía Bắc Nevada cũng kêu trời không kém. Mùa đông năm nay sao lạnh thế, tuyết đổ xuống chỗ vùng núi gần nhà, lâu lắm rồi mới thấy tuyết rơi dày như vậy. Tôi nghe những người bạn than vắn thở dài vì cái chuyện lạnh lẽo mùa đông khiến tôi cảm thấy không khí lạnh từ vùng phía Tây tràn sang Texas.

Trong khi hai vợ chồng người bạn mà lần trước tôi có nhắc trong bài viết “Ăn Tết ở Nhật” trở về sau mười ngày chu du nước Nhật, cho biết mùa đông bên xứ Mặt Trời ấm hơn bao giờ hết. Lẽ ra tuyết phải rơi như mọi năm nhưng năm nay thời tiết bất thường nên Tokyo ban ngày đều ở nhiệt độ 15 độ C còn ban đêm hạ xuống chừng 4 độ C. Nhiệt độ như thế quả là tuyệt vời cho các sinh hoạt ngoài trời. Khắp nơi tưng bừng lễ hội trong những ngày năm mới.

mot mua dong am ap2

Boston trong ngày lập đông Giáng sinh không tuyết rơi, khác mọi năm – Nguồn: Bostonchristmas

Đúng là năm nay thời tiết bất thường, trong khi lẽ ra các tiểu bang miền Bắc tiết trời lạnh cắt da lại ấm. Chẳng hạn ở New York, Boston, Washington D.C không thấy tuyết rơi. Thậm chí ở Chicago nơi đón nhận bão tuyết khủng khiếp hồi trong tuần thứ ba của tháng 11 trước mùa đông thì tháng đầu mùa đông năm nay nhiệt độ ban ngày luôn dương và ban đêm xuống bằng 0. Người dân còn dám cởi trần tắm mưa để đọ sức chịu đựng cùng với cái lạnh khắc nghiệt của thời tiết. Tôi nhấc phone gọi cho anh Lê Anh Dũng nhân viên sale của hệ thống báo Trẻ đang hoạt động tại North Carolina, nơi thường xuyên hứng những trận băng tuyết đầu đông, hỏi xem thời tiết có thuận lợi trong ngày năm mới. Anh cho biết: “Trời mát như mùa thu nhưng mưa tầm tã suốt ngày”. Trong khi đó, ở tiểu bang New Mexico đầy hoang mạc đúng ra nhiệt độ thời tiết lúc nào cũng cao hơn các vùng miền Bắc lại phải chịu đợt lạnh kéo dài có khả năng gây nên trận bão tuyết lớn ảnh hưởng đến các miền Trung Tây.

Nhiều người bảo là do ảnh hưởng của sự nóng lên toàn cầu làm gia tăng nhiệt độ ở nhiều khu vực trên thế giới khiến lũ lụt, mua to dai dẳng và khí hậu diễn biến bất thường. Điều đó chỉ đúng một phần và không phải là nguyên nhân chính gây nên hiện tượng thời tiết bất thường trong mùa đông năm nay. Các nhà khoa học khí tượng quốc tế cho rằng đó là hiệu ứng của hiện tượng El Niño hình thành từ tháng 4 trong năm bắt đầu từ vùng biển mang dòng nước ấm của nước Úc di chuyển về hướng Đông dọc theo đường xích đạo đến vùng bờ biển miền Nam nước Mỹ, cụ thể là vùng Nam California và Mexico bên bờ Thái Bình Dương. Khi khối nước ấm này di chuyển về hướng Đông, bão tố được hình thành và dòng hải lưu của đại dương bị thay đổi. Những thay đổi này gây ra những biến đổi nghiêm trọng về thời tiết trên toàn thế giới.

mot mua dong am ap1

Ngày New Year ở Atlanta được xem là ấm áp – Nguồn: Newyear/Atlanta

Dừng lại một chút chuyện giải thích hiện tượng El Niño. Không biết có phải là một cái tên ngẫu nhiên do các nhà khoa học khí tượng đặt ra để gọi sự di chuyển dòng nước ấm từ xích đạo lên đến vùng biển Nam Hoa Kỳ hay không nhưng theo tài liệu ghi nhận thì chính những ngư dân vùng Trung Mỹ đặt tên cho nó. El Niño trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là hài nhi trai. Khoảng thời gian dòng nước ấm di chuyển đến vùng biển Nam Hoa Kỳ vào tuần cuối tháng 12, thời điểm đó cũng chính là lúc chào mừng ngày sinh của Chúa Jesus, nên có tên là El Niño. Cứ từ 3 đến 7 năm, hiện tượng El Niño xuất hiện một lần.

Theo các nhà khoa học của Cơ quan Khí tượng và Hải dương Quốc gia – NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration), thông báo trên các phương tiện truyền thông, hiệu ứng El Niño dự kiến sẽ tiếp tục đạt đỉnh điểm tại Bắc Bán Cầu trong suốt mùa đông. Các điều kiện thời tiết sẽ có sự chuyển biến trong khoảng thời gian từ cuối xuân hoặc đầu hè 2016. Tuy nhiên, chưa rõ mức độ tác động của El Niño sẽ mạnh tới mức như thế nào bởi luôn tồn tại một giới hạn hữu hạn về lượng nước ấm trên bề mặt đại dương.

mot mua dong am ap

Trận lốc xoáy bất ngờ đổ vào phía Đông Dallas trong ngày đầu đông tàn phá nặng nề người và của – Nguồn: Dallasmorningnews

Nếu như El Niño chỉ xảy ra trong suốt mùa đông, thậm chí kéo dài tới hết mùa xuân 2016, đây có thể là một trong những đợt El Niño kéo dài nhất trong vòng 60 năm vừa qua. Các nhà khí tượng quan trắc nhiệt độ và khí quyển theo dõi sự gia tăng nhiệt độ của khối nước nóng vùng vành đai xích đạo cho thấy nhiệt độ tăng liên tục đến 3 độ bách phân. Tuy nhiên, nhiều số liệu phân tích khác cho rằng El Niño năm nay vẫn chưa phải mạnh nhất nếu như so với hai sự kiện lớn nhất từng diễn ra kể từ hồi năm 1950, giai đoạn mùa đông 1982 – 1983 và 1997 – 1998, khi đó nhiệt độ khối nước nóng đại dương lên đến 3.4 độ C tạo hiện tượng El Niño mạnh hơn bình thường gây ra những thiên tai nặng nề như mưa lớn, bão, lũ, hạn hán, cháy rừng, gây thiệt hại lớn về người, thảm họa về kinh tế – xã hội và đặc biệt là những thiệt hại không thể khắc phục về môi trường.

Bất kể mùa đông năm nay có thực sự “đạt đỉnh” El Niño so với những mùa đông trước hay không nhưng đối với vùng bờ biển phía California sẽ là nơi phải gánh mối lo nhất. Nước biển ấm lên sẽ làm lượng mưa đổ xuống nhiều hơn. Đặc biệt, lũ lụt sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn tại các tiểu bang đã phải vật lộn với nạn hạn hán trong suốt mấy năm qua như tại California. Khi mặt đất trở nên khô cứng, điều này sẽ ngăn cản khả năng hấp thu nước mưa trong thời gian ngắn và dẫn tới hiện tượng lũ quét tại các vùng đồi núi hoặc gần rừng. Chưa kể, El Niño cũng tác động tới sự gia tăng của các cơn lốc xoáy ở miền Nam và Trung Tây và khiến cho nhiệt độ tại nhiều tiểu bang phía Bắc trở nên ấm hơn bao giờ hết. Không chỉ ở Hoa Kỳ, nước Anh và các nước Nam Mỹ đang phải đối mặt với nhiều trận lũ lụt diễn ra bất ngờ vì những trận mưa tối trời thối đất.

Năm cũ vừa mới qua, thiệt hại thiên tai do thời tiết mùa đông bất thường đang hoành hành các tiểu bang miền Trung Tây gây lũ lụt nghiêm trọng. Trước đó, một trong nhiều cơn lốc xoáy đổ vào khu vực phía Đông Dallas, xe cộ bị thổi bay khỏi cầu vượt cả ngàn căn nhà bị hư hỏng. Còn tại Fort Worth xuất hiện mưa đá ngoài dự đoán, thông thường mưa đá chỉ xuất hiện sau Tháng Ba. Những hạt mưa đá to bằng viên bi đổ xuống như thác. Rồi sau những đêm lạnh giá, mặt trời lại ló dạng mang những tia nắng ấm áp của một mùa đông bất thường trở lại.

mot mua dong am ap5

Mưa đá bất ngờ đổ xuống Fort Worth trong mùa đông ấm áp tại Texas – Ảnh: AP

TN

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 20 tháng 07 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Vài tên tuổi lực sĩ Việt (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Có bầu (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • - Canada đất nước của di dân (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Coi tin (để) tức! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Lưu Hiểu Ba tù nhân lương tâm (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Cha mẹ với con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Cải biến chính quyền thông qua cải biến xã hội (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • - Cần chuẩn bị gì khi bảo lãnh con nuôi (Di Trú) - Huy Tôn
  • - Lưu hiểu ba (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • - Ông Trump bắt tay (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Từ Cienfuegos đến Orlando (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ tường phong (Thơ) - Sao Khuê
  • - Cuộc chiến con heo (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Dừa tắt mát dịu nắng hè (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Những quyết định của Tối Cao Pháp Viện trong tháng 6 năm 2017 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ Tân Định ngày ấy (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Sử dụng máy nghiền rác (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Mohinga - Bún cá Myanmar (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Nước nào có cảnh sát người máy đầu tiên trên thế giới? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Không (còn) lời! (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • - Chăm sóc da cháy nắng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Chị & em (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Nhập trạch (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • - Roger Waters Địch và Ta (Something Anything) - Ian Bui
  • - Dương thiệu tước (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam Biên Soạn
  • - Mặc Jeans trắng với… (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Chỗ trọ trong rừng chuối (Trong Hầm Rượu) - Vương Mộng Long
  • - Vì sao nam giới Nhật bỏ phụ nữ thật để yêu búp bê (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Mụn của tuổi mới lớn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Cái túi không đáy (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • - Uống trà (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Đạo diễn Thomas Vinterberg (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Dân petrus ký (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Tình bạn của nhà thơ Quách Tấn và học giả Nguyễn Hiến Lê (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Đánh răng trong 10 giây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Không cần mang theo computer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - " Cảm ơn anh " (Viết Với Trẻ) - Trần Niên Huấn
  • - Tam Thanh biển của ai? (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Côn minh & bắc kinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Săn heo rừng (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • - Thánh đường (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Lý do (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
SHARE

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY