Món ăn đường phố – Kỳ 1

Xe lưu động bán thức ăn nhanh
Xe lưu động bán thức ăn nhanh

Mỗi lần đi du lịch một nước nào đó, tôi thích thử những món ăn của nước đó, nhất là những món ăn được bày bán trên đường phố. Thật thú vị khi những lúc nghỉ chân giữa những cuộc rong chơi, khám phá, lại được thử nghiệm đủ thứ món ăn phong phú, ngon, và giá tất nhiên luôn luôn rẻ hơn bước chân vào các nhà hàng.

Vài nét về thức ăn vặt, ăn nhanh ở Na Uy

Ðáng tiếc là Na Uy, quốc gia nơi tôi đang sinh sống và các nước Bắc Âu nói chung gần như không có ẩm thực đường phố. Tuy nhiên vào những dịp hội chợ, lễ hội thì có những quầy, xe lưu động bán thức ăn nhanh cho người vừa đi chơi, vừa xem lễ hội vừa ăn. Hoặc vào mùa hè nắng ấm, các xe lưu động bán thức ăn cũng xuất hiện, ở những khu trung tâm đông người.

Nhưng phải nói thật là ẩm thực đường phố của Na Uy không phong phú lắm, ngoài các loại bánh ngọt, bánh bích quy (cookies), kẹo, kem, yogurt… thì phổ biến nhất chỉ là bánh waffle (bánh tổ ong) nóng đổ ngay tại chỗ, ăn với các loại mứt dâu, mứt cam; hot dog-bánh mì dài nhỏ kẹp xúc xích các loại, ăn với tương ớt, ketchup, mù tạt, xốt bơ tỏi…; các loại sandwich, các loại fiskekaker (bánh cá), giống như các loại chả cá ở VN, ăn nóng với bánh mì hoặc ăn không, có kèm các loại nước xốt…; còn với trẻ con thì là kem, hạnh nhân bọc đường nướng thơm điếc mũi, bắp rang bơ hoặc kẹo bông gòn ở VN cũng có đầy, chỉ là đường cho vào máy đánh tan như bông gòn quấn vào cái que cầm trên tay, bỏ thêm chút bột màu hồng, màu xanh… ăn xong cả môi, lưỡi, răng đều nhuộm hồng, nhuộm xanh.

Những năm sau này dân nhập cư từ rất nhiều quốc gia trên thế giới đến Na Uy sinh sống, bổ sung thêm vào nghệ thuật ẩm thực nói chung và ẩm thực đường phố nói riêng của Na Uy những món ăn của các dân tộc khác nhau. Nhưng vì lý do thời tiết, các quầy, xe bán thức ăn đường phố chỉ có thể bán vào mùa hè, còn lại vẫn phải thuê mặt bằng nên gọi là thức ăn đường phố thì cũng không hẳn là đúng ở xứ này. Gọi là thức ăn vặt, thức ăn nhanh vậy.

Phổ biến là món kebab của các nước ở vùng Trung Ðông, Nam Á. Các món ăn truyền thống của người Mexico như món taco, nachos, burrito… Món pizza của người Ý. Món bánh crêpe của người Pháp, ăn với sô cô la lỏng. Món chả giò, bánh mì thịt, gỏi cuốn… của người Việt…

Những món ăn phổ biến trên đường phố
Những món ăn phổ biến trên đường phố

Người Việt ở Na Uy mở nhà hàng thì từ lâu rồi, nhưng chỉ mới một vài năm gần đây mới có những cửa hàng nhỏ xíu chỉ bán bánh mì thịt hoặc thức ăn đường phố, nhưng cũng chỉ trên dưới chừng hai, ba chục món khác nhau, từ bánh bao, bánh mì thịt, bánh mì trứng ốp-la, bánh mì xíu mại, bánh ít trần, chả giò, gỏi cuốn, cơm chiên Dương Châu…vài loại chè như chè đậu đỏ nước dừa, chè bắp, chè trôi nước…

Có thể thấy chả giò, bánh mì và gỏi cuốn là những món ăn nhanh của người Việt mà nhiều người nước ngoài và người Na Uy nói riêng rất thích. Còn nước uống thì lắm người nước ngoài rất chuộng cà phê sữa nóng, cà phê sữa đá. Hay món trà sữa trân châu, dù không phải xuất xứ của người Việt nhưng khá phổ biến ở VN, và ở Oslo này cũng có mấy tiệm, gọi là bubble tea.

Người Na Uy rất chịu khó thử các món ăn mới của các nước khác.

Nhưng đối với một người Việt thuộc loại chuộng ăn và từng lê la thử rất nhiều món ăn Việt nói chung và thức ăn đường phố nói riêng của VN từ Nam ra Bắc như tôi thì những thứ gọi là thức ăn đường phố ở đây không thể so một góc với ở nhà. Ngay cả nhà hàng cũng thế, điều đó dễ hiểu vì số lượng người Việt riêng ở Oslo là khoảng hơn 6,000 người, nhà hàng Việt có khoảng trên dưới hai chục cái, làm sao so bì với hàng chục vạn cho tới hàng triệu nhà hàng, quán xá ở VN. Chưa kể số đầu bếp chuyên nghiệp, được học hành bài bản càng hiếm. Ăn uống ở VN chỉ sợ mỗi chuyện bẩn, ngộ độc, chứ còn quán xá ngon thì vô số kể.

Tiệm ăn Việt tại Na Uy
Tiệm ăn Việt tại Na Uy

Trở lại chuyện thức ăn vặt, ăn nhanh, cứ mỗi lần đang dạo phố hoặc đi công việc, đói bụng, muốn ăn nhẹ, đành phải ghé vào MacDonald, KFC, Max burgers, Burger King, hay tạt vào đâu đó ăn một chiếc bánh ngọt, sandwich của Na Uy hoặc bánh mì thịt, gỏi cuốn, bánh ít trần… của VN, là tôi lại nhớ, lại thèm những món ăn đường phố ở nhà. Lướt qua trong ký ức tôi vô số những món ăn ngon, từ Nam ra Bắc. Nếu mà kể ra cho hết phải bao nhiêu bài báo cho đủ, nhưng vì dung lượng có hạn, bài viết này chỉ xin nói về thức ăn đường phố ở Sài Gòn.

Sài Gòn – thiên đường ẩm thực đường phố và các món ăn vặt của VN

Nhớ một thời tuổi thơ xa ngái, thời những năm Sài Gòn mới “đổi chủ”, cả nước nghèo, Sài Gòn cũng bị “nghèo hóa” đi một cách nhanh chóng, làm gì đã có lắm món ngon, những món ăn vặt với bọn trẻ con chúng tôi chỉ là kẹo bông gòn vừa kể ở trên; kem mút do những người bán dạo đi xe đạp chở những thùng xốp bên trong là đá và những que kem có mùi vị trái cây; kẹo kéo, xi rô bịch, sữa chua bịch, hay những gói bò khô, xí muội… Quà vặt chung cho cả người lớn và trẻ con thì có các loại bánh dày, bánh giò, bánh gai, bánh ít, bánh tiêu, bánh bò, bánh cam, bánh cay… Cho tới bây giờ, dù Sài Gòn có hàng vạn món ăn đường phố, từ bình dân đến cầu kỳ, thì có những món vẫn tồn tại qua thời gian, được bày bán trên những gánh, xe hàng rong ngay giữa những đường phố lớn của Sài Gòn như bánh cay, chuối chiên, bánh tằm ngọt với đủ màu trắng xanh hồng xinh xắn, bánh bông lan nhỏ xíu hình thuẫn thơm lừng…

Hoặc món hoa quả tươi, hoa quả dầm là từ bao đời nay, vẫn luôn đắt hàng. Sài Gòn quanh năm nắng nóng, những xe trái cây với đủ loại hoa quả tươi xứ nhiệt đới như thơm, xoài, dưa hấu, mận, mít, thanh long… được gọt cắt sẵn, xếp trong những chiếc tủ kính nhỏ trông rắt bắt mắt người qua đường, khiến người ta phải dừng xe ghé mua. Còn hoa quả từ cóc, ổi, thơm, xoài tượng… dầm muối ớt, muối tôm, nước mắm ớt… chua cay ngọt là món ăn vặt gây nghiền của chị em phụ nữ. Ngoài những xe trái cây bán dạo, món hoa quả cũng được nâng cấp, đưa vào quán, bán từng đĩa hoặc từng xô nhỏ trái cây thập cẩm, giới trẻ rất chuộng.

Món bánh mì thịt, nếu tôi nhớ không lầm đã nhiều lần được nêu tên như là một trong những món ăn đường phố ngon nhất của VN. Trên các đường phố của các thành phố lớn nhỏ ở VN đâu đâu cũng có thể tìm thấy những xe, quầy bán bánh mì, nếu bán ngon thì có thể bán hàng ngàn ổ bánh mì mỗi ngày, nuôi sống cả một gia đình. Với ổ bánh mì, người Việt có thể sáng tạo vô số món để kẹp bên trong: bánh mì chả lụa, chả quế, chả bò, bánh mì pa tê, bánh mì thịt, bánh mì thịt quay, bánh mì xíu mại, bánh mì trứng ốp la, bánh mì thịt nướng, bánh mì nem nướng, bánh mì thịt bò bít tết, bánh mì cá hộp, bánh mì que phô mai… Trong đó đáng chú ý là bánh mì bì ăn kèm nước mắm chua ngọt hình như chỉ có ở Sài Gòn và bánh mì phá lấu ăn với phá lấu nấu theo kiểu của người Hoa…

Người Việt có thể ăn bánh mì kẹp vào bất cứ lúc nào trong ngày, ăn sáng, ăn trưa, ăn giữa buổi chiều hay ăn khuya. Một thức ăn đường phố khác cũng phổ biến và ăn được bất cứ lúc nào trong ngày là xôi. Ðủ loại xôi: xôi gà, xôi thập cẩm, xôi vò, xôi đậu xanh, xôi đậu đen, đậu đỏ, xôi bắp, xôi khúc (bánh khúc), xôi gấc, xôi lạp xưởng, xôi xéo, xôi xị, xôi đường… Xôi được ủ trong lớp lá chuối, lá sen, bỏ trong những cái mẹt được các bà các chị cắp đi bán dạo hoặc gánh đi bán hàng rong, hoặc được đưa vào quán sang trọng, chỉ chuyên bán xôi chè các loại. Nhiều khi chỉ một gói xôi đậu phọng ăn với muối mè, muối vừng ủ trong lá sen của một chị bán xôi hàng rong, ăn vào buổi sáng sớm một ngày cuối năm trời lành lạnh mà ngon lạ lùng, hạt xôi dẻo, đậu phọng bùi, muối vừng thơm ngát…

Hay một tô cháo trắng đêm khuya đi công việc đói bụng, tấp vào một quán bán cháo bên đường. Có đủ thứ để ăn với cháo trắng tha hồ cho khách lựa chọn: hột vịt muối, dưa mắm, thịt chà bông, tép rang, tôm kho, cá bống kho tiêu, cá cơm kho khô, ba khía trộn tỏi ớt… Còn không muốn ăn cháo trắng thì có hai món cháo ngon nổi tiếng của Sài Gòn là cháo lòng và cháo mực. Cháo lòng ăn với dồi trường nhồi, phèo, phổi, gan…, sang hơn có thể thêm bao tử, tim, cật; cháo mực khô, xé miếng to vừa ăn, ninh mềm. Cả hai loại cháo này ăn nóng, cháo lòng thì bỏ tiêu ớt, cháo mực cho tiêu và gừng, vừa ăn vừa thổi vừa hít hà vì cay mới ngon.

(còn tiếp  1 kỳ)

 

 

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE