Michel Butor

MICHEL BUTOR sinh ngày 14. 9.1926 ở Mons-en-Baroeil trong một gia đình khá giả, từng làm giáo sư Pháp văn, mặc dù có cấp bằng về Triết học. Ông nổi tiếng và được mến chuộng như một nhà văn của trường -Tiểu thuyết mới- của Pháp với các tác phẩm: Passage de Milan (1954), L’Emploi du Temps (1956), và nhất là La Modification (1957)… Nhưng ông đã làm thơ từ trước khi viết truyện. Ông đã cho xuất bản những tập thơ échanges – carnets, Zone franche, À la Frontière, À l’écart, D’un jour à l’autre, và Chantie. Thi phẩm mới nhất của Michel Butor làL’Horticulteur itinérant (2004). Ông vừa qua đời ngày 24/08/2016, ở tuổi 89. Chúng tôi xing đăng lại những bài thơ của ông qua bản dịch của dịch giả Hoàng Ngọc Biên như một lời tưởng niệm.

Bản dịch của Hoàng Ngọc Biên

michel-butor1

Một bông hồng cho mẹ tôi

Con đã bơi bao nhiêu tháng trời

trong những ao hồ đậm màu hồng tía của mẹ

tai lắng nghe tiếng đập

trái tim và những buồng phổi của mẹ

 

Con không dễ gì lọt ra ngoài

nhưng đấy là mong muốn lớn nhất của con

cảm hứng đầu tiên vừa lên tiếng

đã trả lời ngay tiếng khóc đầu tiên

 

Khi người ta cắt xong cuống rốn

người ta tắm rửa ủ ấm cho con

ôi an ủi biết chừng nào

khi con có thể ngửi được mùi da của mẹ

 

Trong thế giới tiếng động chát chúa

đôi mắt con mơ hồ mở ra

con dần dần nhận diện

mạch nguồn của cuộc sinh tồn

 

Chính trong khi nắm bàn tay mẹ

con đã chinh phục những bước đầu tiên

cái thìa xuất hiện sau bầu vú

sau những bài ca là câu chuyện kể

 

Con đã tách khỏi vòng tay mẹ

như trái cây chín rụng khỏi cành

được êm đềm tiếp nhận bởi đám cỏ

trên những cánh đồng tay mẹ đã gieo

 

Bởi thế mà suốt cả đời con

trong những xứ sở xa nhất

gắn bó mẹ con ta là một dòng hương thơm

mà cái chết không hề tháo gỡ được

 

“Một bông hồng cho mẹ tôi” dịch từ nguyên tác “Une rose pour ma mère” trong Michel Butor, Michel Butor – Présentation et anthologie, Tủ sách Poètes d’aujourd’hui (Paris: Seghers, 2003).

 

michel-butor
C. Fromherz-Allemand, textes de M. Butor – Danger d’écroulement – in Encadrements, ©Butor

 

Bay trên không

tặng Anne Walker

 

Mấy hạt mầm kia sẽ trở thành nội cỏ

mấy giọt nước sẽ trở thành thác lũ và sông

những cây con sẽ trở thành lùm cây và rừng

những căn lều nghèo sẽ trở thành khách sạn và cung điện

những lối đi nhỏ sẽ trở thành đường lớn và xa lộ

những bãi đất hoang sẽ trở thành sân bay và kho chứa

bóng tối và tro than sẽ trở thành nghĩa trang và phế tích

những lời than thở trong gió đêm

sẽ trở thành tiếng gầm địa chấn khi bước qua thế kỷ sau

 

michel-butor2

 

Nghi lễ cà phê

 

Ngày xưa tôi uống cà phê

đặc biệt là ở Ai Cập

nơi tôi rất thích nhai một chút

chỗ cà phê lắng dưới đáy tách

 

Ngày nay tôi phải kiêng cữ

nhưng tôi đi tìm mùi của nó

đưa trở về một con phố tuổi thơ

có tiếng lò rang hạt reo vui

 

Khi tôi đến xứ sở

Rimbaud lọc chọn hạt cà phê

tôi cảm thấy cần thiết

phải thử làm một nghi lễ

 

Gần những ngôi nhà thờ trong hang

hứng khởi chuyến đi xa

tôi muốn uống nguyên một ngụm

cà phê của trọn một đời người

 

Mùa xuân sẽ trở lại

 

Những dòng suối sẽ chảy dưới tuyết

các cánh cửa tầng hầm ở đây sẽ mở ra

Dưới những ngón tay của gió lan tỏa

hương thơm của những miền đất xa

Những tia nắng thanh xuân

sẽ long lanh trên những tảng băng ngũ sắc

Tan thành nước ở những rìa mái nhà

tí tách tiếng đàn luth trên những vũng nước

Nhựa sẽ lưu hành trở lại

trên những thân cây và những nhánh lá

Ðập vỡ những chồi non

giữa những lá đài láng bóng

Các cậu học trò sẽ nghiền nát

điếu thuốc trên những chiếc ghế dài

Ðể giải thoát những tiếng mưa rào

lao xao trong giọng nói của mình

Cây sẽ lôi ra màu phấn

để phác vẽ những cành lá

Và chim gõ kiến xanh sẽ bắt đầu

gõ trên máy chữ những dòng thơ

 

“Mùa xuân sẽ trở lại” dịch từ nguyên tác “Le printemps reviendra” trong Michel Butor, Seize lustres, thơ, Nhà xuất bản Gallimard, 2006.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE