Michel Butor

MICHEL BUTOR sinh ngày 14. 9.1926 ở Mons-en-Baroeil trong một gia đình khá giả, từng làm giáo sư Pháp văn, mặc dù có cấp bằng về Triết học. Ông nổi tiếng và được mến chuộng như một nhà văn của trường -Tiểu thuyết mới- của Pháp với các tác phẩm: Passage de Milan (1954), L’Emploi du Temps (1956), và nhất là La Modification (1957)… Nhưng ông đã làm thơ từ trước khi viết truyện. Ông đã cho xuất bản những tập thơ échanges – carnets, Zone franche, À la Frontière, À l’écart, D’un jour à l’autre, và Chantie. Thi phẩm mới nhất của Michel Butor làL’Horticulteur itinérant (2004). Ông vừa qua đời ngày 24/08/2016, ở tuổi 89. Chúng tôi xing đăng lại những bài thơ của ông qua bản dịch của dịch giả Hoàng Ngọc Biên như một lời tưởng niệm.

Bản dịch của Hoàng Ngọc Biên

michel-butor1

Một bông hồng cho mẹ tôi

Con đã bơi bao nhiêu tháng trời

trong những ao hồ đậm màu hồng tía của mẹ

tai lắng nghe tiếng đập

trái tim và những buồng phổi của mẹ

 

Con không dễ gì lọt ra ngoài

nhưng đấy là mong muốn lớn nhất của con

cảm hứng đầu tiên vừa lên tiếng

đã trả lời ngay tiếng khóc đầu tiên

 

Khi người ta cắt xong cuống rốn

người ta tắm rửa ủ ấm cho con

ôi an ủi biết chừng nào

khi con có thể ngửi được mùi da của mẹ

 

Trong thế giới tiếng động chát chúa

đôi mắt con mơ hồ mở ra

con dần dần nhận diện

mạch nguồn của cuộc sinh tồn

 

Chính trong khi nắm bàn tay mẹ

con đã chinh phục những bước đầu tiên

cái thìa xuất hiện sau bầu vú

sau những bài ca là câu chuyện kể

 

Con đã tách khỏi vòng tay mẹ

như trái cây chín rụng khỏi cành

được êm đềm tiếp nhận bởi đám cỏ

trên những cánh đồng tay mẹ đã gieo

 

Bởi thế mà suốt cả đời con

trong những xứ sở xa nhất

gắn bó mẹ con ta là một dòng hương thơm

mà cái chết không hề tháo gỡ được

 

“Một bông hồng cho mẹ tôi” dịch từ nguyên tác “Une rose pour ma mère” trong Michel Butor, Michel Butor – Présentation et anthologie, Tủ sách Poètes d’aujourd’hui (Paris: Seghers, 2003).

 

michel-butor
C. Fromherz-Allemand, textes de M. Butor – Danger d’écroulement – in Encadrements, ©Butor

 

Bay trên không

tặng Anne Walker

 

Mấy hạt mầm kia sẽ trở thành nội cỏ

mấy giọt nước sẽ trở thành thác lũ và sông

những cây con sẽ trở thành lùm cây và rừng

những căn lều nghèo sẽ trở thành khách sạn và cung điện

những lối đi nhỏ sẽ trở thành đường lớn và xa lộ

những bãi đất hoang sẽ trở thành sân bay và kho chứa

bóng tối và tro than sẽ trở thành nghĩa trang và phế tích

những lời than thở trong gió đêm

sẽ trở thành tiếng gầm địa chấn khi bước qua thế kỷ sau

 

michel-butor2

 

Nghi lễ cà phê

 

Ngày xưa tôi uống cà phê

đặc biệt là ở Ai Cập

nơi tôi rất thích nhai một chút

chỗ cà phê lắng dưới đáy tách

 

Ngày nay tôi phải kiêng cữ

nhưng tôi đi tìm mùi của nó

đưa trở về một con phố tuổi thơ

có tiếng lò rang hạt reo vui

 

Khi tôi đến xứ sở

Rimbaud lọc chọn hạt cà phê

tôi cảm thấy cần thiết

phải thử làm một nghi lễ

 

Gần những ngôi nhà thờ trong hang

hứng khởi chuyến đi xa

tôi muốn uống nguyên một ngụm

cà phê của trọn một đời người

 

Mùa xuân sẽ trở lại

 

Những dòng suối sẽ chảy dưới tuyết

các cánh cửa tầng hầm ở đây sẽ mở ra

Dưới những ngón tay của gió lan tỏa

hương thơm của những miền đất xa

Những tia nắng thanh xuân

sẽ long lanh trên những tảng băng ngũ sắc

Tan thành nước ở những rìa mái nhà

tí tách tiếng đàn luth trên những vũng nước

Nhựa sẽ lưu hành trở lại

trên những thân cây và những nhánh lá

Ðập vỡ những chồi non

giữa những lá đài láng bóng

Các cậu học trò sẽ nghiền nát

điếu thuốc trên những chiếc ghế dài

Ðể giải thoát những tiếng mưa rào

lao xao trong giọng nói của mình

Cây sẽ lôi ra màu phấn

để phác vẽ những cành lá

Và chim gõ kiến xanh sẽ bắt đầu

gõ trên máy chữ những dòng thơ

 

“Mùa xuân sẽ trở lại” dịch từ nguyên tác “Le printemps reviendra” trong Michel Butor, Seize lustres, thơ, Nhà xuất bản Gallimard, 2006.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE