Michel Butor

MICHEL BUTOR sinh ngày 14. 9.1926 ở Mons-en-Baroeil trong một gia đình khá giả, từng làm giáo sư Pháp văn, mặc dù có cấp bằng về Triết học. Ông nổi tiếng và được mến chuộng như một nhà văn của trường -Tiểu thuyết mới- của Pháp với các tác phẩm: Passage de Milan (1954), L’Emploi du Temps (1956), và nhất là La Modification (1957)… Nhưng ông đã làm thơ từ trước khi viết truyện. Ông đã cho xuất bản những tập thơ échanges – carnets, Zone franche, À la Frontière, À l’écart, D’un jour à l’autre, và Chantie. Thi phẩm mới nhất của Michel Butor làL’Horticulteur itinérant (2004). Ông vừa qua đời ngày 24/08/2016, ở tuổi 89. Chúng tôi xing đăng lại những bài thơ của ông qua bản dịch của dịch giả Hoàng Ngọc Biên như một lời tưởng niệm.

Bản dịch của Hoàng Ngọc Biên

michel-butor1

Một bông hồng cho mẹ tôi

Con đã bơi bao nhiêu tháng trời

trong những ao hồ đậm màu hồng tía của mẹ

tai lắng nghe tiếng đập

trái tim và những buồng phổi của mẹ

 

Con không dễ gì lọt ra ngoài

nhưng đấy là mong muốn lớn nhất của con

cảm hứng đầu tiên vừa lên tiếng

đã trả lời ngay tiếng khóc đầu tiên

 

Khi người ta cắt xong cuống rốn

người ta tắm rửa ủ ấm cho con

ôi an ủi biết chừng nào

khi con có thể ngửi được mùi da của mẹ

 

Trong thế giới tiếng động chát chúa

đôi mắt con mơ hồ mở ra

con dần dần nhận diện

mạch nguồn của cuộc sinh tồn

 

Chính trong khi nắm bàn tay mẹ

con đã chinh phục những bước đầu tiên

cái thìa xuất hiện sau bầu vú

sau những bài ca là câu chuyện kể

 

Con đã tách khỏi vòng tay mẹ

như trái cây chín rụng khỏi cành

được êm đềm tiếp nhận bởi đám cỏ

trên những cánh đồng tay mẹ đã gieo

 

Bởi thế mà suốt cả đời con

trong những xứ sở xa nhất

gắn bó mẹ con ta là một dòng hương thơm

mà cái chết không hề tháo gỡ được

 

“Một bông hồng cho mẹ tôi” dịch từ nguyên tác “Une rose pour ma mère” trong Michel Butor, Michel Butor – Présentation et anthologie, Tủ sách Poètes d’aujourd’hui (Paris: Seghers, 2003).

 

michel-butor
C. Fromherz-Allemand, textes de M. Butor – Danger d’écroulement – in Encadrements, ©Butor

 

Bay trên không

tặng Anne Walker

 

Mấy hạt mầm kia sẽ trở thành nội cỏ

mấy giọt nước sẽ trở thành thác lũ và sông

những cây con sẽ trở thành lùm cây và rừng

những căn lều nghèo sẽ trở thành khách sạn và cung điện

những lối đi nhỏ sẽ trở thành đường lớn và xa lộ

những bãi đất hoang sẽ trở thành sân bay và kho chứa

bóng tối và tro than sẽ trở thành nghĩa trang và phế tích

những lời than thở trong gió đêm

sẽ trở thành tiếng gầm địa chấn khi bước qua thế kỷ sau

 

michel-butor2

 

Nghi lễ cà phê

 

Ngày xưa tôi uống cà phê

đặc biệt là ở Ai Cập

nơi tôi rất thích nhai một chút

chỗ cà phê lắng dưới đáy tách

 

Ngày nay tôi phải kiêng cữ

nhưng tôi đi tìm mùi của nó

đưa trở về một con phố tuổi thơ

có tiếng lò rang hạt reo vui

 

Khi tôi đến xứ sở

Rimbaud lọc chọn hạt cà phê

tôi cảm thấy cần thiết

phải thử làm một nghi lễ

 

Gần những ngôi nhà thờ trong hang

hứng khởi chuyến đi xa

tôi muốn uống nguyên một ngụm

cà phê của trọn một đời người

 

Mùa xuân sẽ trở lại

 

Những dòng suối sẽ chảy dưới tuyết

các cánh cửa tầng hầm ở đây sẽ mở ra

Dưới những ngón tay của gió lan tỏa

hương thơm của những miền đất xa

Những tia nắng thanh xuân

sẽ long lanh trên những tảng băng ngũ sắc

Tan thành nước ở những rìa mái nhà

tí tách tiếng đàn luth trên những vũng nước

Nhựa sẽ lưu hành trở lại

trên những thân cây và những nhánh lá

Ðập vỡ những chồi non

giữa những lá đài láng bóng

Các cậu học trò sẽ nghiền nát

điếu thuốc trên những chiếc ghế dài

Ðể giải thoát những tiếng mưa rào

lao xao trong giọng nói của mình

Cây sẽ lôi ra màu phấn

để phác vẽ những cành lá

Và chim gõ kiến xanh sẽ bắt đầu

gõ trên máy chữ những dòng thơ

 

“Mùa xuân sẽ trở lại” dịch từ nguyên tác “Le printemps reviendra” trong Michel Butor, Seize lustres, thơ, Nhà xuất bản Gallimard, 2006.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE