Michel Butor

MICHEL BUTOR sinh ngày 14. 9.1926 ở Mons-en-Baroeil trong một gia đình khá giả, từng làm giáo sư Pháp văn, mặc dù có cấp bằng về Triết học. Ông nổi tiếng và được mến chuộng như một nhà văn của trường -Tiểu thuyết mới- của Pháp với các tác phẩm: Passage de Milan (1954), L’Emploi du Temps (1956), và nhất là La Modification (1957)… Nhưng ông đã làm thơ từ trước khi viết truyện. Ông đã cho xuất bản những tập thơ échanges – carnets, Zone franche, À la Frontière, À l’écart, D’un jour à l’autre, và Chantie. Thi phẩm mới nhất của Michel Butor làL’Horticulteur itinérant (2004). Ông vừa qua đời ngày 24/08/2016, ở tuổi 89. Chúng tôi xing đăng lại những bài thơ của ông qua bản dịch của dịch giả Hoàng Ngọc Biên như một lời tưởng niệm.

Bản dịch của Hoàng Ngọc Biên

michel-butor1

Một bông hồng cho mẹ tôi

Con đã bơi bao nhiêu tháng trời

trong những ao hồ đậm màu hồng tía của mẹ

tai lắng nghe tiếng đập

trái tim và những buồng phổi của mẹ

 

Con không dễ gì lọt ra ngoài

nhưng đấy là mong muốn lớn nhất của con

cảm hứng đầu tiên vừa lên tiếng

đã trả lời ngay tiếng khóc đầu tiên

 

Khi người ta cắt xong cuống rốn

người ta tắm rửa ủ ấm cho con

ôi an ủi biết chừng nào

khi con có thể ngửi được mùi da của mẹ

 

Trong thế giới tiếng động chát chúa

đôi mắt con mơ hồ mở ra

con dần dần nhận diện

mạch nguồn của cuộc sinh tồn

 

Chính trong khi nắm bàn tay mẹ

con đã chinh phục những bước đầu tiên

cái thìa xuất hiện sau bầu vú

sau những bài ca là câu chuyện kể

 

Con đã tách khỏi vòng tay mẹ

như trái cây chín rụng khỏi cành

được êm đềm tiếp nhận bởi đám cỏ

trên những cánh đồng tay mẹ đã gieo

 

Bởi thế mà suốt cả đời con

trong những xứ sở xa nhất

gắn bó mẹ con ta là một dòng hương thơm

mà cái chết không hề tháo gỡ được

 

“Một bông hồng cho mẹ tôi” dịch từ nguyên tác “Une rose pour ma mère” trong Michel Butor, Michel Butor – Présentation et anthologie, Tủ sách Poètes d’aujourd’hui (Paris: Seghers, 2003).

 

michel-butor
C. Fromherz-Allemand, textes de M. Butor – Danger d’écroulement – in Encadrements, ©Butor

 

Bay trên không

tặng Anne Walker

 

Mấy hạt mầm kia sẽ trở thành nội cỏ

mấy giọt nước sẽ trở thành thác lũ và sông

những cây con sẽ trở thành lùm cây và rừng

những căn lều nghèo sẽ trở thành khách sạn và cung điện

những lối đi nhỏ sẽ trở thành đường lớn và xa lộ

những bãi đất hoang sẽ trở thành sân bay và kho chứa

bóng tối và tro than sẽ trở thành nghĩa trang và phế tích

những lời than thở trong gió đêm

sẽ trở thành tiếng gầm địa chấn khi bước qua thế kỷ sau

 

michel-butor2

 

Nghi lễ cà phê

 

Ngày xưa tôi uống cà phê

đặc biệt là ở Ai Cập

nơi tôi rất thích nhai một chút

chỗ cà phê lắng dưới đáy tách

 

Ngày nay tôi phải kiêng cữ

nhưng tôi đi tìm mùi của nó

đưa trở về một con phố tuổi thơ

có tiếng lò rang hạt reo vui

 

Khi tôi đến xứ sở

Rimbaud lọc chọn hạt cà phê

tôi cảm thấy cần thiết

phải thử làm một nghi lễ

 

Gần những ngôi nhà thờ trong hang

hứng khởi chuyến đi xa

tôi muốn uống nguyên một ngụm

cà phê của trọn một đời người

 

Mùa xuân sẽ trở lại

 

Những dòng suối sẽ chảy dưới tuyết

các cánh cửa tầng hầm ở đây sẽ mở ra

Dưới những ngón tay của gió lan tỏa

hương thơm của những miền đất xa

Những tia nắng thanh xuân

sẽ long lanh trên những tảng băng ngũ sắc

Tan thành nước ở những rìa mái nhà

tí tách tiếng đàn luth trên những vũng nước

Nhựa sẽ lưu hành trở lại

trên những thân cây và những nhánh lá

Ðập vỡ những chồi non

giữa những lá đài láng bóng

Các cậu học trò sẽ nghiền nát

điếu thuốc trên những chiếc ghế dài

Ðể giải thoát những tiếng mưa rào

lao xao trong giọng nói của mình

Cây sẽ lôi ra màu phấn

để phác vẽ những cành lá

Và chim gõ kiến xanh sẽ bắt đầu

gõ trên máy chữ những dòng thơ

 

“Mùa xuân sẽ trở lại” dịch từ nguyên tác “Le printemps reviendra” trong Michel Butor, Seize lustres, thơ, Nhà xuất bản Gallimard, 2006.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 17 tháng 08 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Thi xe lội sình (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Hồn cây xương lá (Truyện Ngắn) - Lưu Na
  • - Đập thủy điện Grand Coulee Dam (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Nói chuyện "cắt... Đầu"! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Khẩu chiến (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Ứng xử với bạn bè (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Một thời hippie (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • - Kết quả thử máu (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • - Tổng thống Mỹ nghỉ phép (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Giải lướt sóng (Tạp Ghi) - Thanh Thư
  • - Thơ thành tôn (Thơ) - Sao Khuê
  • - Thuỡ đi mây về gió (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Canh tôm chua cay (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Những hồ sơ ngược đãi người hôn phối (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ ở gò vấp (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Bảo trì xe hơi (Tạp Ghi) - Hoàng Hương
  • - Feijoada à Brasileira (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Xin giải thích về các kỹ thuật VR, AR, MR (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Con gái mang thai có được đi theo hồ sơ bảo lãnh F-3 của ba mẹ không? (Hỏi Đáp Visa) - Huy Tôn
  • - Cộng Sản chỉ tốt khi đã chết!!. (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • - Diện đồ cho Black tie event (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Người đàn ông với cái hũ đựng tro cốt của vợ (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Chuyện bên lề Ngày Thánh Mẫu lần thứ 40 năm 2017 (Phỏng Vấn) - Đặng Hiếu Sinh
  • - Nhật thực (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • - Mốt của năm (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Đinh Tiến Đạo họa sĩ tranh tường (Tạp Ghi) - Phóng Viên Trẻ
  • - Chuyện lạc xoong (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • - Sự bùng nổ hột xoàn phòng lab (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • - Bão thép (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Bạo hành gia đình, nạn nhân & bị cáo (Góc Hoàng Hoa) - Ls. Anh Thư
  • - Thận trọng trong việc hưởng phúc lợi an sinh xã hội (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Phông ngoài trời (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Baby driver (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Buổi họp mặt (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Vĩnh biệt nhà văn Dương Nghiễm Mậu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - 6 bí quyết chụp ảnh thức ăn (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - Glen cambell (Something And Anything) - Ian Bui
  • - Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh Người Thương Binh VNCH kỳ 11 tại San Jose (Tạp Ghi) - Huy Phương
  • - Chuyện tướng Lịch đi Tây & đám Quân Phiệt Việt (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Bé trai 5 tuổi cứu sống mẹ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Lanh (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm) -
  • - Trong, đục ao nhà (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • - Chăm sóc sức khỏe cho trẻ em trước ngày tựu trường (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Phong thủy thời hiện đại (Phong Thủy)
  • - Lướt sóng (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Cách mạng dù (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
SHARE

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY