Michel Butor

MICHEL BUTOR sinh ngày 14. 9.1926 ở Mons-en-Baroeil trong một gia đình khá giả, từng làm giáo sư Pháp văn, mặc dù có cấp bằng về Triết học. Ông nổi tiếng và được mến chuộng như một nhà văn của trường -Tiểu thuyết mới- của Pháp với các tác phẩm: Passage de Milan (1954), L’Emploi du Temps (1956), và nhất là La Modification (1957)… Nhưng ông đã làm thơ từ trước khi viết truyện. Ông đã cho xuất bản những tập thơ échanges – carnets, Zone franche, À la Frontière, À l’écart, D’un jour à l’autre, và Chantie. Thi phẩm mới nhất của Michel Butor làL’Horticulteur itinérant (2004). Ông vừa qua đời ngày 24/08/2016, ở tuổi 89. Chúng tôi xing đăng lại những bài thơ của ông qua bản dịch của dịch giả Hoàng Ngọc Biên như một lời tưởng niệm.

Bản dịch của Hoàng Ngọc Biên

michel-butor1

Một bông hồng cho mẹ tôi

Con đã bơi bao nhiêu tháng trời

trong những ao hồ đậm màu hồng tía của mẹ

tai lắng nghe tiếng đập

trái tim và những buồng phổi của mẹ

 

Con không dễ gì lọt ra ngoài

nhưng đấy là mong muốn lớn nhất của con

cảm hứng đầu tiên vừa lên tiếng

đã trả lời ngay tiếng khóc đầu tiên

 

Khi người ta cắt xong cuống rốn

người ta tắm rửa ủ ấm cho con

ôi an ủi biết chừng nào

khi con có thể ngửi được mùi da của mẹ

 

Trong thế giới tiếng động chát chúa

đôi mắt con mơ hồ mở ra

con dần dần nhận diện

mạch nguồn của cuộc sinh tồn

 

Chính trong khi nắm bàn tay mẹ

con đã chinh phục những bước đầu tiên

cái thìa xuất hiện sau bầu vú

sau những bài ca là câu chuyện kể

 

Con đã tách khỏi vòng tay mẹ

như trái cây chín rụng khỏi cành

được êm đềm tiếp nhận bởi đám cỏ

trên những cánh đồng tay mẹ đã gieo

 

Bởi thế mà suốt cả đời con

trong những xứ sở xa nhất

gắn bó mẹ con ta là một dòng hương thơm

mà cái chết không hề tháo gỡ được

 

“Một bông hồng cho mẹ tôi” dịch từ nguyên tác “Une rose pour ma mère” trong Michel Butor, Michel Butor – Présentation et anthologie, Tủ sách Poètes d’aujourd’hui (Paris: Seghers, 2003).

 

michel-butor
C. Fromherz-Allemand, textes de M. Butor – Danger d’écroulement – in Encadrements, ©Butor

 

Bay trên không

tặng Anne Walker

 

Mấy hạt mầm kia sẽ trở thành nội cỏ

mấy giọt nước sẽ trở thành thác lũ và sông

những cây con sẽ trở thành lùm cây và rừng

những căn lều nghèo sẽ trở thành khách sạn và cung điện

những lối đi nhỏ sẽ trở thành đường lớn và xa lộ

những bãi đất hoang sẽ trở thành sân bay và kho chứa

bóng tối và tro than sẽ trở thành nghĩa trang và phế tích

những lời than thở trong gió đêm

sẽ trở thành tiếng gầm địa chấn khi bước qua thế kỷ sau

 

michel-butor2

 

Nghi lễ cà phê

 

Ngày xưa tôi uống cà phê

đặc biệt là ở Ai Cập

nơi tôi rất thích nhai một chút

chỗ cà phê lắng dưới đáy tách

 

Ngày nay tôi phải kiêng cữ

nhưng tôi đi tìm mùi của nó

đưa trở về một con phố tuổi thơ

có tiếng lò rang hạt reo vui

 

Khi tôi đến xứ sở

Rimbaud lọc chọn hạt cà phê

tôi cảm thấy cần thiết

phải thử làm một nghi lễ

 

Gần những ngôi nhà thờ trong hang

hứng khởi chuyến đi xa

tôi muốn uống nguyên một ngụm

cà phê của trọn một đời người

 

Mùa xuân sẽ trở lại

 

Những dòng suối sẽ chảy dưới tuyết

các cánh cửa tầng hầm ở đây sẽ mở ra

Dưới những ngón tay của gió lan tỏa

hương thơm của những miền đất xa

Những tia nắng thanh xuân

sẽ long lanh trên những tảng băng ngũ sắc

Tan thành nước ở những rìa mái nhà

tí tách tiếng đàn luth trên những vũng nước

Nhựa sẽ lưu hành trở lại

trên những thân cây và những nhánh lá

Ðập vỡ những chồi non

giữa những lá đài láng bóng

Các cậu học trò sẽ nghiền nát

điếu thuốc trên những chiếc ghế dài

Ðể giải thoát những tiếng mưa rào

lao xao trong giọng nói của mình

Cây sẽ lôi ra màu phấn

để phác vẽ những cành lá

Và chim gõ kiến xanh sẽ bắt đầu

gõ trên máy chữ những dòng thơ

 

“Mùa xuân sẽ trở lại” dịch từ nguyên tác “Le printemps reviendra” trong Michel Butor, Seize lustres, thơ, Nhà xuất bản Gallimard, 2006.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 20 tháng 07 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Vài tên tuổi lực sĩ Việt (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • - Có bầu (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • - Canada đất nước của di dân (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Coi tin (để) tức! (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Lưu Hiểu Ba tù nhân lương tâm (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Cha mẹ với con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Cải biến chính quyền thông qua cải biến xã hội (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • - Cần chuẩn bị gì khi bảo lãnh con nuôi (Di Trú) - Huy Tôn
  • - Lưu hiểu ba (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • - Ông Trump bắt tay (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Từ Cienfuegos đến Orlando (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ tường phong (Thơ) - Sao Khuê
  • - Cuộc chiến con heo (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Dừa tắt mát dịu nắng hè (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Những quyết định của Tối Cao Pháp Viện trong tháng 6 năm 2017 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ Tân Định ngày ấy (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Sử dụng máy nghiền rác (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Mohinga - Bún cá Myanmar (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Nước nào có cảnh sát người máy đầu tiên trên thế giới? (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Không (còn) lời! (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • - Chăm sóc da cháy nắng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Chị & em (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Nhập trạch (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • - Roger Waters Địch và Ta (Something Anything) - Ian Bui
  • - Dương thiệu tước (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam Biên Soạn
  • - Mặc Jeans trắng với… (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Chỗ trọ trong rừng chuối (Trong Hầm Rượu) - Vương Mộng Long
  • - Vì sao nam giới Nhật bỏ phụ nữ thật để yêu búp bê (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Mụn của tuổi mới lớn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Cái túi không đáy (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • - Uống trà (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Đạo diễn Thomas Vinterberg (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Dân petrus ký (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Tình bạn của nhà thơ Quách Tấn và học giả Nguyễn Hiến Lê (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Đánh răng trong 10 giây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - Không cần mang theo computer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - " Cảm ơn anh " (Viết Với Trẻ) - Trần Niên Huấn
  • - Tam Thanh biển của ai? (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Côn minh & bắc kinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - Săn heo rừng (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • - Thánh đường (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • - Lý do (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
SHARE

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY