Me: Phương thuốc Nhuận Trường và Giải Nhiệt

Người Sài Gòn, nhất là những người sống tại Sài Gòn vào thập niên 50, lúc mà người Pháp còn cai trị Việt Nam, đều khó quên được con đường từ Phi Trường Tân Sơn Nhất về Dinh Norodom (sau là Dinh Độc Lập) với tên gọi là Charles De Gaulle (sau trở thành Công Lý). Con đường rất đặc biệt với hai hàng tiểu đảo, trồng hàng loạt những cây Me. Với sự phát triển của Sài Gòn, đến khoảng 1958, hai hàng tIểu đảo bị dẹp bỏ, hàng Me thân yêu chỉ còn lại vài cây ở tận phía khúc đường Công Lý, giới hạn bởi Phan Đình Phùng, Trần Quý Cáp, Hồng Thập Tự.. Những cây Me đáng nhớ này đã là chủ đề gây cảm hứng cho nhiều văn sĩ, nhạc sĩ với những bài viết về hình ảnh thơ mộng của Lá Me màu xanh mơn mởn, rơi xuống phủ tóc hoặc vai những đôi tình nhân trẻ…

tac dung ki dieu cua qua me

Me, cùng với người Việt tha hương, đã xuất hiện tại các chợ thực phẩm Việt, Mỹ trên đất Hoa Kỳ; vì Me là món không thể thiếu trong những món canh chua Việt Nam, hoặc trong món nước chấm “nước mắm Me” tối cần cho những món nhậu như Lươn, Rắn Xào…

TÊN KHOA HỌC:

Tamaridus Indica thuộc họ thực vật Caesalpiniaceae. Mỹ gọi Me dưới tên Tamarind, Indian Date, Pháp gọi là Tamarin. Đông Y gọi là Toan Đậu (Suan-dou) hay Toan Giác (Suan-jiao) với ý nghĩa đơn giản là Quả Đậu Chua, hoặc Trái Chua. Tên “Tamarindus” là do ở chữ Ả Rập Tamr Hindi với ý nghĩa “Trái Chà Là Ấn Độ”. Thái Lan dùng khá nhiều Me, nên có nhiều tên gọi khác nhau tùy địa phương như Makhaam, Mong Khlong..

ĐẶC TÍNH THỰC VẬT VÀ LỊCH SỬ:

Theo người Ấn Độ thì chớ ngủ dưới gốc Me, chớ buộc ngựa vào thân Me, vì dưới bóng Me không cây nào sống nổi!. Người Miến Điện thì tin rằng Thần Mưa sống tại gốc Me. Người Mã Lai đặt vào miệng đứa trẻ mới sinh một miếng Me nhỏ cùng với nước cốt dừa, để mong đứa trẻ sẽ khôn hơn khi lớn (?).

Me thuộc loại cây thân mộc rất lớn với lá xanh quanh năm, nguồn gốc từ vùng nhiệt đới Á Châu và Phi Châu. Cây mọc rất nhiều tại Ấn Độ và Thái Lan. Cây cao từ 10 đến 20cm, thân thuộc loại cổ thụ, có những cây cao đến 30m. Lá nhỏ mọc đôi, thành hàng từ 20 – 40 đôi. Hoa màu vành nhạt có cánh hoa với những đường khía đỏ. Trái là một quả sốp (Pod) dài từ 5 đến 15cm và ngang cỡ 2.5cm. Trái Me chín có vỏ dòn màu nâu, có thể chứa đến 12 hạt. Mỗi hạt được bao bọc bởi một phần thịt mềm xốp có vị chua.

Tại các nước Phương Tây, phần thịt mềm của quả Me được dùng làm Worchester Sauce và một số các nước sốt khác. Me hiện được trồng khá nhiều tại các nước Nam Mỹ. Ngoài việc được dùng trong bột Cà Ri tại Ấn Độ, Me cũng có mặt trong món Satay của Mã Lai và là món giải khát chính cho người Hồi Giáo trong thời gian Ramadan. Người Thái dùng Lá và Hoa Me làm gia vị. Cũng tại Ấn Độ, Me được gọi là Imli, chất nhày lấy từ Hột Me được dùng làm Mứt.

Người di dân Ấn Độ đã đưa Me đến Mã Lai và Indonesia, để sau đó Me trở thành một phần không thể thiếu trong các món ăn tại các nước này. Ngưới Mã Lai và Indonesia cũng chế biến Me theo kiểu “Me Ngào” Việt Nam, nghĩa là loại bỏ Hạt, tạo thành những bánh dẻo và gọi là Asam Kavak. Miền Nam Việt Nam có một phương thức chế biến món Me Ngào như sau: Chọn quả Me vừa chín, bóc vỏ, bỏ hột. Trộn 150g thịt quả với 250ml nước, lược. Cho vào nồi đun với 500g đường, đun nhỏ lửa đến khi có một khối nhão.

Tại các nước vùng biển Trung Mỹ như Jamaica, Cuba, Cộng Hòa Dominican còn có loại Me xấy khô, dùng làm Kẹo.

THÀNH PHẦN HÓA HỌC:

Thành phần dinh dưỡng – 100g Me chứa:

-Calories 115 – 230                            

-Chất Đạm 3.10g

-Chất Béo 0.1g   

 -Chất Sơ 5.6g

          Các Khoáng Chất:

Calcium 35 – 170mg

Sắt 1.3 – 10.9mg

Magnesium 92m

Phosphorus 84mg

Potassium 375 – 628mg

Sodium 24mg

          Các Vitamin:

Vitamin A15 – 30 IU

Vitamin B10.160 – 0.428mg

Riboflavin 0.070 – 0.152mg

Niacin 0.6 – 1.93mg

Pantothenic acid 0.143mg

Pyridoxine 0.066mg

Vitamin C 0.7 – 3mg

Thành Phần Hóa Học Từng Phần Của Cây Me:

  • Lá Me: Chứa Cellulose, các phân hóa tố, những acid hữu cơ như Malic, Oxalic, Oxalo-acetic, Tartaric, tannins
  • Hoa Me: Chứa các acid hữu cơ như Glyoxalic, Oxaloacetic, Oxalosuccinic, Alpha-oxoglutaric.
  • Quả Me: Chứa các acid Amin như Beta-Alanin, L-Leucin, Phenylanalin, L-serin.., các acid hữu cơ; nhất là Citric, Malic, các chất Đường như Fructose, Glucose, Mannose, Pectins, Pentosans, sắc tố

DƯỢC TÍNH VÀ CÁCH DÙNG:

          Tác Dụng Nhuận Trường Của Me:

Tác dụng nhuận trường, trị Táo Bón của Me đã được dùng tại khắp nơi trên thế giới. Tác dụng kích thích nhu động của Ruột để tống thải chất bã được xem là do acid Tartric trong Me. Bình thường chỉ cần dùng một quả Me chín là giúp trị Táo Bón dễ dàng.

          Tác Dụng Trị Viêm Nhiệt:

Y Dược Trung Hoa mới chỉ biết dùng Me trong vòng 300 năm gần đây và xem như Me có công hiệu giải nhiệt, trị được tình trạng biếng ăn, ăn không ngon miệng, buồn nôn, ói mửa khi có thai và táo bón với liều dùng từ 15 đến 50g nước Sắc Me, đun đến còn 1/3. Tác dụng hạ sốt, giảm nhiệt của Me cũng được dung trong vùng Đông Ấn (West Indies) với phương thức: Dùng 2 trái me, bỏ hột và vỏ; nghiền đều trong máy xay (blender) với 500ml nước và 1 muổng đường. Uống trong ngày .

          Me Trong Y Dược Ấn Độ:

Y Dược Ấn Độ, ngoài việc dùng Me để giúp giải nhiệt và trị say nắng (Sun stroke), còn dùng Lá Me để trị nhức đầu, nhức bắp thịt, sán lãi và cả ăn không tiêu. Vỏ thân cây Me được dùng để trị đau bao tử (sắc lấy nước uống, trị Xuyễn).

          Me trong Y Dược Thái Lan:

Trong số các quốc gia Đông Nam Á, Thái Lan là nước đã có nhiều nghiên cứu về Me nhất. Đa số các thử nghiệm đều được thực hiện tại trường Đại Học Dược Khoa Bhuminol ở BangKok.

  1. Các thử nghiệm dùng Rễ và Vỏ Cây cho thấy chất Ly Trích từ Rễ Me bằng Alcol 95% có những tác dụng ngăn chặn được sự phát triển của một số Nấm gây bệnh ngoài Da như Neurospora crasa) nhưng nếu trích bằng nước thì không tác dụng). Nước ép từ Vỏ Tươi có thể chặn được một số siêu vi trùng như “Potato Virus X”.
  2. Thử nghiệm trên Hoa Me cho thấy khi trích bằng alcol và nước theo tỷ lệ 1/1, nước Trích có thể diệt được siêu vi trùng Ranikhet.
  3. Thử nghiệm với Quả Me cho những kết quả khả quan hơn: Dung dịch trích bằng ethanol 70% ngăn chặn được sự phát triển của nhiều vi khuẩn như Bacillius cereus, Staphyloccus aureus, E. Coli, Pseudomonas aeruginosa. Dung dịch trích bằng alcol 95% còn ngăn được cả Pseudomona và Vibrio cholera. Tác dụng trị nấm còn mạnh hơn cả dung dịch trích từ vỏ cây.

TVH

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 11 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Idiotarod (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Ngày sẽ qua thôi (Truyện Ngắn) - Tôn Nữ Thu Dung
  • Goodbye Mr.President (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lan man chuyện sắp Tết (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Quốc Hội Hoa Kỳ khóa 115 (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Mỹ (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Món quà cuối năm (Tạp Ghi) - Nam Lộc
  • Bay theo đàn chim thiên di (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Điều trị ung thư (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Mộ khúc Serenade (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Từ Moscow đến New York (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Tomas transtromer (Thơ) - Thận Nhiên
  • Động, tĩnh trong thế giới Origami (Phỏng Vấn) - Trịnh Thanh Thủy
  • Cá lóc kho bầu (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Cần giữ chiếu khán hợp lệ khi đang ở Hoa Kỳ (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Đôla đỏ & hang PX (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Fitness miễn phí (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Vài câu hỏi và giải đáp (Sổ Tay Khách Hàng) - Hạnh Việt
  • Ai nhặt được cái này, em sẽ yêu thương người ấy (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Nhà bị nứt foundation (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Các việc làm tăng thêm từ nay đến năm 2022 (Bạn Có Biết) - Mai Hoang
  • Quẻ bói đầu năm: Tuổi hợp Tuổi cho Hôn Nhân/a (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Chăm sóc răng miệng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Dương lịch (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Trò chuyện với Joseph Nguyễn người lính cứu hỏa (Phỏng Vấn) - Hương Võ
  • Thuật ngữ thời trang (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trăm năm âm ỉ than hồng (Nhìn Ra Thế Giới) - Ngọc Linh
  • Hoa Tết miền Trung (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Sạc điện không dây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Năm Mới và những thay đổi trong lối sống (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triệu phú đi nhặt vỏ bia (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Điện thoại thông minh rẻ tiền (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Bình nuôi cá (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sing (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Bến cảng mùa Xuân (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Biểu một cõi cà phê (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Đừng tin những gì họ nói (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Tình đêm rựa mận* (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Tấn
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Bác chinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Những nữ ca sĩ nổi bật của năm (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Cơ quan mới trong bụng (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Bệnh sùng bái cuồng nhiệt nghề bác sĩ của người Việt Nam (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • An sinh xã hội (Đời Sống)
  • Tai nạn ở ngã tư (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sinh đôi khác... Năm (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Nhiếp ảnh hồng ngoại (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Nhầm (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE