Mắt xanh, mắt nâu

Để mô tả một người Tây phương, người Việt bình dân thường nói họ mắt xanh mũi lõ, khác với đa số người Á Đông chúng ta thường mũi tẹt, mắt nâu.

Nhưng theo Bác sĩ Gary Heiting, một bác sĩ nhãn khoa và chủ biên tạp chí All About Vision, thì mắt tất cả mọi người đều là màu nâu cả.

Bạn đã biết là melanin (hắc tố) quyết định màu tóc và màu da của chúng ta, nhưng những tế bào melanin nhỏ – gọi là melanocytes – cũng có ở trong tròng đen (mống mắt) chúng ta nữa.

Ông Heiting nói với CNN: Ai cũng có melanin trong tròng đen cả, và số lượng chất này quyết định màu mắt ra sao. Mà thực ra thì chỉ có một “sắc thái” của melanin thôi – đó là màu nâu!

Tròng mắt càng có nhiều melanocytes, mắt càng có màu đậm. Ánh sáng cũng là một yếu tố: Melanin hấp thu ánh sáng, vì thế càng có nhiều melanin, càng ít ánh sáng được hấp thu. Người mắt nâu có nhiều melanin hơn, ít ánh sáng hơn.

mat-xanh-mat-nau1

Người mắt xanh thì ngược lại. Họ có ít melanocytes hơn nên không thể hấp thu nhiều ánh sáng, do đó nhiều ánh sáng hơn phản chiếu tới phía sau mắt của họ. Tác động này  gọi là tán xạ (scattering) – và khi ánh sáng bị tán xạ, nó phản chiếu lại bằng những bước sóng ngắn hơn. Trên quang phổ màu sắc, bước sóng ngắn tương đương với màu xanh dương.

Còn những người mắt màu xanh lục (green) và nâu lục nhạt (hazel) thì sao? Họ không có nhiều melanin, cũng không có ít, họ ở mức giữa. Dường như mắt của họ có thể đổi màu. Ðó là vì màu mắt dễ đáp ứng với môi trường “ánh sáng” chung quanh, có thể thấy màu mắt khác biệt khi ở ngoài nắng hoặc ở trong bóng mát hay trời âm u.

Ðiều này giải thích tại sao mắt mấy bé sơ sinh dường như nhiều màu xanh: melanin còn đang hình thành và có thể đậm hơn theo với thời gian. Khi bé phát triển, nhiều melanin hơn sẽ tích tụ trong tròng mắt. Tuy nhiên, màu mắt còn có đặc tính polygenic, nghĩa là được xác định bằng nhiều gene hợp lại. Ðó là lý do tại sao cha mẹ màu mắt đậm có thể sinh con màu mắt trong.

mat-xanh-mat-nau

PN

Trong truyện Kiều, có một câu thơ nói đến mắt xanh:

Bấy lâu nghe tiếng má đào

Mắt xanh, chẳng để ai vào, có không?

Do sự tích Nguyên Tịch đời nhà Tấn bên Tầu, khi gặp người mình ưa thì lộ tròng mắt xanh, nhưng khi gặp người mình ghét thì lộ tròng mắt trắng. “Mắt xanh” dùng để chỉ thái độ ân cần đặc biệt đối với người mình quý mến, do đó mới có thành ngữ như: “lọt vào mắt xanh” của người này, người khác…

Trong câu thơ trích từ Truyện Kiều nói trên, Từ Hải hỏi Kiều, xưa nay nàng chưa hề xem trọng ai có phải không?

Và hẳn chúng ta cũng không quên câu thơ của Ðinh Hùng được Phạm Ðình Chương phổ nhạc: Mắt xanh lả bóng dừa hoang dại…

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 27 tháng 04 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Sức mạnh của phái yếu (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Bên dòng sông cạn (Truyện Ngắn) - Việt Phương
  • Độc lập - tự do - hạnh phúc (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Có những tình yêu (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hồi hộp bầu cử Pháp (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Dạy con ứng xử khi bị ức hiếp trong trường học (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Có phải do Mỹ phá (Tạp Ghi) - Đinh Tiến Đạo
  • Dạ Lan ơi, những năm nào chiến tranh đã quên… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sỏi mật (Chuyện Trò Với Thầy Thuốc) - BS Nguyễn Ý Đức
  • Về một con người rất lớn Nguyễn Thị Hạnh Nhơn (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ lâm hảo dũng (Thơ) - Sao Khuê
  • Khi tàn chinh chiến (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • Biển mai còn có cá cơm? (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Chiếu khán cấp tại Việt Nam năm 2016 (Hỏi Đáp Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Ký ức khu chợ Cũ Sài Gòn (Tạp Bút) - Trang Nguyên
  • Để luôn tràn đầy năng lượng (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Rượu Soju- Sake xứ Hàn! (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Hoa Kỳ phát sóng truyền hình 4K (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Những câu hỏi thường gặp (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Một đất nước thống nhứt vẫn có thể có 2 vua! (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • Chăm sóc da cổ (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Món quà từ chiến trường (Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Việt kong (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • Về xứ Bắc (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • Fendi Policromia độc bản của đồng hồ nữ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trở lại đảo Galang (Ký Sự) - Gió Đồng Nội
  • “Chị hạnh nhơn!” (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Nguyễn Đại Giang và Phan Nhật Nam (Tạp Ghi) - Thanh Thư
  • Nôi ru ngủ (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Ngày ta bỏ núi (Trong Hầm Rượu) - Vương Mộng Long
  • Mua vé máy bay rẻ (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Sau lưng và trước mặt (Tùy Bút 30 Tháng 4) - Ban Mai
  • Phòng bếp nhỏ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sushi Việt ở Oslo (Phóng Sự) - Song Chi
  • Bé trai 8 tuổi lái xe chở em gái 4 tuổi đi ăn mcdonald (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Từ Ba Tri tới Cabra! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • ĐỌC VĂN VÕ ĐÌNH - Về nhà (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Nhật ký của Phương (Truyện Ngắn) - Mai Phương
  • Con trâu hay máy cày? (Phỏng Vấn) - Hỷ Long
  • Sony hòng đoạt ‘vô địch đệ nhất’ với A9 (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Cánh cửa của thành công (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • Chuyện hậu Đồng Tâm trong bóng đêm & rắn rết (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Les Miz nghe chăng tiếng hát (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Câu hỏi thi bằng viết (An Toàn Giao Thông)
  • Cờ đảng (Chuyện Khó Tin Có Thật)
  • Tết lào (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Thay đổi (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE