Lễ Tạ Ơn thời chiến chinh xưa

“Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc.” Nhớ đoạn văn kinh điển của mùa thu ấy nhưng không phải cho buổi đi học đầu tiên khó quên, mà nhớ đoản văn ấy vì đó cũng là khung cảnh của những ngày cuối tháng 11 nơi này, nơi bắt đầu rộn ràng một mùa lễ Tạ Ơn ấm cúng. Khi mà lá phong, lá sồi ngập đầy lối đi, khi mà gió thu về nhẹ bay và khí trời se lạnh. Cái lạnh làm lòng nhớ về những tháng ngày khói lửa chiến chinh, khi đất nước rộng lớn bao dung này đối phó với chiến tranh của Phát xít từng ngày.  

le-ta-on-thoi-chien-chinh-xua

Càng đau khổ tang tóc thì người ta càng tạ ơn, biết ơn nhau nhiều hơn. Hạnh phúc luôn có được bằng những hy sinh quý giá. Và trong những năm tháng của 1943 ấy, những bức tranh vẽ bữa tiệc ăn gà Tây với gia đình quây quần của Norman Rockwell, tựa là “Freedom from want” đã trở thành biểu tượng cho dân Mỹ thời ấy. Và để được tự do, người Mỹ đã chiến đấu, chiến đấu một trận oai hùng, tả xung hữu đột, ngọn cờ lấp lánh sao sọc tung bay hầu như khắp nơi nào có kẻ thù. Trong suốt cuộc thế chiến ấy, tình hình chính trị đã làm xáo trộn đời sống ở hậu phương. Lương thực khẩu phần và nhu yếu phẩm cho chiến tranh luôn hạn chế. Tuy vậy dân tộc yêu chuộng tự do tín ngưỡng này đã tìm mọi cách để mùa lễ Tạ Ơn được trọn vẹn.

Hãy bắt đầu bằng những năm xa xưa. Vào 1863, lễ Tạ Ơn được chọn vào ngày Thứ Năm cuối cùng của tháng 11. Nhưng vào mùa hè 1939, sau cuộc Ðại khủng hoảng, ảnh hưởng của các nhà buôn bán lẻ đã hối thúc Tổng thống Franklin D. Roosevelt (FDR) thay đổi ngày lễ sớm hơn, không quá cận kề ngày Giáng sinh. Vì thế Tổng thống Franklin D. Roosevelt cho dời ngày lễ một tuần sớm hơn. Sự thay đổi đó gặp trở ngại khi 32 tiểu bang đồng ý và 18 từ chối. Vì thế những năm đầu của thế chiến 2, nước Mỹ có 2 ngày lễ khác nhau. Người ta gọi ngày lễ trễ là “Lễ Tạ Ơn Cộng Hòa” và sớm hơn là “Lễ Tạ Ơn Dân Chủ” hay còn gọi là “Frankgiving” (Thanksgiving của Tổng thống FDR). Ðến giữa năm 1941 thì FDR mới cho thống nhất lại ngày lễ như cũ. Và Thượng viện đã ký đạo luật đó vào ngày 9 tháng 12, 1941, chỉ một ngày sau khi Mỹ tuyên chiến với Nhật.

le-ta-on-thoi-chien-chinh-xua4
Lính Mỹ ăn gà Tây lễ Tạ Ơn ở doanh trại Ý 1943 – nguồn historybyzim.com

Và nước Mỹ đi vào cuộc thế chiến, những chàng trai, cô gái mang ngày Lễ Tạ Ơn theo gót chiến chinh. Tựa như câu hát: “Xuân này con không về”. Họ đã đi như thế nhiều mùa Lễ Tạ Ơn xa nhà. Và nghìn dặm quan san, Lễ Tạ Ơn vẫn đến với họ. Hãy xem lại những trang nhật ký, những tấm ảnh đen trắng ố màu, những tấm poster ngày nọ để thấy lòng chùng xuống. Những chàng lính Anh, Ý đến dự lễ trong trại lính Mỹ trú đóng tại Anh và Ý đã choáng ngợp trước bữa tiệc thịnh soạn với gà Tây, rau quả tươi, bánh mỳ trắng…Họ cứ tưởng là Giáng Sinh đến sớm, khi mà những bữa ăn thường ngày là đồ hộp và lương khô. Dù tàu thủy và máy bay ưu tiên cho quân sự nhưng vài chuyến hàng ngày ấy ngập đầy gà Tây và thực phẩm. Thịt, bơ và gia vị thiếu hụt (do các nguồn nhập khẩu như tiêu, hương liệu đến từ các nước bị Nhật chiếm đóng) nên các bà nội trợ ở hậu phương đã tìm cách thay đổi thực đơn cho phù hợp. Ðến năm 1942 và 1943 thì càng thiếu thốn hơn, mọi thứ đều bị chia khẩu phần, những đầu bếp ở chiến trường phải tìm cách dự trữ các tem phiếu dành lại cho ngày lễ. Dù vậy thực đơn của ngày lễ luôn thịnh soạn và luôn có gà Tây.

Trong khi ấy ở nước Mỹ, cả nước vừa trải qua cuộc Ðại khủng hoảng lại phải cùng nhau san sẻ những khó khăn cho ngày lễ. Những đứa con, cháu đi làm xa gần thì Lễ Tạ Ơn là dịp trở về thăm nội, thăm ngoại cùng cha mẹ. Ðó là truyền thống cả trăm năm. Vậy mà chiến tranh đã làm người Mỹ hạn chế đi xa để tiết kiệm xăng dầu cho cuộc chiến, để dành những chuyến tàu lửa cho quân đội, để dành những chiếc xe bus cho y tế… Một poster của Bộ giao thông viết rằng: “Hàng triệu người con của chúng ta trên đường đi! Liệu chuyến đi của bạn có cần thiết không?” Bởi ngoài xăng dầu, ngay cả hao mòn và nhu cầu cho lốp xe cũng hạn chế do nguồn cao su dành hết tất cả cho sản xuất và nhu cầu quốc phòng. Một poster cho dân chúng rõ: 1 mặt nạ chống hơi cay cần nửa ký cao su, 1 xuồng chở lính cần 45 ký, 1 chiếc xe jeep cần 140 ký và 1 chiếc máy bay thả bom cần 827 ký cao su. Vào năm tháng ấy 92% nguồn cao su đến từ các quốc gia thuộc địa bị Nhật chiếm đóng, trong đó có Việt Nam. Ngay cả truyền thống diễn hành Macy’s ở New York trong ngày lễ, các chiếc bong bóng khổng lồ cũng bị thiếu vắng, người ta dùng các bong bóng đó cho tái chế quân nhu.

le-ta-on-thoi-chien-chinh-xua3
Lính Mỹ ăn gà Tây trong Lễ Tạ Ơn ở doanh trại Ý 1943 – nguồn ww2online.org

Lễ Tạ Ơn ở năm tháng ấy cũng không trọn vẹn vì các trận banh bầu dục quốc gia bị thiếu hụt các tay nhà nghề, bởi hầu hết thanh niên đã tình nguyện nhập ngũ. Các đội banh thưa thớt cùng các mùa và phải nhập lại. Như Philadelphia Eagles nhập với Pittsburgh Steelers thành Steagles, vì đội Steelers chỉ còn 6 cầu thủ và Eagles chỉ còn 12.

Hẳn nhiên xa nhà và nhằm mùa lễ thì những lá thư, những tấm thiệp vượt qua ngàn dặm đại dương để đến tận chiến trường trở thành vô giá. Lễ Tạ Ơn sẽ không trọn vẹn nếu thiếu vắng lời yêu thương và ân sũng từ quê nhà, từ những lời chúc tụng tận đáy lòng ngan ngát chờ mong. Những dòng chữ trong thư từ hậu phương là niềm hy vọng và khát khao mãnh liệt giữa cuộc tử sinh khói lửa. Ðó là nỗi thôi thúc vực dậy những trái tim trẻ trung đẫm nặng mùi tình quê. Những chàng G.I sẽ không chiến thắng cuộc thế chiến bão lốc ấy nếu thiếu vắng những lá thư. Thoạt đầu để vận chuyển hàng tấn thư ấy rất khó khăn bởi cồng kềnh, tốn nhiều khoang tàu và máy bay. Phải mất cả tháng trời nếu các thư đó may mắn thoát được các trận bom, mìn và thủy lôi của tàu ngầm. Vì thế vào mùa xuân 1942, quân Mỹ đã bắt chước một sáng kiến của lính Anh gọi là V-Mail (Victory mail – Thư chiến thắng). Những lá thư từ hậu phương được viết trên một mặt giấy, Washington gom lại và che đen những tin tức có thể gây nguy hại cho quốc gia, sau đó thư được chụp vào phim nhựa 16mm. Một cuộn phim chứa được 18 ngàn thư. Phim được chuyển đến tiền phương, ở đó một trạm quân bưu sẽ in ra cỡ giấy nhỏ postcard bỏ vào bì và gởi đến chiến hào. Từ giữa 1942 đến khi kết thúc cuộc chiến, 556 triệu V-Mail được gởi đi và 510 triệu thư được gởi về lại cho quê nhà.

le-ta-on-thoi-chien-chinh-xua2
Lọc phim cho V-mail – nguồn ddaymemorial.blogspot.com

Gà Tây giữa bàn tiệc, 3 thế hệ sum vầy (có những người từng là cựu chiến binh, có đứa cháu vừa chuẩn bị nhập ngũ) đèn cầy và rượu vang lóng lánh bên lò sưởi. Tay trong tay cầu nguyện phước lành ơn trên và cám ơn những hy sinh hào hùng trong cuộc chiến năm nào để có được hạnh phúc và tự do hôm nay. Niềm vui háo hức trong màn hình với trận banh bầu dục, ngày mua sắm Black Friday và ngày lễ hội diễn hành rộn ràng Macy’s. Bạn sẽ thấy lòng ngất ngây và vui lắm. Nhớ Lễ Tạ Ơn và mùa chinh chiến xưa.

le-ta-on-thoi-chien-chinh-xua1
Poster trận Eagles-Steelers – nguồn goldenrankings.com

SB

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 15 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ tắm hơi (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Chọn vợ hiền (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Pháp quyền trong xã hội dân chủ (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Phóng thích hay thích phóng (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ & trục Đông Á (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Nhật (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Những mẩu chuyện tình yêu cho mùa Valentine (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Vệ sinh về giấc ngủ (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện 3 bà (Bên Lề Chính Trường) - Si Nguyên
  • Chuyện mấy cái vỏ chai (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Võ Quốc Linh (Thơ) - Thận Nhiên
  • Những người rừng huyền thoại (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Cá ngừ kho khóm (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xi-nê Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giữ gìn đá Marble (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Cúc vàng (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Cánh cửa gỗ bị phai màu (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Ta đi phó hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Làm đẹp da với mật ong (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Valentine (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Về việc “Xin giúp đỡ Phu nhân cố Chuẩn tướng Lê Văn Hưng” (Mục Đặc Biệt) - Trẻ
  • Tuổi 40+ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Huntsvill "thủ đô" của án tử hình (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Bốn truyện cực ngắn của Marco Denevi (Truyện Ngắn) - Phan Quỳnh Trâm
  • Nói “I love you” Không dễ! (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Ung thư thực quản và dạ dày (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cần biết cho mùa thuế 2017 (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triển lãm kỹ thuật phim hoạt họa (Phóng Sự) - Andy Nguyen
  • Google Home và Amazon Echo (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Vườn treo (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Moonlight (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • GIỚI thiệu TÙY BÚT VÕ PHIẾN: Trưa nào cũng bay (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Năm Dậu, chuyện Gà (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Chiếc ghế (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Chó cứu chủ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Chụp tĩnh vật ở nhà (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Jeju có gì lạ (Phóng Sự) - Linh Uyên
  • Tháng giêng thơm trong tóc (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • Háo danh! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Ba o hà tĩnh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • IQ của một số Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Yêu anh (Thơ) - Thủy Ngọc
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Đại nhạc hội “cám ơn anh người thương binh vnch” kỳ xi (Chuyện Đời Thường) - Huy Phuong
  • Con tin (Chuyện Vụ Án )
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sàn nhà ba chiều (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Mỗi năm một lần (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Lời thật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE