Lễ đài thắt rất nhiều nơ đỏ

LỜI GIỚI THIỆU: Lề Chéo là một mục mới do nhà văn Phạm Thị Hoài đảm trách trên báo Trẻ. Khác Lề Trái, Lề Dân, càng không là Lề Phải hay Lề Đảng, Lề Chéo là cách một nhà văn băng qua giao lộ của suy nghĩ với tất cả tự do và độc lập của tác giả Thiên Sứ.

Một phụ nữ trong bộ áo dài màu vàng và đỏ cầm một vật dụng hình cây đuốc có tua rua vàng đến châm vào ngọn lửa không khói đặt tại gian đền thờ Hồ Chí Minh trong Bảo tàng Hồ Chí Minh, nơi hai gam chủ đạo vàng và đỏ cũng tràn ngập như ở mọi không gian quyền lực khác của cách mạng Việt Nam.

Một vận động viên nam mặc áo thể thao đỏ ba sọc trắng và quần thể thao trắng ba sọc đỏ nhưng không có logo của Adidas nhận ngọn lửa truyền thống từ tay chị trước bức tượng Hồ Chí Minh đang vẫy tay chào đúng kiểu kinh điển của tất cả các lãnh tụ cộng sản (trừ Tito).

ledai nodo 01

TT Nguyễn Tấn Dũng trên lễ đài.

Ông Hồ, sau lưng có mặt trời và đám mây mọc trên một cây đa, trông như một món đồ lưu niệm quá cỡ.

Mọi thứ đều đẫm sắc thái phông màn và đạo cụ, sơn thếp và rẻ tiền. Chiếc đài lửa ở Quảng trường Ba Đình cũng đượm mầu hàng mã. Lễ đài thắt rất nhiều nơ đỏ. Hoa hồng môn cũng đỏ trên những mâm hoa muôn thuở. Chỉ thiếu trước mặt mỗi vị khách một chai nước La Vie, đều như phân phối theo đầu người, là đầy đủ một sự kiện long trọng kiểu Việt Nam. Những người cộng sản, khét tiếng bởi phong cách khổ hạnh và nghiêm trang nguyên thủy, đã say đắm thẩm mỹ vàng son từ lúc nào và vui vẻ pha trộn cả các thủ pháp sân khấu cải lương lẫn ngôn ngữ của thể thao đại chúng và Disneyland vào những biểu tượng quyền lực của mình. Chào mừng bạn đến với tiệc sinh nhật 70 năm, tuổi nay không hiếm, của chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam!

Màn kính thưa và trân trọng giới thiệu cố hữu, vốn dĩ đã tra tấn, từ lúc nào định hình quái gở như hiện tại, đó xứng đáng là câu hỏi số 15 của chương trình “Ai là triệu phú”. Đầu tiên là các vị Tổng Bí thư và nguyên Tổng Bí thư, rồi Chủ tịch nước và nguyên Chủ tịch nước, Thủ tướng và nguyên Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội và nguyên Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc và nguyên Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc…, cứ thế từ cao nhất và nguyên cao nhất đến thấp nhất và nguyên thấp nhất trên lễ đài, lần lượt từng người được gọi đúng tên, chức vụ và nguyên chức vụ đứng dậy như trong giờ điểm danh. Riêng thao tác này đã phiền hà, vì trước hết họ phải trèo từ những chiếc ghế hay bệ ngồi xuống chỗ đứng thấp hơn một chút bên dưới, trông rất lích kích, trừ ông Lê Đức Anh được đặc cách, một cảnh binh khuất phía sau thò tay giữ để ông không đổ trong cả tư thế ngồi. Rồi từng người một, giống hệt nhau, họ rập khuôn một động tác khó tả, mới thịnh hành từ chưa đầy một thập niên đổ lại: Họ bặp hai bàn tay vào nhau. Không ra chắp. Không ra chụm. Không ra lồng. Không ra nắm. Không ra bắt. Không ra kiểu nhà Phật. Không ra kiểu nhà võ. Không ra hiện đại. Không ra truyền thống. Không ra chào. Không ra vái. Không ra lạy. Không ra cầu nguyện. Không ra trịnh trọng. Không ra xuề xòa. Một cái vỗ tay ngưng giữa chừng? Một cái bắt tay tượng trưng? Một biến thái của biểu tượng chiến thắng, như thỉnh thoảng có thể bắt gặp ở các chính khách phương Tây sau những chiến dịch tranh cử? Tôi đã tìm mãi mà không thấy kiểu bặp tay chào này nằm ở quy định nào trong nghi lễ của các nước cộng sản. Cũng như không ở đâu có quy định khiến họ phải nhuộm tóc đen nhánh và rẽ ngôi cùng một phía. Khiến họ mặc áo cộc tay trắng giắt trong quần mầu ghi, túi áo gài bút bi. Song muốn thế nào, khi giới lãnh đạo tối thượng đồng loạt bặp tay như vậy, trước quốc dân và quốc tế, thì ngôn ngữ giao tiếp mới mẻ này của các nhà cộng sản Việt Nam nên được nghiên cứu và phân tích. Họ bặp tay, giơ lên ngang mặt, đầu gật gật rung rung, mắt nhìn lung tung, một hình ảnh khá lạ lùng. Ngoài ông Lê Khả Phiêu giơ tay chào nửa kiểu nhà binh, nửa kiểu cháu ngoan Bác Hồ và ông Nguyễn Văn An đàng hoàng vỗ tay hoan hô mình, ngoại lệ thực sự là ông Nguyễn Tấn Dũng, người duy nhất giơ tay vẫy theo phong cách lãnh tụ như đã nói ở trên và thần thái toát lên một vẻ oai vệ nhất định giữa các vĩ nhân tỉnh lẻ, trông như những hình nhân tồn kho từ thế kỷ trước.

ledai nodo 01

Nguyên Chủ tịch Lê Đức Anh trên lễ đài. Nguyên TBT Nông Đức Mạnh trên lễ đài. ẢNH CHỤP TỪ CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH TRỰC TIẾP CỦA VTV1

Thời gian quả là đóng băng từ thế kỷ trước. Từ Thức ngày nay có đi đâu trở về sẽ thấy chốn xưa nhiều thay đổi, nhưng cứ vào sự kiện lớn là tất cả đều nguyên nếp cũ, như bước ra từ bảo tàng. Vẫn là một bài diễn văn chán ngấy như để giết mọi cảm giác, dài dằng dặc như để rèn lòng kiên nhẫn không phải chỉ của nhân dân. Vẫn là kiểu cắm đầu vào giấy đọc chầm chậm, cốt tròn vành rõ chữ, không một mảy may cảm xúc: trong 22 phút 22 giây, ông Chủ tịch Trương Tấn Sang chỉ nhấc gương mặt bẩm sinh đã khá lạnh lẽo của mình lên khỏi mặt giấy dăm bảy lần khi hết một đoạn lớn, chấm xuống hàng. Trên lễ đài, một vị tướng ngủ gật. Bên dưới, các chàng cảnh binh mỗi người một vẻ, kẻ trừng mắt, người lim dim, mũ đội không nghiêm, đai cài trễ nải. Ở khu vực các khối xếp hình, vài ba người bỗng nhiên loanh quanh đi lại, như bao giờ cũng thế, bao giờ cũng có những nhân vật hành tung bí ẩn đi lại loanh quanh. Ở khu vực đại biểu các tầng lớp nhân dân, lố nhố kẻ đứng lên, người ngồi xuống.

ledai nodo 01

Cảnh binh trên Quảng trường Ba Đình

Vẫn là kịch bản vung tay đi đều bước, như trong mọi giờ thể dục mà thế hệ tôi học ở trường, như quan niệm đã tuyệt đối lỗi thời về sức mạnh của kỷ luật quân sự kiểu hàng lối tề chỉnh. Vẫn là gu văn công, môi đỏ má hồng, militarism hồn nhiên sánh vai sexism đại chúng. Vẫn là tinh thần văn nghệ phố huyện, lập lòe sặc sỡ, chỉ thiếu hát karaoke và nhảy cực xung là thành đám cưới tân thời. Vẫn là những biên đạo đại trà áo dài nón rồng hoa sen tre nứa, lần này xuất hiện thêm những người Việt cổ đóng khố, đầu cắm lông, trông không khác người da đỏ trong phim Hollywood và những con gà lông xanh, lông hồng, lông vàng, như hàng đặt thẳng từ Disneyland. Vẫn là những chiếc xe mô hình không thể Kitsch hơn; xe của khối Trí thức Việt Nam trương biểu tượng nguyên tử, trong khi khối nông dân hoan hỉ rước Hồ Chí Minh và rồng. Cuối cùng, rồng và Hồ Chí Minh cũng kết thúc lễ hội hóa trang thời thượng mà nhầm thời đại này.

ledai nodo 01

Khối nông dân Việt Nam

ledai nodo 01

Khối trí thức Việt Nam

ledai nodo 01

Cảnh kết thúc

Ngày hôm sau, tờ New York Times chạy bản tin ngắn nhan đề “Vietnam’s Alternative Parade, Celebrating Independence“. Chữ “alternative” ở đó thật hiểm. Một cuộc diễu binh khác, so với cuộc xưng hùng cực đại, oai phong, tối tân, hoàn hảo đến từng đường gân thớ thịt ở Trung Quốc. Xem họ, tôi bỗng thấy mừng. Mừng cho tất cả những luộm thuộm của cuộc phô trương lấy lệ của một quốc gia nhược tiểu. Mừng cho những chàng cảnh binh tranh thủ chợp mắt khi Chủ tịch đọc diễn văn. Mừng cho những cái chân giơ lên không đều. Mừng cho những chiếc ghế nhựa gãy thanh chắn. Mừng cho những cái mũ đội chệch, những chiếc đai không cài hết nấc. Và mừng nhất, nếu đó là cuộc diễu binh cuối cùng trên mảnh đất này.

ledai nodo 01

Lễ diễu binh Trung Quốc: Không được chệch một ly. ẢNH TRUYỀN HÌNH TRUNG QUỐC

ledai nodo 01

Lễ diễu binh Trung Quốc: Người hay robot? ẢNH: KEVIN FRAYER/GETTY IMAGES

ledai nodo 01

Lễ diễu binh Việt Nam: Giải lao một chút trên chiếc ghế nhựa xanh đã gãy một thanh chắn. ẢNH REUTERS

ledai nodo 01

Lễ diễu binh Việt Nam: Không nhất thiết phải đi đều lắm. ẢNH: INFONET

 ledai nodo 01

Lễ diễu binh Việt Nam: Không nhất thiết phải chỉnh tề giơ gậy. ẢNH: REUTERS

Nhưng bạn đừng đòi tôi xoay ra có cảm tình với cái lễ đài thắt nơ đỏ. Việc đó vượt quá sức người.

PTH

7/9/2015

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE