Kỹ thuật Mô-Cáp & Những nhân vật “hoạt nhân”

Kỹ thuật mô-cap (motion-picture) và sự ra đời của 10 nhân vật nổi tiếng nhất của kỹ thuật làm phim hiện đại.

Andy Serkis điều khiển đôi mắt Caesar trong Planet of the Apes– NGUỒN WEMINOREDINFILM.COM

Kỹ thuật này được gọi là motion-capture hay “mô-cap” phiên âm từ Anh ngữ, tạm gọi trong tiếng Việt là “hoạt nhân”, và đã ra đời từ vài thập niên nay. Nhân vật Hoạt nhân nổi bật vào năm 2002, với cuốn phim thứ nhì trong bộ ba Lord Of The Rings, trong phim đó Andy Serkis  với một lối diễn “thoát hồn” đã biến  Gollum thành một nhân vật sống động và có thể linh hoạt như bất kỳ một nhân vật thực nào khác. 

Serkis vào vai hoạt động của Gollum trong một căn phòng đặc biệt tại công ty xảo thuật WETA Digital của Jackson- NGUỒN LOTRTRILOGY.WORDPRESS.COM

 

1970-2001- Những năm sơ sinh

Sơ qua về lịch sử tương đối ngắn ngủi của motion-capture, lúc đầu chỉ được dùng như một dụng cụ, nhưng giờ đây đã tiến hóa thành một dạng nghệ thuật.

Phim tiên phong năm 1938 của Disney Snow White & The Seven Dwarfs (Bạch Tuyết & Bảy Chú Lùn) một phần đã dùng quá trình gọi là “rotoscoping” khi các họa sĩ vẽ lên trên những thước phim nhựa. Kỹ thuật này về sau được dùng trong những phim hoạt họa như Lord Of The Rings (1978) của Ralph Bakshi và trong khúc video nhạc năm 1985 của nhóm a-ha với bài “Take On Me”. Sau đó, máy điện toán lại đẩy quá trình đó càng xa hơn: hệ thống Rotoshop được dùng trong phim Waking Life (2001) của Richard Linklater và A Scanner Darkly (2006) thì gần giống như một hình dạng thô sơ của motion capture.

 

Phim “Bạch Tuyết & Bảy Chú Lùn”, một phần đã dùng quá trình gọi là “rotoscoping”- NGUỒN ROTOSCOPING.ENTERTAINMENT.HOWSTUFFWORKS.COM

 

1995-2006 – Những nhân vật “hoạt nhân” đầu tiên

Nhân vật Gollum của Lord of the Rings được xem là nhân vật “hoạt nhân” đầu tiên trong phim do người đóng (không phải phim vẽ), nhưng điều này không chính xác. Kỹ thuật đó đã được dùng để tạo ra một “anh em sinh đôi” trong thế giới ảo cho chàng tài tử Val Kilmer trong phim Batman Forever (1995), và cảnh những đám đông nạn nhân trong Titanic của James Cameron đã được tái tạo trong một tỷ lệ vĩ đại hơn. Và vào mùa Hè năm 1999, tài tử Ahmed Best đã đóng vai Jar-Jar Binks trong phim Star Wars Episode I: The Phantom Menace với nhân vật CGI.  Nhưng Jar-Jar thì bị ghét thậm tệ, và Gollum được các fans ưa chuộng hơn nhiều. Tài tử Anh Quốc Andy Serkis được đạo diễn Peter Jackson mướn để đóng vai con vật Gollum/Smeagol trong bộ Lord of the Rings. Mấy tháng sau, Serkis vào vai hoạt động của Gollum trong một căn phòng đặc biệt tại công ty xảo thuật WETA Digital của Jackson, trước một dàn máy quay phim gọi là The Volume. Những căn bản của kỹ thuật này không khác mấy so với ngày nay: một tài tử thường trong lớp đồ bọc sát cả người, đeo một lô điểm thu (sensors) ở nhiều nơi trên người. Nhiều ống kính được đặt xung quanh người đóng, cho phép máy điện toán tái tạo một mô hình ba chiều (3D) của những động tác đó, rồi sau đó được đưa vào những nhu liệu hoạt họa.

Ở thời này, chỉ có những động tác căn bản nơi chân, tay, và sườn ngực có thể được ghi lại, và các chuyên viên hoạt họa phải dựa vào những thước phim do Serkis đóng để vẽ gương mặt; nhưng với sự phát triển của kỹ thuật, những hệ thống mô-cáp cho phép các tài tử diễn đóng những cảnh trong thời gian thật với những tài tử “người” mà không phải quay lại nhiều tháng sau.

2004-2011- Motion-Capture kiểu 3 chiều

Sau những tiến triển do đạo diễn George Lucas và Peter Jackson tạo ra, đạo diễn Robert Zemeckis đã tiến thêm một bước: ông quyết định rằng công trình kế tiếp, The Polar Express (2004), sẽ hoàn toàn là phim hoạt họa đóng bởi các “hoạt nhân” 3D. Tài tử chính của phim đó, Tom Hanks, đóng vai năm nhân vật, gồm có một cậu trai trẻ, và Ông Già Noel, với những di chuyển  trên nét mặt cùng với trên thân thể trong lần đầu tiên từ trước tới giờ. Trong vài năm tiếp theo, Zemeckis làm thêm những phim motion-capture như Beowulf (2007), A Christmas Carol (2009), Monster House (2011) và Mars Needs Moms (2006). Những phim này ngày càng thu vào ít tiền hơn, và đã gây cho người đạo diễn hủy bỏ kế hoạch làm phim mô-cáp và trở lại làm phim… thường.

Một tài tử trong lớp đồ bọc sát người, đeo nhữntg điểm thu (sensors) ở nhiều nơi. Nhiều ống kính được đặt xung quanh người đóng, cho phép máy điện toán tái tạo một mô hình ba chiều (3D) của những động tác đó, rồi đưa vào những nhu liệu hoạt họa – NGUỒN HEAVENLYNARIKO.FILES.WORDPRESS.COM

Trong năm 2009, James Cameron đã cho ra mắt một cuốn phim mà ông đã bỏ ra gần một thập niên để thực hiện phim phối hợp CGI và người đóng Avatar. Nó được trau chuốt kỹ thuật và nghệ thuật với những nhân vật gần như thật, tạo nên một thế giới tuyệt đẹp và là một cuốn phim thu tiền nhiều nhất trong lịch sử. Jackson và công ty của ông cũng hợp tác với một nhà làm phim khác, Steven Spielberg, trong phim The Adventures of Tintin (2011), trong thành phần tài tử cũng có Andy Serkis.

 

2006-Hiện tại – Sự nổi dậy của siêu sao motion-capture

Từ Lord Of The Rings, sau nhiều năm thì những nhân vật “hoạt nhân” đã tiến triển một trời một vực. Serkis và Jackson tái hợp tác trong phim King Kong (2005) với kỹ thuật  ghi lại của cả các động tác nét mặt. Và một năm sau đó lại thêm một bước tiến triển vượt bậc với nhân vật Davy Jones “mặt bạch tuộc” trong phim Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest. Nhưng đến năm 2011 với Rise Of The Planet Of The Apes thì khán giả mới thực sự thấy một thay đổi lớn về kỹ thuật. Andy Serkis luôn được coi là một người tiên phong trong lãnh vực mô-cáp, nhưng đóng vai con khỉ Caesar (nhân vật chính trong một phim hoạt động sống) là một điều mới lạ.

Dawn Of The Planet Of The Apes lại có thêm một bước lớn, cho phép hàng chục tài tử mô-cáp cùng diễn một lượt trong sân khấu ngoại cảnh (một điều không thể tưởng tượng được chỉ trong vài năm trước). Serkis là thành viên duy nhất trong nhóm tài tử chính trở lại từ phim đầu, và đã lãnh trách nhiệm quảng bá cho phim này. Ông cũng làm cố vấn và đóng vai motion-capture trong cả hai phim Avengers: Age Of Ultron, và Star Wars: Episode VII. Ngay cả lúc bạn không biết mặt Serkis thì ông cũng đã trở thành “siêu sao” đầu tiên của kỹ thuật mô-cáp.

10 nhân vật “hoạt nhân” (motion-capture) lớn nhất trong lịch sử phim ảnh

1. Hạng Danh Dự: Bạch Tuyết (Snow White) từ cuốn phim năm 1937 của Disney.

2. Gollum từ những phim Lord Of The RingsThe Hobbit. Gollum là một trong những nhân vật ảo tưởng quan trọng nhất trong nghề làm phim, và không thể nói tới Gollum mà không nghĩ tới tài diễn xuất của Andy Serkis.

3. Ceasar trong những phim Planet of the Apes. Điều đáng kể là cách diễn của Andy Serkis trong vai con khỉ thông minh mà chỉ dùng nét mặt.

4. The Na’vi trong phim Avatar. Một tuyệt tác phẩm có dùng kỹ thuật motion-capture, và CCH Pounder trong vai Queen Moat và Zoe Saldana trong vai Neytiri hoàn toàn “tàng hình” thành những nhân vật hành tinh mèo xanh.

Avatar – NGUỒN FIRSTSHOWINGNET

5. Những con chim cánh cụt (The Penguins) từ phim Happy Feet. Đạo diễn George Miller đã mướn vài vũ công thật để tạo nên một kiểu nhảy “penguin” cho vai chính Mumble và những chim phụ khác.

Happy Feet – NGUỒN POPCULTUREBLOG.DALLASNEWS.COM

6. Joel và Ellie trong The Last Of Us. Một video game khác cũng dùng motion-capture.

7. Davy Jones từ những phim Pirates of the Caribbean. Bill Nighy là một tài tử giỏi và khán giả đã  gần như không thể nhận diện ra ông trong vai một quái nhân có mặt vòi bạch tuộc.

8. Smaug trong The Hobbit: The Desolation of Smaug. Tài tử Benedict Cumberbatch đã dốc hết tài sức để thể hiện con Rồng đáng sợ.

9. Nariko và King Bohan trong phim Heavenly Sword. Chính Serkis đã đóng vai chính trong trò chơi video game này.

10. Sil từ phim khoa học giả tưởng kinh dị Species.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 11 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Idiotarod (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Ngày sẽ qua thôi (Truyện Ngắn) - Tôn Nữ Thu Dung
  • Goodbye Mr.President (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lan man chuyện sắp Tết (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Quốc Hội Hoa Kỳ khóa 115 (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Mỹ (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Món quà cuối năm (Tạp Ghi) - Nam Lộc
  • Bay theo đàn chim thiên di (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Điều trị ung thư (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Mộ khúc Serenade (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Từ Moscow đến New York (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Tomas transtromer (Thơ) - Thận Nhiên
  • Động, tĩnh trong thế giới Origami (Phỏng Vấn) - Trịnh Thanh Thủy
  • Cá lóc kho bầu (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Cần giữ chiếu khán hợp lệ khi đang ở Hoa Kỳ (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Đôla đỏ & hang PX (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Fitness miễn phí (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Vài câu hỏi và giải đáp (Sổ Tay Khách Hàng) - Hạnh Việt
  • Ai nhặt được cái này, em sẽ yêu thương người ấy (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Nhà bị nứt foundation (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Các việc làm tăng thêm từ nay đến năm 2022 (Bạn Có Biết) - Mai Hoang
  • Quẻ bói đầu năm: Tuổi hợp Tuổi cho Hôn Nhân/a (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Chăm sóc răng miệng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Dương lịch (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Trò chuyện với Joseph Nguyễn người lính cứu hỏa (Phỏng Vấn) - Hương Võ
  • Thuật ngữ thời trang (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trăm năm âm ỉ than hồng (Nhìn Ra Thế Giới) - Ngọc Linh
  • Hoa Tết miền Trung (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Sạc điện không dây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Năm Mới và những thay đổi trong lối sống (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triệu phú đi nhặt vỏ bia (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Điện thoại thông minh rẻ tiền (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Bình nuôi cá (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sing (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Bến cảng mùa Xuân (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Biểu một cõi cà phê (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Đừng tin những gì họ nói (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Tình đêm rựa mận* (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Tấn
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Bác chinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Những nữ ca sĩ nổi bật của năm (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Cơ quan mới trong bụng (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Bệnh sùng bái cuồng nhiệt nghề bác sĩ của người Việt Nam (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • An sinh xã hội (Đời Sống)
  • Tai nạn ở ngã tư (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sinh đôi khác... Năm (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Nhiếp ảnh hồng ngoại (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Nhầm (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE