Kỹ thuật Mô-Cáp & Những nhân vật “hoạt nhân”

Kỹ thuật mô-cap (motion-picture) và sự ra đời của 10 nhân vật nổi tiếng nhất của kỹ thuật làm phim hiện đại.

Andy Serkis điều khiển đôi mắt Caesar trong Planet of the Apes– NGUỒN WEMINOREDINFILM.COM

Kỹ thuật này được gọi là motion-capture hay “mô-cap” phiên âm từ Anh ngữ, tạm gọi trong tiếng Việt là “hoạt nhân”, và đã ra đời từ vài thập niên nay. Nhân vật Hoạt nhân nổi bật vào năm 2002, với cuốn phim thứ nhì trong bộ ba Lord Of The Rings, trong phim đó Andy Serkis  với một lối diễn “thoát hồn” đã biến  Gollum thành một nhân vật sống động và có thể linh hoạt như bất kỳ một nhân vật thực nào khác. 

Serkis vào vai hoạt động của Gollum trong một căn phòng đặc biệt tại công ty xảo thuật WETA Digital của Jackson- NGUỒN LOTRTRILOGY.WORDPRESS.COM

 

1970-2001- Những năm sơ sinh

Sơ qua về lịch sử tương đối ngắn ngủi của motion-capture, lúc đầu chỉ được dùng như một dụng cụ, nhưng giờ đây đã tiến hóa thành một dạng nghệ thuật.

Phim tiên phong năm 1938 của Disney Snow White & The Seven Dwarfs (Bạch Tuyết & Bảy Chú Lùn) một phần đã dùng quá trình gọi là “rotoscoping” khi các họa sĩ vẽ lên trên những thước phim nhựa. Kỹ thuật này về sau được dùng trong những phim hoạt họa như Lord Of The Rings (1978) của Ralph Bakshi và trong khúc video nhạc năm 1985 của nhóm a-ha với bài “Take On Me”. Sau đó, máy điện toán lại đẩy quá trình đó càng xa hơn: hệ thống Rotoshop được dùng trong phim Waking Life (2001) của Richard Linklater và A Scanner Darkly (2006) thì gần giống như một hình dạng thô sơ của motion capture.

 

Phim “Bạch Tuyết & Bảy Chú Lùn”, một phần đã dùng quá trình gọi là “rotoscoping”- NGUỒN ROTOSCOPING.ENTERTAINMENT.HOWSTUFFWORKS.COM

 

1995-2006 – Những nhân vật “hoạt nhân” đầu tiên

Nhân vật Gollum của Lord of the Rings được xem là nhân vật “hoạt nhân” đầu tiên trong phim do người đóng (không phải phim vẽ), nhưng điều này không chính xác. Kỹ thuật đó đã được dùng để tạo ra một “anh em sinh đôi” trong thế giới ảo cho chàng tài tử Val Kilmer trong phim Batman Forever (1995), và cảnh những đám đông nạn nhân trong Titanic của James Cameron đã được tái tạo trong một tỷ lệ vĩ đại hơn. Và vào mùa Hè năm 1999, tài tử Ahmed Best đã đóng vai Jar-Jar Binks trong phim Star Wars Episode I: The Phantom Menace với nhân vật CGI.  Nhưng Jar-Jar thì bị ghét thậm tệ, và Gollum được các fans ưa chuộng hơn nhiều. Tài tử Anh Quốc Andy Serkis được đạo diễn Peter Jackson mướn để đóng vai con vật Gollum/Smeagol trong bộ Lord of the Rings. Mấy tháng sau, Serkis vào vai hoạt động của Gollum trong một căn phòng đặc biệt tại công ty xảo thuật WETA Digital của Jackson, trước một dàn máy quay phim gọi là The Volume. Những căn bản của kỹ thuật này không khác mấy so với ngày nay: một tài tử thường trong lớp đồ bọc sát cả người, đeo một lô điểm thu (sensors) ở nhiều nơi trên người. Nhiều ống kính được đặt xung quanh người đóng, cho phép máy điện toán tái tạo một mô hình ba chiều (3D) của những động tác đó, rồi sau đó được đưa vào những nhu liệu hoạt họa.

Ở thời này, chỉ có những động tác căn bản nơi chân, tay, và sườn ngực có thể được ghi lại, và các chuyên viên hoạt họa phải dựa vào những thước phim do Serkis đóng để vẽ gương mặt; nhưng với sự phát triển của kỹ thuật, những hệ thống mô-cáp cho phép các tài tử diễn đóng những cảnh trong thời gian thật với những tài tử “người” mà không phải quay lại nhiều tháng sau.

2004-2011- Motion-Capture kiểu 3 chiều

Sau những tiến triển do đạo diễn George Lucas và Peter Jackson tạo ra, đạo diễn Robert Zemeckis đã tiến thêm một bước: ông quyết định rằng công trình kế tiếp, The Polar Express (2004), sẽ hoàn toàn là phim hoạt họa đóng bởi các “hoạt nhân” 3D. Tài tử chính của phim đó, Tom Hanks, đóng vai năm nhân vật, gồm có một cậu trai trẻ, và Ông Già Noel, với những di chuyển  trên nét mặt cùng với trên thân thể trong lần đầu tiên từ trước tới giờ. Trong vài năm tiếp theo, Zemeckis làm thêm những phim motion-capture như Beowulf (2007), A Christmas Carol (2009), Monster House (2011) và Mars Needs Moms (2006). Những phim này ngày càng thu vào ít tiền hơn, và đã gây cho người đạo diễn hủy bỏ kế hoạch làm phim mô-cáp và trở lại làm phim… thường.

Một tài tử trong lớp đồ bọc sát người, đeo nhữntg điểm thu (sensors) ở nhiều nơi. Nhiều ống kính được đặt xung quanh người đóng, cho phép máy điện toán tái tạo một mô hình ba chiều (3D) của những động tác đó, rồi đưa vào những nhu liệu hoạt họa – NGUỒN HEAVENLYNARIKO.FILES.WORDPRESS.COM

Trong năm 2009, James Cameron đã cho ra mắt một cuốn phim mà ông đã bỏ ra gần một thập niên để thực hiện phim phối hợp CGI và người đóng Avatar. Nó được trau chuốt kỹ thuật và nghệ thuật với những nhân vật gần như thật, tạo nên một thế giới tuyệt đẹp và là một cuốn phim thu tiền nhiều nhất trong lịch sử. Jackson và công ty của ông cũng hợp tác với một nhà làm phim khác, Steven Spielberg, trong phim The Adventures of Tintin (2011), trong thành phần tài tử cũng có Andy Serkis.

 

2006-Hiện tại – Sự nổi dậy của siêu sao motion-capture

Từ Lord Of The Rings, sau nhiều năm thì những nhân vật “hoạt nhân” đã tiến triển một trời một vực. Serkis và Jackson tái hợp tác trong phim King Kong (2005) với kỹ thuật  ghi lại của cả các động tác nét mặt. Và một năm sau đó lại thêm một bước tiến triển vượt bậc với nhân vật Davy Jones “mặt bạch tuộc” trong phim Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest. Nhưng đến năm 2011 với Rise Of The Planet Of The Apes thì khán giả mới thực sự thấy một thay đổi lớn về kỹ thuật. Andy Serkis luôn được coi là một người tiên phong trong lãnh vực mô-cáp, nhưng đóng vai con khỉ Caesar (nhân vật chính trong một phim hoạt động sống) là một điều mới lạ.

Dawn Of The Planet Of The Apes lại có thêm một bước lớn, cho phép hàng chục tài tử mô-cáp cùng diễn một lượt trong sân khấu ngoại cảnh (một điều không thể tưởng tượng được chỉ trong vài năm trước). Serkis là thành viên duy nhất trong nhóm tài tử chính trở lại từ phim đầu, và đã lãnh trách nhiệm quảng bá cho phim này. Ông cũng làm cố vấn và đóng vai motion-capture trong cả hai phim Avengers: Age Of Ultron, và Star Wars: Episode VII. Ngay cả lúc bạn không biết mặt Serkis thì ông cũng đã trở thành “siêu sao” đầu tiên của kỹ thuật mô-cáp.

10 nhân vật “hoạt nhân” (motion-capture) lớn nhất trong lịch sử phim ảnh

1. Hạng Danh Dự: Bạch Tuyết (Snow White) từ cuốn phim năm 1937 của Disney.

2. Gollum từ những phim Lord Of The RingsThe Hobbit. Gollum là một trong những nhân vật ảo tưởng quan trọng nhất trong nghề làm phim, và không thể nói tới Gollum mà không nghĩ tới tài diễn xuất của Andy Serkis.

3. Ceasar trong những phim Planet of the Apes. Điều đáng kể là cách diễn của Andy Serkis trong vai con khỉ thông minh mà chỉ dùng nét mặt.

4. The Na’vi trong phim Avatar. Một tuyệt tác phẩm có dùng kỹ thuật motion-capture, và CCH Pounder trong vai Queen Moat và Zoe Saldana trong vai Neytiri hoàn toàn “tàng hình” thành những nhân vật hành tinh mèo xanh.

Avatar – NGUỒN FIRSTSHOWINGNET

5. Những con chim cánh cụt (The Penguins) từ phim Happy Feet. Đạo diễn George Miller đã mướn vài vũ công thật để tạo nên một kiểu nhảy “penguin” cho vai chính Mumble và những chim phụ khác.

Happy Feet – NGUỒN POPCULTUREBLOG.DALLASNEWS.COM

6. Joel và Ellie trong The Last Of Us. Một video game khác cũng dùng motion-capture.

7. Davy Jones từ những phim Pirates of the Caribbean. Bill Nighy là một tài tử giỏi và khán giả đã  gần như không thể nhận diện ra ông trong vai một quái nhân có mặt vòi bạch tuộc.

8. Smaug trong The Hobbit: The Desolation of Smaug. Tài tử Benedict Cumberbatch đã dốc hết tài sức để thể hiện con Rồng đáng sợ.

9. Nariko và King Bohan trong phim Heavenly Sword. Chính Serkis đã đóng vai chính trong trò chơi video game này.

10. Sil từ phim khoa học giả tưởng kinh dị Species.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE