John Vietnam Nguyễn – Lòng biết ơn và về nguồn

Trong thời đại thông tin đa tuyến, việc ‘gặp gỡ qua màn ảo’ ngày càng trở nên phổ biến. Tôi được ‘gặp’ nhiều văn nghệ sĩ ngoại biên gốc Việt ‘qua màn ảo,’ nhưng tác phẩm và tâm tình của họ lại rất thật. Một trong những người tôi gặp ‘qua màn ảo’ – và sẽ không bao giờ được gặp mặt đối mặt, vì anh đã qua đời – là thi sĩ nhạc rap John Vietnam Nguyễn, một người chiếm được lòng kính trọng của tôi ngay khi tôi tìm hiểu về anh.

Cố thi sĩ John Vietnam Nguyễn đã sống với tôn chỉ cả đời là “Hãy nhớ gốc gác của bạn” (tôi dịch từ cụm từ: Know your roots). Như các văn nghệ sĩ cùng thế hệ, John Vietnam Nguyễn vật lộn với nhân diện gốc Việt của mình, nhưng trong những cách khác biệt. Tuy sinh ở Mỹ, Nguyễn sử dụng tiếng mẹ đẻ trong sáng tạo. Nguyễn về nguồn, tưởng niệm biến cố Sài Gòn thất thủ và lăn lộn trong di sản sắc tộc của mình. Về kết thúc của cuộc chiến Việt Nam (tôi vẫn cho rằng cuộc chiến Việt Nam vẫn còn đang diễn ra trong nhiều cách, dù các tranh chấp vũ trang đã chính thức kết thúc vào tháng Tư 1975), Nguyễn viết (tác giả chuyển ngữ),

John Vietnam 01

John Vietnam Nguyễn

30 tháng Tư, còn gọi là Tháng Tư Ðen, tượng trưng cho ngày miền Nam thất thủ và kết thúc chiến tranh Việt Nam. Hôm nay, chúng ta tưởng niệm những ai đã tránh né, đã chiến đấu, và đã sống qua cuộc chiến bằng cách mặc màu đen và viết chữ “Saigon” hay “Sài Gòn” trên bàn tay, cổ tay, hay cánh tay chúng ta. Ðối với tôi, đây là cách truy nhận gốc gác, và một cách tỏ lòng tôn kính đúng nơi đúng lúc.

(Nguyên văn Anh ngữ: “April 30th, also known as Black April, symbolizes the Fall of Saigon and the end of the Vietnam War. Today we commemorate those who fled from, fought for, and lived through the war by wearing black as well as writing ‘Saigon’ or ‘Sài Gòn’ on our hands, wrists, and arms. For me, it is an acknowledgment of my roots, and a way to pay my respects where they are due.”)

Cõi âm-thanh và không-gian mang tên John Vietnam Nguyễn gợi lên một cảm giác ‘mái ấm’ cho một nghệ sĩ nhạc ráp gốc Việt sinh tại Mỹ, được anh quy tóm trong dòng chữ ký song ngữ, “One life, one love—Một đời, một tình yêu.” Mặc dù anh ra đi bất ngờ khi còn rất trẻ vì chết đuối sau khi cứu một người bạn trong lúc đi bơi tại hồ Mendota ở Madison, Nguyễn để lại một di sản lâu dài đối với cộng đồng của anh tại nhà, ở trường, và trong nghệ thuật. Tuy tin tức về cái chết của anh (như bài của Richardson 2012) không nói về việc Nguyễn chết đuối sau khi cứu một người bạn, nhưng bạn bè có mặt đã làm chứng cho hành động cao cả này của anh. Cộng đồng địa phương đã thiết kế một tranh tường mural để vinh danh anh (John Vietnam Nguyen’s Memorial Mural x Heaven: http://www.youtube.com/watch?v=ngYhkh4n5pk), và vận động để đặt tên anh cho một con đường (Emmanuel 2014; Schmich 2014). Trong một thư khuyến khích bạn bè, anh bày tỏ niềm tin mãnh liệt rằng (tác giả chuyển ngữ):

Hip-hop không chỉ là chuyện làm cho có, mà là một lối sống. Emceeing, hay là rapping, không phải là một sở thích. Giá trị sâu xa trong hip-hop hiện rõ trong hành động và thái độ của bạn bên ngoài một vòng cypher hay một bài hát (chú thích của tác giả: cypher, trong nhạc rap, là hát liên tiếp theo vòng; một người hát kiểu freestyling sẽ rap theo kiểu cypher, hết khúc này đến khúc khác; người hát rap phải biết lúc nào đến phiên mình và không cắt ngang một cypher). Tất cả là về hoà bình, tình yêu, tình liên đới, và cùng vui với nhau. Emceeing là cách để đối diện với những vấn đề trong cuộc sống; nghệ thuật là kết quả của đau khổ. Cuối cùng khi đã có đủ luyện tập và cảm hứng, nghệ thuật của bạn sẽ trở thành một điều người khác có thể cảm thông, bởi vì mọi người chúng ta đều trải qua những vấn đề tương tự. Bạn học cách trở thành người lãnh đạo, không phải chỉ trong lúc bạn spitting, nhưng khi những giây phút quyết định xảy đến trong đời sống và bạn phải bước tới. Một emcee không chỉ spit. Mà còn phải có văn hoá hip-hop nằm sâu trong gene của mình. Một emcee không chỉ ngồi thừ và làm ngơ vấn đề. Hãy đối đầu với nó. Những emcees nên nhìn vào số điểm như là cypher. Bắt tay vào. Làm việc của bạn theo cách cần. Và khi xong biết rằng mình đã làm đúng.

John Vietnam 01

JVN tranh tường của John Vietnam Nguyễn

(Nguyên văn Anh ngữ: “Hip-hop isn’t just something do, it’s the way you live. Emceeing, or, rapping, isn‘t just a hobby. The values ingrained in hip-hop emerge in your behavior and attitude outside of the cypher or song. It’s all about peace, love, unity, and having fun. Emceeing is a way to cope with problems in life; art is a result of suffering. Eventually with enough practice and inspiration, your art becomes something people relate to, because we all go through the same problems. You learn how to be a leader, not just when you‘re spitting, but when those crucial moments arise in life where you just need to step up. An emcee doesn‘t just spit. He has the hip-hop culture embedded in his genes. An emcee wouldn‘t sit back and ignore the problem. Tackle it directly. Emcees should look at grades like the cypher. Get in there. Do your thing the way it should be done. And come out knowing you did it right.”)

Nguyễn tin tưởng mạnh mẽ vào tiềm năng của mỗi cá nhân, và những câu chuyện duy nhất trong mỗi chúng ta. Anh viết (tác giả chuyển ngữ),

Nếu bạn muốn trình diễn trôi chảy, bạn phải tập đi tập lại. Chịu khó dợt lời. Viết những cụm từ đa âm cùng vần để tập. Học từ mới mỗi ngày. Trình diễn theo kiểu tự do mỗi ngày. Ðặt cho mình tiêu chuẩn cao trong MỌI VIỆC bạn làm. Ðừng bao giờ chấp nhận những gì chưa hoàn thiện. Nếu nhịp chảy của bạn đứt quãng, đừng coi đó là một tác phẩm đã hoàn tất. Hãy chuẩn bị công cụ sẵn sàng trong mọi lúc. Nếu bạn nghiêm túc về việc thu âm, hãy tìm hiểu về những khâu kỹ thuật của nó. Ðừng xin trò chơi điện tử vào dịp Giáng Sinh hay sinh nhật của bạn. Hãy xin một cái condenser microphone (chú thích của tác giả: đây là loại microphone sử dụng pin hay điện, nhưng có cục biến thế để chuyển sóng âm thành sóng điện). Hãy tự thúc đẩy mình hơn bạn bè của bạn. Hãy là nguồn cảm hứng cho họ. Hãy hiểu rằng phải chịu khó thì mới đi đến thành công. Nếu bạn có động lực từ bên trong và hoài bão để thành công, không có gì có thể cản trở bạn, và ánh sáng của bạn cuối cùng sẽ tỏa sáng – và để được như vậy, thì cần kiên nhẫn. Dù gì đi nữa, những công khó khởi đi từ tâm hồn thì luôn được nhìn thấy. Hãy tiếp tục làm việc của bạn. Và kể chuyện của bạn. Không mánh lới.

John Vietnam 01

JVN tranh tường của John Vietnam Nguyễn

(Nguyên văn Anh ngữ: “If you’re serious about your flow, you have to practice. Do lyrical exercises. Write multi-syllabic rhyme schemes for practice. Learn new words everyday. Freestyle everyday. Set a high standard for EVERYTHING you do. Never settle for less than perfect. If your flow is off, don‘t call it a finished work. Have an arsenal ready. at all times. If you‘re serious about recording. learn about the technical aspects of it. Don‘t ask for video games for Christmas or your birthday. Ask for a condenser microphone. Be more motivated than your peers. Be their inspiration. Understand that hard work is the road only known for success. If you have the inner drive and desire to be successful, then nothing will hold you back, and your light will eventually shine – this is where patience comes in. Regardless, hard work that comes straight from the soul is always recognized. Keep doing you. And tell your story. No gimmicks.”)

Không mánh lới. Ðó là cách Nguyễn sống trọn đời sống ngắn ngủi của mình. Tôi cho rằng chiêu tuyệt nhất của anh chính là bài “A Hapa Rap in Vietnamese,” được trình diễn bằng tiếng Việt với phụ đề song ngữ. Ðây là lời tiếng Việt tôi đã đánh máy từ Youtube video (https://www.youtube.com/watch?v=V3U-hqQ3kGo):

thành phố Chicago 773

nghe thử

cái gì mình đi lên

cũng phải đi xuống

không bao giờ mình có

những gì mình muốn

chúng ta biết hạnh phúc ở đâu mà kiếm

trên đời này người tốt là hiếm

người ta nói nhiều chuyện

muốn mình nghề có lương cao

bài hát này là của mình

người ta nghĩ là tự cao

nghe rõ

mấy câu tôi nói vì dễ nhớ

đây là câu chuyện giữa một người Việt và một người Mỹ đó

tôi nghĩ

cuộc đời khi đẹp khi xấu đó

sao thù hận nhau chúng ta cùng dòng máu đỏ

nô lệ của xã hội

chúng ta chưa có tự do

mọi người bị đói kiến thức

mọi người chưa được ăn no

mời các bạn

nghe thử lời này

không có gì dễ ở trên đời này

người ta hỏi hoài

tôi sống ở đâu

(“where’re you from?”)

mà nếu mà biết đi ở đâu trước

đừng hỏi gì hết

đừng nói gì hết

khi tôi không nói gì hết

là tôi đã chết

Cám ơn Thi sĩ John Vietnam Nguyễn đã đưa bao thế hệ ngoại biên về nguồn.

TGT

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 19 tháng 04 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nữ Hoa Kỳ lấy lại lòng tin (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Sai lầm trong di chúc (Góc Hoàng Hoa) - Anh Thư
  • Quãng đường nhìn lại (Truyện Ngắn) - Ngân Bình
  • United Airline câu chuyện về sức mạnh cộng đồng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Chờ đợi là hạnh phúc (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Ngày sinh nhật căng thẳng (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Anh của bé Mùi (Thơ) - Nguyễn Thị Thanh Dương
  • Dạy con ứng xử khi bị ức hiếp trong trường học (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Phạm quỳnh anh. Chào việt nam (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Hỏi đáp về ung thư Vú (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Văn hóa xin lỗi (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Hành trình và ước mơ của tôi (Bài Viết Tiếng Việt Đầu Tiên) - Tony Huynh
  • Lễ Vượt Qua của người Do Thái (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ kiệt tấn (Thơ) - Sao Khuê
  • Huyền thoại Texas Ranger (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • Nếp cẩm khoai môn (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Xin miễn vi phạm gian dối và những người sẽ bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thú nghe nhạc bằng máy Akai (Tạp Bút ) - Trang Nguyên
  • Phòng khách những điều nên tránh (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Souvlaki- bbq hy lạp (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Máy in thay thế mực bằng ánh sáng (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Những điều cần lưu ý cho máy lạnh vào mùa Hè (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Ai mà biết được (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng chảy xệ vòng 1 (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Viết thư cho mẹ (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Lobby - vận động hành lang (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Về xứ Bắc (Cõi Riêng) - Đăng Mỹ Hạnh
  • Những dáng quần thông dụng (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Mùa crawfish (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Nhiếp ảnh gia NGUYỄN NGỌC HẠNH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Phỏng Vấn ông bảy đáp (Tạp Ghi) - Hỷ Long
  • Ngày ta bỏ núi (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Gọi 911 cứu mẹ, bé 4 tuổi được khen thưởng (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Giảm tiền đóng thuế (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Vách ngăn phòng (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Asghar Farhadi thế mạnh là kịch bản (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Giá xăng (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • ‘United Airlines’ bay trong cơn bão chửi (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Kỷ niệm với anh Nguyễn Mộng Giác (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tháng Tư Thùy Linh và nhạc (Tạp Ghi) - Thanh Thư
  • Những Apps chụp hình tốt nhất cho Android smartphones (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Xe lăn leo thang lầu (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Ngũ Hành Sơn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Người trả bill bí ẩn (Chuyện Vụ Án) - Nam Nhật
  • Số báo cuối cùng (Sổ Tay Thường Dân)
  • Hành trình và ước mơ của tôi (Bài Viết Tiếng Việt Đầu Tiên)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Câu hỏi thi bằng viết (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Kiến trúc New York (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Trót phải trét (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Những việc cần làm ngay! (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE