Hanukkah

Trong dịp tiếp kiến Tổng thống Israel Reuvin Rivlin tại Tòa Bạch Ốc hôm 9 tháng 12 vừa qua, Tổng thống Obama đã cùng ông thắp sáng cây đèn ‘hanukkiah’ để mừng lễ Hanukkah của người Do Thái. Chúng ta cùng tìm hiểu đôi nét về lễ hội này.

o OBAMA facebook

NGUỒN HUFFINGTONPOST.COM

Hanukkah là lễ hội Ánh sáng của người Do Thái để tưởng niệm cuộc tái cung hiến Đền Thánh Giêrusalem thứ hai xảy ra khoảng những năm 160 trước Công nguyên (CN). Nguyên ngữ Hanukkah trong tiếng Do Thái có nghĩa là “thánh hiến”. Hanukkah kéo dài 8 ngày, bắt đầu từ ngày 25 tháng Kislev trong niên lịch Do Thái. Lịch của họ là âm lịch và tháng Kislev tương đồng với khoảng thời gian từ cuối tháng 11 đến cuối tháng 12 dương lịch. Riêng năm nay (2015), Hanukkah kéo dài từ chiều ngày 6 đến chiều ngày 14 tháng 12.

Mỗi đêm trong 8 đêm của lễ Hanukkah, người ta thắp một ngọn nến trên cây đèn đặc biệt gọi là ‘hanukkiyah’. Ngọn nến thứ 9 trên đèn này gọi là ‘shammash’, ở giữa và cao hơn cả, thường dùng để thắp sáng những ngọn đèn khác. Đêm đầu, thắp một ngọn, đêm sau thắp hai ngọn và cứ thế cho đến đêm chót thì 8 ngọn đều thắp sáng cả. Theo tập tục thì đèn được thắp theo thứ tự từ trái qua phải. Trước và sau khi thắp nến, người ta cầu nguyện, chúc tụng và cảm tạ Thiên Chúa cũng như hát một bản thánh ca đặc biệt. Cây đèn được đặt ở cửa sổ trước nhà để người qua lại thấy được ánh sáng và tưởng niệm lại truyện ký về Hanukkah. Thường thì gia đình Do Thái nào cũng cử hành nghi lễ Hanukkah và có cây đèn đặc biệt này.

Hanukkah cũng là dịp để tặng và nhận quà, thường được trao vào mỗi đêm, cũng như nhiều trò chơi được bày ra cho cả gia đình tham gia.

Thực phẩm được dùng nhiều trong lễ Hanukkah là đồ ăn chiên xào trong dầu. Món được ưa chuộng là “latkes” (một loại pancake làm từ khoai tây) và “sufganioyt” (donut chiên có nhồi jam hoặc jelly, trên mặt rắc đường).

Truyện ký về Hanukkah

Khoảng năm 200 trước CN, Israel là một nước thuộc Đế quốc Seleucid (được cai trị theo luật pháp Hy Lạp) dưới sự cai trị toàn quyền của Hoàng đế nước Syria. Tuy nhiên họ vẫn được theo tín ngưỡng và tập tục Do Thái của mình. Năm 171 trước CN có một vị tân Hoàng đế là Antiochus IV, còn tự xưng là Antiochus Epiphanes có nghĩa là “Antiochus hiện thân của Thượng đế ”. Ông muốn mọi người trong đế quốc phải theo Hy Lạp từ cách sống, tôn giáo, đến việc thờ phụng thần linh. Một số người Do Thái muốn tuân thủ như thế nhưng đa số dân đều muốn duy trì tôn giáo và tập tục của mình.

Người em của vị Thượng tế Do Thái muốn ngả theo Hy Lạp nên đút lót tiền của cho Hoàng đế Antiochus để làm Thượng tế, cũng như cho giết anh mình. Ba năm sau có kẻ còn đút lót nhiều hơn nữa cho Antiochus để được làm Thượng tế, với các vật dụng bằng vàng y trộm được trong Đền thờ Do Thái.

Một lần Hoàng đế Antiochus thua trận phải rút quân từ chiến trường về và dừng quân ở Giêrusalem, ông trút mọi căm giận lên thành phố này cũng như người Do Thái, nên truyền đốt nhiều nhà cửa, giết chết cả mấy chục ngàn người Do Thái hoặc bắt làm nô lệ. Rồi ông tấn công Đền thờ của người Do Thái được họ coi là nơi tôn nghiêm nhất. Binh lính Syria cướp bóc các đồ trân quý trong Đền thờ, và vào ngày 15 tháng Kislev năm 168 trước CN, Antiochus đặt tượng thần Zeus của Hy Lạp vào chính giữa Đền thờ đó. Mà khuôn mặt của tượng thần Zeus này chính là mặt của nhà vua! Rồi ngày 25 tháng Kislev nhà vua xâm phạm nơi cực thánh trong Đền thờ và phá hủy các cuộn sách thánh của người Do Thái.

Sau đó Antiochus biến Đền thờ thành miếu thờ thần Zeus và cấm đoán không cho theo đạo Do Thái nữa, nếu ai bị bắt sẽ bị giết toàn gia. Nhiều người Do Thái lúc đó bị giết vì đức tin của mình và chẳng bao lâu họ bắt đầu nổi loạn.

Thoạt đầu, một cựu Thượng tế Do Thái giáo tên là Mattathias bị ép buộc phải tế thần Zeus ở trong làng. Ông không chịu và giết một binh sĩ Syria. Con trai ông là Judah cũng theo cha giết nhiều lính khác. Sau đó Mattathias qua đời vì già yếu, nhưng con ông tiếp tục cùng với những người Do Thái khác chiến đấu âm thầm trong các hang núi suốt ba năm trời trước khi giao chiến công khai nơi các trận địa và cuối cùng đánh bại được quân Syria. Judah còn có tên hiệu là Maccabee, tiếng Do Thái có nghĩa là ‘cái búa’.

Khi đoàn quân chiến thắng trở lại Giêrusalem, Đền thờ đã đổ nát nhưng tượng thần Zeus với khuôn mặt Antiochus vẫn còn đứng đó. Họ thanh tẩy Đền thờ, làm lại bàn thờ. Ngày 25 tháng Kislev năm 165 trước CN, đúng 3 năm sau khi bức tượng được dựng lên tại đó, bàn thờ và Đền thờ được tái cung hiến lên Thiên Chúa.

Có nhiều giả thuyết về lý do tại sao Hanukkah được mừng tới 8 đêm. Một truyện ký kể rằng khi Judah và những người theo ông trở về Đền thờ thì chỉ còn đủ dầu để thắp được một đêm, nhưng kỳ lạ là đèn vẫn sáng suốt 8 đêm không tắt. Một truyện khác nói họ tìm được 8 ngọn giáo bằng sắt và đặt nến lên đó, để thắp sáng trong Đền thờ.

PN

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE