Giáng Sinh trong thế chiến thứ II

Đêm 13 tháng Giêng 1942, hơn một tháng sau khi Nhật tấn công Trân Châu Cảng, một chiếc tàu ngầm U-Boat của Đức trồi lên ngoài khơi Manhattan, New York. Choáng ngợp khi thấy thành phố sáng trưng trong đêm, ánh sáng dọi soi từng đường viền các tòa nhà chọc trời và các tàu chở dầu đậu trong cảng. Một quả thủy lôi phóng ra, chiếc tàu ngầm lặng lẽ quay hướng đi tìm mục tiêu khác trước khi chiếc tàu chở dầu bùng nổ. Trong vòng 12 tiếng sau chiếc U-Boat đã đánh chìm thêm 7 tàu khác. Người Mỹ quá lúng túng trước những cuộc tấn công như thế. 

giang-sinh-trong-the-chien-thu-2

Sau khi Tổng thống Franklin Delano Roosevelt (FDR) và quốc hội chấp thuận đạo luật Lend-lease  Act (viện trợ cho vay – mượn) để cứu nước Anh (và cả cung cấp cho Liên Sô, Trung Hoa) bằng các chuyến tàu chuyên chở quân nhu, vũ khí, thiết bị… Mục tiêu của các tàu ngầm Ðức là cắt đứt các nguồn vận chuyển này. Ðến cuối tháng 1, 1942 Ðức đã đánh chìm thêm 25 tàu chở dầu dọc duyên hải phía Ðông nước Mỹ. Tính đến tháng 6, 1942, sau 6 tháng từ ngày tuyên chiến với Nhật-Ðức, trung bình 3 chiếc tàu Mỹ bị đắm một ngày. 230 tàu và 5 triệu tấn hàng hóa cùng 2,500 thuyền viên bỏ mạng trên biển. Bờ biển miền Ðông loang loáng dầu đen trên sóng cùng các mảnh vỡ của tàu. Từ Florida cho đến Galveston heo hút các tàu bè. Trong khi ấy ở bờ biển phía Tây giáp Thái Bình Dương, nỗi lo sợ người Nhật tấn công bằng máy bay gia tăng. Dù lúc ấy không một chiếc máy bay nào có thể bay xa đến ngàn dặm. Kể từ sau vụ quân Anh đốt Tòa Bạch Ốc năm 1812, lần thứ 2 nước Mỹ bị quân ngoại quốc tấn công. Tin đồn rằng tàu đánh cá Nhật thả mìn ngoài biển, người Nhật bỏ thuốc độc vào trái cây rau cải  bán ở chợ. Ở Sacramento một nhà thờ Tin Lành của người Nhật bị ném đá, cảnh sát đột nhập vào một rạp chiếu phim của người Nhật làm chủ để tịch thu các phim ảnh, Ở New York vở Opera Madama Butterfly bị hủy bỏ. 4 cây anh đào, món quà của Tokyo tặng Washington DC bị lén chặt. Các khuynh hướng cực đoan chống người Nhật ngày càng gia tăng.

giang-sinh-trong-the-chien-thu-2d
Trung đoàn bộ binh 442 hành quân trên con đường lầy lội ở Pháp vào cuối năm 1944. nguồn www.history.army.mil

Nhưng có lẽ sự kiện dồn các người Mỹ gốc Nhật vào trại giam mới khuấy lên một vết nhơ trong lịch sử nước Mỹ. Ngày 19 tháng 2 năm 1942, trong khi lính Mỹ dưới trướng của tướng MacArthur ở Philippines cố chống chọi và thua trận phải rút lui về Bataan, FDR đã ra lệnh thành lập các khu biệt lập cho những người được xem là gây phương hại cho an ninh nước Mỹ. Thực chất là nhắm vào 110 ngàn người gốc Nhật sống ở bờ Tây. Mặc dù Ðức, Ý đã tuyên chiến với Mỹ, nhưng chỉ có người gốc Nhật bị nhắm đến. Lý do dễ hiểu là người Nhật đã tấn công Trân Châu Cảng. Trong số 110 ngàn người đó có hơn 62% là có quốc tịch Mỹ, một số lớn sinh ra ở đây. Họ xem nơi này là tổ quốc. Bắt đầu ở Hawaii, hàng trăm ngàn người Mỹ gốc Nhật, chiếm 40% dân số của đảo bị tập trung. 5 công ty kinh doanh lớn ở Hawaii do người Mỹ làm chủ phản đối vì thiếu thốn nguồn nhân lực và sản xuất, và đợi đến khi quân đội Mỹ gia tăng trên đảo thì sự căng thẳng trên hòn đảo này giảm đi và người Mỹ gốc Nhật được phép trở lại làm việc bình thường. Trong khi ấy ở lục địa thì 10 trại giam đã dựng lên từ California đến Arkansas cho 110 ngàn người Mỹ gốc Nhật. Mặc dù họ được đi học, chơi thể thao, sinh hoạt văn nghệ, tôn giáo… nhưng mọi thứ đều bị quản chế. Họ phải ở trong trại cho đến một năm sau khi thế chiến kết thúc. Một sự việc éo le góp phần cho lịch sử của cuộc chiến này là trung đoàn bộ binh 442 của người Mỹ gốc Nhật được thành lập vào năm 1943 vào thời gian khốc liệt của cuộc chiến, họ đã xem nước Mỹ là quê hương và đã anh dũng chiến đấu trên chiến trường Châu Âu một trận kiêu hùng. Họ là đơn vị được tặng thưởng nhiều huân chương nhất trong lịch sử quân đội Mỹ.

giang-sinh-trong-the-chien-thu-2c
Binh sĩ Mỹ đang đón mừng Giáng sinh ở Guadalcanal 1942.

Cuộc thế chiến thứ 2 chấm dứt qua 4 mùa Giáng Sinh không rộn rã sắc màu và thiếu ánh sáng, qua thiếu thốn và mất mát, qua những cống hiến và bất công. Sau 1945 những người Mỹ gốc Nhật liên tục đệ đơn lên tòa án Mỹ khởi kiện. Năm 1948 chính phủ thông qua luật bồi thường tái định cư đối với những người Mỹ gốc Nhật. Và đến 1988 Quốc Hội Mỹ đã chính thức công khai xin lỗi và bồi thường 20,000 đôla cho mỗi người bị đưa vào trại quản chế hồi đó vẫn còn sống.


Trở lại chuyện nước Mỹ mùa Giáng Sinh 1941, đã có ban hành rải rác đến các thành phố luật blackout (tắt đèn điện) nhằm tránh trở thành mục tiêu cho kẻ thù bắn phá. Ngay cả ở thủ đô, Tòa Bạch Ốc được đề nghị ngụy trang và đặt súng phòng không trên mái nhà. (Nhưng tổng thống không chấp nhận điều đó). Dù vậy các quan chức thành phố từ Boston đến Miami phản đối cúp điện vì sợ ảnh hưởng đến kinh tế, đến nguồn lợi có được từ du khách, và trì hoãn cho đến tháng 5, 1942. Và mùa Giáng Sinh năm đầu tiên của thế chiến, nước Mỹ phải đón mừng trong thưa thớt ánh đèn, nhiều nơi trong bóng tối. Hãy xem lại những tấm hình và nhật báo cũ để biết rằng các đứa trẻ dọc bờ biển Ðông tối ấy không có pháo bông để xem, không có đèn sáng tưng bừng phố xá và lễ hội, chúng ngồi nghe sóng vỗ trong bóng đêm và nhìn sao trời, phía sau lưng thành phố tối om. Những tấm áo phao của thủy thủ bị tàu đắm trôi dạt vào bờ… Ở Mobile, Alabama gần vịnh Mexico, thành phố có lệnh cấm đốt đèn ban đêm, sẽ phạt 100 đô nếu đèn sáng trong khi không có ai ở nhà, bóng đèn chỉ dùng loại 30 watt và màu xanh. Các màn che cửa sổ không được thêu ren, phải có màu đen, hoặc che khăn xanh, không chĩa đèn pin vào cửa sổ hay lên trời, ngay cả không soi xuống các mặt đường loang loáng nước, vì sẽ lóa ánh sáng. Quảng trường Times Square ở New York không có các bảng đèn neon cháy sáng quảng cáo, chỉ đèn đường mờ đủ soi sáng giao thông. Vài thành phố, các xe chỉ được đậu 3 giờ mỗi đêm, dự phòng nếu có di tản sẽ rộng đường cho thành phố. Ở Mississippi khuyến cáo dân chúng báo cho FBI nếu phát hiện những người Nhật có dấu hiệu khả nghi.

giang-sinh-trong-the-chien-thu-2e
Times Square 1942 trong bóng tối

Mùa Giáng Sinh năm ấy các cây thông Noel cũng thiếu vắng các dải trang trí lấp lánh, các đồ chơi cho trẻ em hiếm hoi vì kim loại và cao su đều dành hết cho chiến tranh. Các đồ trang trí thời đó nhập vào từ Nhật và Trung Hoa. Người ta phải chế các đồ chơi làm quà bằng gỗ, giấy carton và nhựa, tất nhiên là những đồ chơi như xe tăng, máy bay càng thịnh hành. Bữa tiệc Giáng Sinh cũng không đầy ắp thức ăn vì hạn chế nguồn đường, thịt, bơ. Các chuyến đi về thăm gia đình và đoàn tụ cũng hạn chế nhằm tiết kiệm xăng dầu và dành phương tiện tàu lửa cho quân đội. Ngoài lý do an ninh quốc gia thì cúp điện hay giảm các nguồn điện cũng để tiết kiệm năng lượng cho chiến tranh. Tuy vậy không khí Giáng Sinh ở hậu phương còn hơn ở tiền tuyến ngàn lần. Sau khi Nhật tấn công Hawaii, quân Mỹ dưới trướng của tướng MacArthur phải rút lui ở Philippines. Trong mùa Giáng Sinh 1942, họ đã trở lại chiến đấu sinh tử ở Guadalcanal và New Guinea, trong Thái Bình Dương, sau đó ở Tunisia, Châu Phi. Năm 1943 thì đối mặt quân Ðức ở Ý. Giáng sinh 1944 thì ở Pháp, Bỉ và sau đó trở lại đánh Nhật ở Philippines.

giang-sinh-trong-the-chien-thu-2b
Một quân cảnh đứng gác bên cây thông Giáng sinh ở Ý ngày 18/12/1944

Ngày đó các tấm thiệp chúc mừng hỏi han còn quý hơn cả thức ăn và lễ hội. Ðể có được những tấm thiệp đến kịp Giáng Sinh, quân đội phải khuyến khích dân chúng gởi từ giữa tháng 9, các gói quà chỉ dưới 2.5 kí lô. Tuy vậy nhiều gói quà đến chiến trường muộn vào mùa xuân sau đó. Những món quà đôi khi được ưa chuộng như kẹo bánh và vớ ấm, nhưng cũng có những món quà tréo ngoe như cà-vạt và nước hoa… Quý giá nhất cho các chàng GI trẻ là ảnh các người yêu, người thân luôn mang trong túi áo hay trong mũ sắt…

Niềm hạnh phúc mỗi khi Giáng Sinh trở về tràn đầy phước lành ân sủng. Dù mùa lễ có rực rỡ ánh đèn hay le lói trong bóng đêm của chiến tranh, dù mùa lễ tuyết trắng giá băng ở chiến hào nơi Tây Âu hay mùa lễ ẩm thấp ở vùng nhiệt đới, thì Giáng Sinh vẫn mãi là trường cửu cho nhân thế. Tiếng hát Bing Crosby với “White Christmas” (Giáng sinh trắng) năm 1942, “ I’ll be home for Christmas” (Tôi sẽ về mùa Giáng Sinh) năm 1943 hay Judy Garland với “Have Yourself a Merry Little Christmas” (Chúc một Giáng Sinh nho nhỏ vui vẻ) năm 1944 đã minh chứng điều ấy! Những giai điệu rung động mang nỗi nhớ quê hương và niềm lạc quan trong chiến tranh cùng phận người luôn âm vọng ngàn đời. Mỗi khi Giáng Sinh về.

giang-sinh-trong-the-chien-thu-2a
Một Đài Tưởng Niệm người Mỹ gốc Nhật xây năm 2000 ở thủ đô Washington như một điều nhắc nhở quyền cá nhân của những công dân tuân thủ luật pháp cho dù họ có gốc gác gì khác. Họ đã đến nơi này và chọn đây là quê hương. Họ đã bỏ mình cho mảnh đất này cũng vì khát vọng tự do và hạnh phúc.

SB

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE