Giải thưởng nào cho “Cửu Long cạn dòng Biển đông dậy sóng”?

Nhà văn Ngô Thế Vinh tốt nghiệp y khoa Sài Gòn, chủ bút báo sinh viên Tình Thương, y sĩ liên đoàn 81 Biệt Cách Dù, tốt nghiệp thường trú bệnh viện đại học New York, hiện là bác sĩ điều trị tại một bệnh viện Nam California. Ông từng nổi tiếng với hai tác phẩm Vòng Đai Xanh và Mặt Trận Ở Sài Gòn. Sang Mỹ ông đã xuất bản 5 tiểu thuyết và một tập truyện. Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng là một dữ kiện tiểu thuyết, Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch là những trang bút ký với nhiều hình ảnh sống động của tác giả qua những chuyến đi thăm các khúc sông thượng nguồn từ Vân Nam, Lào, Thái, Cam Bốt xuống tới ĐBSCL. Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng được NXB Giấy Vụn trong nước tái bản và được đón nhận. Sau đây là bài của Inrasara nói về giá trị của tác phẩm này. NGUYỄN & BẠN HỮU

image001

Giải thưởng nào cho “Cửu Long cạn dòng Biển đông dậy sóng”?

Giải thưởng cho Ngô Thế Vinh với tác phẩm Cửu Long cạn dòng Biển Ðông dậy sóng (1), cơ quan hay tổ chức nào sẽ trao cho nó? – Không đâu cả!

Tôi đã thử đề nghị với Giải Sách Hay của IRED, tiếc là tác phẩm nằm ngoài quy chế Giải (phải là tác phẩm in trong nước qua nhà xuất bản của Nhà nước). Vậy là không đâu vinh danh nó, dù mươi năm qua chắc chắn nó là tác phẩm xứng đáng nhất. Trong nước: không; hải ngoại: cũng không. Chúng ta ưa nói đến giải thưởng từ sự đón nhận của độc giả; rồi ngay cả ở đây càng không nốt. Bởi Cửu Long Cạn Dòng Biển Ðông Dậy Sóng không in, không bán trong nước, thế nên tuyệt đại đa số người đọc quốc nội không biết đến nó. Hỏi có tội không?

Trong khi, Cửu Long Cạn Dòng Biển Ðông Dậy Sóng là tác phẩm khủng.

Khủng ở dữ liệu thực tế vô cùng phong phú tiểu thuyết mang chứa, tác phẩm tác giả gọi là Faction (kết hợp từ chữ fact + fiction: Dữ kiện Tiểu thuyết / Tiểu thuyết tư liệu). Câu chuyện mang tính sinh tử liên quan trực tiếp đến cả vùng địa lý – lịch sử – văn hóa rộng lớn được kể bởi người trong cuộc, sống với và qua thực tế Mekong, nhiều năm đầm mình trong Tinh thần Mekong (The Mekong Spirit).

Cửu Long Cạn Dòng Biển Ðông Dậy Sóng khủng ở tính tiên tri của nó.

Trước khi “xâm ngập mặn lịch sử ở miền Tây” xảy ra vào tháng 4-2016(2), Cửu Long Cạn Dòng đã dự báo từ non 20 năm trước: “Ðã có “những tín hiệu của đại dương” đó là những con cá lớn nước mặn vào sâu tới Ðồng Tháp. Ðang từ là một vựa lúa nuôi sống cả nước, Ðồng bằng Sông Cửu Long có nguy cơ trở thành khu rừng ngập mặn với những cây mắm, đước, sú, vẹt…”(3).

Cạnh đó, nó tiên báo tương lai không xa Campuchia sẽ sở hữu một Biển Hồ chết.

Rồi khi Biển Ðông dậy sóng lần đầu năm 2007, tiểu thuyết cũng đã tiên liệu từ gần thập niên trước. Tiếp tới Biển Ðông dậy sóng lần hai năm 2011, và sau đó nữa. Kẻ gây hấn ngày càng hành động bạo liệt hơn, nguy cơ xung đột vũ trang càng lớn hơn.

Khi dự báo kia được nói lên qua những con số cụ thể, nó còn hơn là một báo động: Sự tham lam vô độ của các quốc gia thêm tinh thần cục bộ địa phương chẳng những tàn phá cả khu vực môi sinh rộng lớn, mà còn mang nguy cơ xóa sổ các nền văn hóa, triệt tiêu các khu dân cư trú ở vùng ảnh hưởng.

Nhà văn Ngô Thế Vinh
Nhà văn Ngô Thế Vinh

4,900km con sông quốc tế chảy qua 7 nước: Tây Tạng, Trung Quốc, Miến Ðiện, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam – “dù mang những tên gọi khác nhau nhưng đó vẫn là những đất nước không có dân chủ”. Không dân chủ, độc đoán và chuyên quyền, mỗi nước xài Mekong theo kiểu của mình, bất chấp hậu quả chúng mang lại.

Trung Quốc cậy thế nước lớn, đã tận dụng mọi ưu thế đầu nguồn, ở đó con đập ở Vân Nam còn được dùng làm thứ vũ khí chiến lược môi sinh bức hiếp các quốc gia hạ nguồn ở thì tương lai gần. Cả nước Lào bé con cũng góp phần khiến Mekong nghẽn mạch.

Ở Việt Nam, mấy ông trời con cũng học đòi cát cứ. Mười Nhe quyết đưa Huyện nhà tiến nhanh tiến mạnh, đã ra tay hạ sát cả một vùng đầm lầy và tràm chim rộng lớn, bất kể hậu quả đối với nguồn tài nguyên đất nước, môi trường sống của nhiều thế hệ tương lai.

Mà đâu phải mỗi Mười Nhe! Ðâu phải mỗi “vùng đầm lầy và tràm chim”!

Nguy cơ bùn đỏ Bauxite Tây Nguyên đang treo, thì bụi xỉ than Vĩnh Tân – Bình Thuận đã mồn một(4). Formosa Hà Tĩnh đẩy người dân 4 tỉnh Bắc miền Trung điêu đứng chưa qua, thì Dự án Nhà máy thép 10 tỉ USD tại Nam miền Trung sắp triển khai(5).

Và điều gì nữa sẽ xảy ra, ngày mai?

Cửu Long cạn dòng Biển Ðông dậy sóng gióng tiếng chuông báo động đỏ, buộc chúng ta hành động. Bởi chỉ có hành động mới mang tới hy vọng cứu vãn. Hành động, không những người Việt trong nước mà cả người Việt hải ngoại. Không chỉ Việt Nam, mà cả các nước ở hạ nguồn, và cả “nhân dân tiến bộ” Tàu nữa. Bởi Mekong không là của riêng ai, mà là của tất cả mọi người. Không chỉ của khu vực, mà của cả trái đất.

Khi Cửu Long cạn dòng Biển Ðông dậy sóng đang kỳ cao trào, thì thông điệp của tác phẩm cần được biết đến hơn bao giờ.

 

Inrasara – Sài Gòn, 1-9-2016

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY