Giấc ngủ nơi trần thế

Mỗi người viết ưa thích một trường phái. Với cá nhân tôi, là tính chất huyễn Nam Mỹ trong truyện ngắn Cortázar. Do vậy tôi ít say mê Hiện thực Tả chân của Nguyễn Công Hoan, càng dị ứng với Hiện thực Xã hội Chủ nghĩa của Anh Đức, Bùi Hiển, Bùi Bình Thi… Những Rừng U Minh của Nguyễn Văn Bổng, Mặt trận trên cao của Nguyễn Đình Thi, Cao điểm cuối cùng, Phía trước là mặt trận của Hữu Mai hoặc Khẩu đội 12 ly 8 của Lê Quốc Chí, Con mắt người trinh sát của Khuất Quang Thụy là một hiện thực giả. Chúng không hiện hữu mà được tô vẽ theo chỉ thị của Tuyên Giáo. Phải đến Giấc Ngủ Nơi Trần Thế, bản in lần đầu trên báo Thanh Niên tháng 2-1992 rồi họa sĩ Khánh Trường đăng lại ngay trên tập san Hợp Lưu, tôi mới nhận ra Hiện thực Xã hội Chủ nghĩa có thể khác trong văn chương, nếu tác giả viết thật. Trước đó tôi đã biết đến Con Gái Thủy Thần, Kiếm Sắc, Vàng Lửa của Nguyễn Huy Thiệp, Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh và Thiên Sứ của Phạm Thị Hoài, nhưng ở cả ba tác giả này, chất huyễn lấn át hiện thực. Với tôi là một khám phá. Mùa hè 1994 tôi ra Hà Nội đi tìm tác giả. Vì họa sĩ Khánh Trường giới thiệu Nguyễn Thị Ấm bán xôi trong Ngõ Cấm Chỉ, tôi đã đi suốt Ngõ Cấm Chỉ ghé vào tất cả các hàng xôi hỏi thăm, cuối cùng được biết Nguyễn Thị Ấm vừa vào Sàigòn viết báo! Một trưa tháng 7, tôi cầm sách đến cho Nguyễn Thị Ấm trước tòa soạn nhật báo Lao Động hay Thanh Niên tôi không nhớ rõ, trên đường Nguyễn Đình Chiểu (gần Bà Huyện Thanh Quan).  Giấc Ngủ Nơi Trần Thế vừa được Phan Huy Đường dịch sang Pháp văn trong tập Terre des Ephémères và Nina McPherson dịch sang Anh ngữ đăng trên Grand Street. Tôi cầm sách báo về cho Ấm. Mái tóc ngắn chưa chấm vai, vui tươi với áo ca-rô sọc đỏ và quần gin bạc, Nguyễn Thị Ấm hiện ra dung dị, hiền hòa. Tửu lượng khá! Không cần ăn trưa, Ấm quất ngã 3 chai bia Tiger lớn. Ấm muốn phỏng vấn Việt kiều xa xứ về quê lần đầu, nhưng tôi từ chối, vì biết An ninh Văn hóa sẽ kiểm duyệt mà Ấm không ngăn được. Rồi chúng tôi chia tay vì Ấm phải trở về tòa soạn làm việc, rồi vĩnh viễn không gặp lại. Những khi đọc lại Giấc Ngủ Nơi Trần Thế tôi hãy còn ngạc nhiên vì tính chất sống động, cực kỳ súc tích với một nhân sinh quan rõ rệt. Xây dựng biếm họa qua đối thoại trên nền đỏ đen với một toàn cảnh tang thương của xã hội đương thời. Giấc Ngủ Nơi Trần Thế là một hạt trai trong chuỗi truyện ngắn làm nên văn học Việt Nam thời hậu Minh họa. – Trần Vũ tháng 8-2016

 

Giấc ngủ nơi trần thế

Nguyễn Thị Ấm

Một buổi sáng mùa đông nắng ấm, có một con chim nhỏ lao vút vào trời xanh. Nó vừa đập cánh vừa kêu những tiếng thất thanh. Con người bất giác nhìn theo thảng thốt. Không hiểu sao có chuyện lạ như vậy. Bóng chim đã tan trong trời xanh, nhưng tiếng kêu còn vọng lại ai oán.

Ở những phố vắng cạnh những bến tàu bến xe thường là nơi tụ hội của những kẻ lang thang. Những người này, họ kiếm sống vừa lương thiện vừa bất lương. Nghề lương thiện như đi bốc vác thuê, gánh nước, đạp xích lô. Còn bất lương thì khỏi phải kể. Những người này họ thường mê cờ bạc. Ðàn ông thì ba cây, tổ tôm, xóc đĩa… Ðàn bà đánh tam cúc. Giấc mơ của những canh bạc thường lớn hơn giấc mơ nơi cuộc đời. Vâng! … Họ mê cũng phải.

Con người ở môi trường nào cũng vậy. Chúa sinh ra con người, loài nào cũng phải có tình yêu. Lẫn trong những kẻ lang thang có những bé thơ nhem nhuốc, chập chững chạy theo họ.

Một buổi chiều, tại một phố vắng, gần bến ô tô. Ba người đàn bà đứng tuổi ăn mặc lem nhem đương chúi đầu vào một cỗ tam cúc.

Tao kết tốt đen – Bà béo nhất vừa cười vừa đặt đôi tốt đen xuống đống bài.

Ðen quá. – Một bà gầy lên tiếng.

– Tại mày ăn non… Không chặn kết. – Bà còn lại mặt rỗ làu nhàu nói.

Hai bà gầy cáu kỉnh móc tiền trong cạp quần ra trả. Ván tam cúc lại tiếp tục. Cạnh đó, một đứa bé cởi truồng mặc một cái áo xỉn màu, khoảng một tuổi đương ngủ. Tiếng cãi nhau của những con bạc khát nước làm nó khóc thét lên. Nó cũng chẳng phải vừa. Giữa hai cặp giò đen đủi là một con chim nhỏ bằng quả táo. Con chim nhỏ cũng giận dữ, nó tức giận phun nước hình cầu vồng. Tiếng khóc của nó làm ba con bạc khó chịu. Bà béo nói:

Này, mày dỗ con đi. Ðau đầu chết khiếp.

Kệ nó. – Bà mặt rỗ lên tiếng.

Thằng bé không được đoái hoài, nó khóc càng to hơn. Ván tam cúc bị gián đoạn. Bà mặt rỗ cáu kỉnh nhìn nó, nhưng thằng bé đâu biết. Nó khóc tím tái cả người. Tiếng khóc nghe như tiếng của xe cấp cứu. Bà mặt rỗ vừa thua bạc. Bà quay lại đưa bàn tay gầy gò đen đủi, nhưng móng tay lại được để dài và sơn màu hoa mười giờ tươi rói, nghiến răng phát vào đít nó một cái. Lần này thằng bé rú lên. Hai bà kia khó chịu nhìn bà rỗ cau có:

Hay mày gọi cho thuê đi. Ðể nó kêu thế này, không chơi được đâu

Bà béo lên tiếng. Bà mặt rỗ quay mặt hét vọng về phía sau:

“Này Thủy ơi… Tao cho thuê này…” Vừa nói, bà đưa tay vẫy. Gần đó, có một đám người đương lúi húi nấu ăn trên mấy chiếc nồi méo. Một cô gái khoảng hai mươi tuổi lếch thếch vừa đi vừa xốc quần tiến lại. Ðầu cô úp một chiếc mê nón rách. Cô ẵm thằng bé lên. Cô nói:

Chị còn Xêđuxen không?

– Còn.

Bà mặt rỗ vừa trả lời, vừa móc cạp quần. Ở trong bao tiền thò ra một vỉ thuốc ngủ đương dùng dở. Bà đưa vỉ thuốc cho cô gái. Cô gái bóc lấy một viên thuốc ngủ, rồi trả vỉ thuốc cho bà. Thằng bé vẫn khóc ngằn ngặt. Cô bế thằng bé ra máy nước công cộng gần đấy. Máy nước chỉ còn rỏ tong tong như nước giọt gianh. Cô quỳ xuống chụm tay hứng nước. Lâu quá chẳng ăn thua. Cô đưa tay cạy mồm thằng bé. Viên thuốc màu trắng được tọng vào họng nó. Tay kia cô vớt nước ở vũng dưới vòi máy, đưa vào họng thằng bé. Thằng bé sặc nước, nhưng rồi viên thuốc ngủ cũng trôi vào ruột. Cô bế nó đi.

Bà mặt rỗ từ nãy đến giờ chúi đầu vào ván tam cúc, bây giờ mới ngẩng mặt lên. Tiếng bà vọng theo: “Này! … Năm nghìn đấy nhé. Bao giờ nó tỉnh, nhớ mua cho nó đồng cháo”. Cô gái không nói gì. Cô đi về phía đầu phố…

Kết mã đen – Bà mặt rỗ vừa nói vừa vỗ đùi đánh đét một cái.

Hai bà kia sững sờ móc tiền ra trả. Thằng bé lúc này đã bị ngấm thuốc. Nó ngủ trên tay cô gái như một chiếc tã rách. Trời tối dần. Một cô gái quê với đứa con như vậy, nó làm động lòng trắc ẩn của con người. Bà mặt rỗ sực nhớ ra điều gì. Bà đứng dậy hét với theo:

Này. .. Khoảng mười hai giờ về nhá. Năm nghìn đấy!…

Giá cả được nhắc lại lần nữa. Cô gái ngoảnh lại gật đầu. Cô bước đi, trời bắt đầu nổi gió. Những cơn gió lạnh buốt từ phương Bắc thổi về. Ông mặt trời vàng, nắng vàng đã biến mất tự lúc nào. Mây đen kéo đến, mưa nhỏ bắt đầu rơi. Những hạt mưa rơi xuống đường nhựa tung toé. Cô gái bế thằng bé đi trong mưa. Cái mê nón chỉ che cho cô từ phần ngực trở lên. Tất cả người cô, đùi thằng bé bắt đầu bị nước mưa chảy. Bên hè phố có những người trú mưa ái ngại gọi cô vào. Cô không vào. Mọi bi kịch của cuộc đời đều phải cần có mưa. Cô cũng vậy…

Ga Hà Nội. Kim đồng hồ điện tử chỉ sáu giờ kém mười lăm. Giờ khắc của buổi tối bắt đầu. Mỗi ngày của thành phố có hàng vạn người đi qua. Trong hàng vạn người đây, có hàng trăm người chưa được xem bi kịch. Cô gái len lỏi giữa những người dân ngồi chờ tàu. Trời bây giờ đã tạnh mưa. Cô vừa đi vừa khóc. Nước mắt cô chảy chầm chậm. Thỉnh thoảng qua chỗ đông người cô lại đứng lại. Một ông già, thấy cảnh như vậy không chịu được, quay mặt đi. Mấy người dáng thành phố trông thấy cô, họ cười. Cô không thèm xin họ. Dân thành phố sống với nền văn minh, họ lạ gì vở của cô. Không khéo, họ còn bóc vở của cô cho những người khác xem. Tuy vậy, với hành trang như vậy, cô hy vọng.

Một người đàn ông đứng tuổi mặc quân phục nhà binh, tóc hoa râm, khoẻ mạnh, nhìn cô ái ngại. Ông hỏi:

Sao cô không thay quần áo khô đi. Ướt thế! Bị cảm lạnh chết.

Vâng. Hai mẹ con cháu năm nay mất mùa. Cháu chẳng có gì để ăn. Mẹ con cháu cố gắng xin ít tiền để sống.

– Chồng cô đâu ?

Anh ấy hy sinh tại Campuchia.

Thế còn gia đình cô?

Gia đình cháu nói làm gì… – Cô khóc.

Người đàn ông ái ngại. Nghĩ một lúc, ông nói:

Tôi cho cô ít tiền đây. Mua cho cháu bộ quần áo mặc. Cho cháu ăn, kẻo nó cảm lạnh.

Ông mở cái cặp da của mình. Lấy ra một xấp tiền nhỏ. Ông tách đôi đưa cô hai chục ngàn. Cô gái chùi nước mắt đưa tay đỡ.

Cảm ơn ông. – Cô gái nói.

Cô đi ra cửa. Người đàn ông châm thuốc hút. Lòng thoáng buồn. Cô gái này trạc tuổi con gái đầu lòng của ông. Sao số phận nó vậy.

Năm phút sau, tại một phòng đợi tàu bên cạnh. Một cụ già, dáng vẻ nhà giàu xứ quê, mở hầu bao cho cô năm nghìn.

Một tiếng sau. Tại cửa đón khách vào ga, mấy anh lính trẻ về phép cho cô năm nghìn nữa.

Hôm nay trời sụt sùi, lúc mưa lúc tạnh. Hai cô gái “bán hoa” ở ga ế khách. Các cô vừa hút thuốc, vừa nói chuyện với nhau bằng giọng ghen tị.

Mẹ kiếp! … Con nhà quê kiếm bẫm thật.

– Từ tối đến giờ, tao để ý, có lẽ nó kiếm gần một trăm nghìn.

Từ giờ tới sáng, có lẽ nó phải kiếm được hai trăm nghìn.

Trời lại bắt đầu mưa. Cái giờ khắc lao động quên mình trôi đi nhanh lắm. Chiếc đồng hồ trên nóc nhà ga dạo một khúc nhạc. Ba kim đồng hồ chập một chỉ vào số mười hai. Giờ làm việc đã hết. Cô hốt hoảng rời khỏi nhà ga trở về. Thằng bé bắt đầu tỉnh. Lần này nó quá mệt vì đói và thấm thuốc ngủ. Nó mở mắt thao láo nhìn cô. Cô định bế nó vào một hàng cháo hoa bán đêm. Nhưng cô lại sợ muộn. Cho nó ăn xong mới về thì con mụ mặt rỗ kia lại phạt tiền cô.

Cô đi về qua những phố vắng tìm đến một mái hiên. Ở đó, có bóng hai người trùm áo mưa kín mặt ngủ. Cô khẽ tóm chân họ lay lay. Áo mưa động đậy. Người đàn bà mặt rỗ thò đầu ra.

– Tiền đâu?… Sao về muộn thế?

Cô gái đưa tờ năm nghìn đã cầm sẵn trong tay.

Cho nó ăn chưa? – Bà mặt rỗ hỏi tiếp.

Có. Em cho nó ăn rồi.

Thằng bé đưa mắt nhìn mẹ nó. Mặt nó chẳng buồn chẳng vui. Cạnh mụ đàn bà là một gã đàn ông. Vẻ mặt của dân dao búa. Hắn càu nhàu vì bị mất giấc ngủ. Thằng bé được bà mặt rỗ đưa tay đón lấy. Nó được đưa vào nằm giữa hai người. Và ngủ ấm áp trong vòng tay của mẹ, và của gã kia.

Cô gái bước đi. Mảnh áo mưa được trùm kín. Họ lại tiếp tục giấc ngủ.

Thời gian vẫn trôi đi. Một giờ… Hai giờ… Ba giờ… Năm giờ sáng. Trời thành phố sáng dần. Bà mặt rỗ lục đục trong cái áo mưa rồi tỉnh dậy. Bà bế thằng bé. Thằng bé thõng thượt. Nó đã chết. Người nó xám đen. Người mẹ nào mất con mà chẳng đau khổ. Bà rú lên như tiếng chó dại.

Một người… Hai người… Rồi ba người… Những người dân xúm quanh xem cái sự cố đặc biệt. Hai người cảnh sát tò mò tiến lại. Họ giải tán đám đông và gọi một chiếc xe xích lô đưa bà mẹ và đứa trẻ bất hạnh ấy đến bệnh viện.

Con chim xanh lúc nãy, chính là linh hồn thằng bé. Những linh hồn đau khổ nơi trần thế thường được lên thiên đàng. Thằng bé lên tới thiên đàng và kể với các bạn nó rằng: “Hơn một năm nó sống dưới trần gian, nó toàn được ngủ. Giấc ngủ liên miên nơi trần thế…”

Giac Ngu Noi Tran The

NTA – Hà Nội, tháng mười hai năm 1991.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE