Gia Tài Người Mẹ – Dương Nghiễm Mậu

Gia Tài Người Mẹ” –  truyện của Dương Nghiễm Mậu, bìa của Trịnh Cung, do Tạp Chí Văn Nghệ xuất bản lần thứ nhất năm 1964, đã giới thiệu hình ảnh người mẹ trái ngược với biểu tưởng hay mô-típ truyền thống của luân thường đạo lý:

“Các con tôi chắc nó chẳng lạ chuyện năm tôi 18 tuổi đã bỏ làng theo trai, có ai ngờ một đứa con gái hiền thục lại có thể làm thế. Tôi đã hành động theo sự đòi hỏi của lòng mình. Chàng là học trò của thầy tôi, một người học trò thường, nhưng chàng có những hành động khác thường. Chàng đã bỏ học đi biệt tích… Nhưng chàng đã trở về một đêm, chàng bảo phải đi xa, đi thật xa… và tôi đã chẳng dằn lòng bỏ đi theo chàng. Chàng thay họ đổi tên vào đất này… Chàng đã thành một người kinh doanh thực thụ. Tôi không thể nào tưởng tượng được rằng tôi đã đi xa đến thế. Chàng là một kẻ tù đày trọng tội. Cha mẹ tôi chắc sẽ ngạc nhiên không thể nào hiểu nổi sự biệt tích của đứa con yêu.” *

duong-nghiem-mau

Những người con gái thuở xưa bỏ nhà theo trai không ít. Nhưng gia phong lễ giáo khiến những chuyện được cho là trái ngược luân thường đạo lý ấy, bị chôn giấu tận đáy sâu thẳm của một gia tộc, của một đời người. Có nói đến cũng chỉ thì thầm rất khẽ, nghe như tiếng gió thổi ở đâu đó ngoài đầu hồi. Nhưng kể từ khi hình ảnh người mẹ mười tám tuổi bỏ làng theo trai, khẳng khái trung thực xuất hiện trong “Gia Tài Người Mẹ,” có nghĩa là Dương Nghiễm Mậu hoặc vô tình hoặc cố ý đã sáng tạo ra một chủ đề văn chương mới, một nhân vật mới, một phong cách mới, dĩ nhiên tư tưởng và quan điểm cũng hoàn toàn mới. Câu chữ rõ ràng, văn phong mạch lạc, mà sao đọc xong đầu óc bỗng dưng đau đớn, bởi vì những điều ghi lại trong “Gia Tài Người Mẹ” thật trần trụi, thật tuyệt vọng, thật bế tắc.

Dáng vẻ hao gầy héo hắt của người mẹ, có trong hình ảnh con cò lặn lội bờ sông, gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non; hay hình ảnh của một người mẹ đầu tắt mặt tối, nước mắt lúc nào cũng ướt đẫm hai vạt áo cánh nâu; đều khiến cho cõi người ta phải khóc. Nhưng những giọt nước mắt ấy một khi đã chảy ra, có nghĩa là tình yêu và lòng mẹ thấu tình đạt lý đến mức người ta chỉ còn biết tri ân và tôn kính. Nhưng chẳng hiểu sao hình ảnh người mẹ tay lần tràng hạt, một người mẹ đã có đứa con lai đen,“hậu quả của một hành động điên cuồng nơi người đàn ông vô danh khuất mặt…” lại khiến lòng của người ta thống khổ, chỉ nhìn thấy mê lộ tuyệt đường.

Có phải người mẹ trong“Gia Tài Người Mẹ”  là hình ảnh một người mẹ tật nguyền, dị dạng hiếm thấy trong cõi người ta hay không. Nếu ai đó thích bình luận văn chương, thích phê phán quan điểm, sẽ có thể  đưa “Gia Tài Người Mẹ” lên diễn đàn để hoặc kình chống, hoặc cổ súy cho khuynh hướng sáng tạo đặc biệt mà Dương Nghiễm Mậu lúc sinh thời đã khởi xướng. Riêng người mẹ ấy, dưới văn tài của Dương Nghiễm Mậu, tự khẳng định thanh danh của bà qua lời mô tả của con trai như thế này:

“Có thực là tôi đã an phận, hèn yếu hay không điều đó mẹ tôi biết, hình như mẹ tôi cũng buồn tôi về chuyện này, nhưng mẹ tôi không nói ra, mẹ chẳng nói ra vì thương tôi. Nhưng nếu ở trong đời sống ai cũng là kẻ phi thường cả thì những công việc tầm thường giao cho ai, và khi đó sự phi thường có còn chăng?”*

Sự thật trần trụi, dư vị ngọt ngào cay đắng nhưng dư đầy tình yêu của người mẹ xuất hiện trong câu chữ của Dương Nghiễm Mậu, để nói với mọi người về tiếng tơ lòng của bà. Một tiếng tơ lòng đột biến như cung thương mười sáu khúc, bất ngờ vang đầy dấu Á, như bảy nốt đồ-rê-mi-fa-sol-la-sí đột nhiên có đủ dấu bémol và dấu diese, khiến cõi người ta phải khóc, khi chợt hiểu: “… đời sống chẳng bao giờ đến với chúng ta trong những điều kiện ước muốn, mà trong sự lặng lờ vẫn hờm sâu những bất trắc, tàn nhẫn, đen tối.” *

Dương Nghiễm Mậu [1936-2016] tên thật là Phí Ích Nghiễm, người Hà Ðông, di cư vào Miền Nam Việt Nam năm 1954. Ngoài “Gia Tài Người Mẹ,” ông còn có những tập truyện ngắn nổi tiếng như Cũng Ðành, Nhan Sắc; Ðịa Ngục Có Thật; Trong Hoang Vu; Cái Chết Của… Sinh thời ông ít nói, văn chương của ông cũng là dấu lặng, nhưng âm hưởng còn vang mãi đến ngàn sau.

HNP  – 10:39am Thứ Bảy ngày 20 tháng 08 năm 2016

*. Trích trong tác phẩm “Gia Tài Người Mẹ.”

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 11 tháng 1 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Idiotarod (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Ngày sẽ qua thôi (Truyện Ngắn) - Tôn Nữ Thu Dung
  • Goodbye Mr.President (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lan man chuyện sắp Tết (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Quốc Hội Hoa Kỳ khóa 115 (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Mỹ (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Món quà cuối năm (Tạp Ghi) - Nam Lộc
  • Bay theo đàn chim thiên di (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Điều trị ung thư (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Mộ khúc Serenade (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Từ Moscow đến New York (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Tomas transtromer (Thơ) - Thận Nhiên
  • Động, tĩnh trong thế giới Origami (Phỏng Vấn) - Trịnh Thanh Thủy
  • Cá lóc kho bầu (Tạp Ghi) - Tạ Phong Tần
  • Cần giữ chiếu khán hợp lệ khi đang ở Hoa Kỳ (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Đôla đỏ & hang PX (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Fitness miễn phí (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Vài câu hỏi và giải đáp (Sổ Tay Khách Hàng) - Hạnh Việt
  • Ai nhặt được cái này, em sẽ yêu thương người ấy (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Nhà bị nứt foundation (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Các việc làm tăng thêm từ nay đến năm 2022 (Bạn Có Biết) - Mai Hoang
  • Quẻ bói đầu năm: Tuổi hợp Tuổi cho Hôn Nhân/a (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Chăm sóc răng miệng (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Dương lịch (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Trò chuyện với Joseph Nguyễn người lính cứu hỏa (Phỏng Vấn) - Hương Võ
  • Thuật ngữ thời trang (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trăm năm âm ỉ than hồng (Nhìn Ra Thế Giới) - Ngọc Linh
  • Hoa Tết miền Trung (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Sạc điện không dây (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Năm Mới và những thay đổi trong lối sống (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triệu phú đi nhặt vỏ bia (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • 10 dữ kiện về rượu (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Điện thoại thông minh rẻ tiền (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Bình nuôi cá (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sing (Thế Giới Điện Ảnh) - Hải Sơn
  • Bến cảng mùa Xuân (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Biểu một cõi cà phê (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Đừng tin những gì họ nói (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Tình đêm rựa mận* (Tạp Ghi) - Nguyễn Quang Tấn
  • Quà sinh nhật (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Em tên: Trần thị Mồng Tơi! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Bác chinh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Những nữ ca sĩ nổi bật của năm (Âm Nhạc) - Nhã Vy
  • Cơ quan mới trong bụng (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Bệnh sùng bái cuồng nhiệt nghề bác sĩ của người Việt Nam (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Qua suối đến trường (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • Tướng cướp hào hoa (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • An sinh xã hội (Đời Sống)
  • Tai nạn ở ngã tư (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sinh đôi khác... Năm (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Nhiếp ảnh hồng ngoại (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Nhầm (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE