Gia Tài Người Mẹ – Dương Nghiễm Mậu

Gia Tài Người Mẹ” –  truyện của Dương Nghiễm Mậu, bìa của Trịnh Cung, do Tạp Chí Văn Nghệ xuất bản lần thứ nhất năm 1964, đã giới thiệu hình ảnh người mẹ trái ngược với biểu tưởng hay mô-típ truyền thống của luân thường đạo lý:

“Các con tôi chắc nó chẳng lạ chuyện năm tôi 18 tuổi đã bỏ làng theo trai, có ai ngờ một đứa con gái hiền thục lại có thể làm thế. Tôi đã hành động theo sự đòi hỏi của lòng mình. Chàng là học trò của thầy tôi, một người học trò thường, nhưng chàng có những hành động khác thường. Chàng đã bỏ học đi biệt tích… Nhưng chàng đã trở về một đêm, chàng bảo phải đi xa, đi thật xa… và tôi đã chẳng dằn lòng bỏ đi theo chàng. Chàng thay họ đổi tên vào đất này… Chàng đã thành một người kinh doanh thực thụ. Tôi không thể nào tưởng tượng được rằng tôi đã đi xa đến thế. Chàng là một kẻ tù đày trọng tội. Cha mẹ tôi chắc sẽ ngạc nhiên không thể nào hiểu nổi sự biệt tích của đứa con yêu.” *

duong-nghiem-mau

Những người con gái thuở xưa bỏ nhà theo trai không ít. Nhưng gia phong lễ giáo khiến những chuyện được cho là trái ngược luân thường đạo lý ấy, bị chôn giấu tận đáy sâu thẳm của một gia tộc, của một đời người. Có nói đến cũng chỉ thì thầm rất khẽ, nghe như tiếng gió thổi ở đâu đó ngoài đầu hồi. Nhưng kể từ khi hình ảnh người mẹ mười tám tuổi bỏ làng theo trai, khẳng khái trung thực xuất hiện trong “Gia Tài Người Mẹ,” có nghĩa là Dương Nghiễm Mậu hoặc vô tình hoặc cố ý đã sáng tạo ra một chủ đề văn chương mới, một nhân vật mới, một phong cách mới, dĩ nhiên tư tưởng và quan điểm cũng hoàn toàn mới. Câu chữ rõ ràng, văn phong mạch lạc, mà sao đọc xong đầu óc bỗng dưng đau đớn, bởi vì những điều ghi lại trong “Gia Tài Người Mẹ” thật trần trụi, thật tuyệt vọng, thật bế tắc.

Dáng vẻ hao gầy héo hắt của người mẹ, có trong hình ảnh con cò lặn lội bờ sông, gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non; hay hình ảnh của một người mẹ đầu tắt mặt tối, nước mắt lúc nào cũng ướt đẫm hai vạt áo cánh nâu; đều khiến cho cõi người ta phải khóc. Nhưng những giọt nước mắt ấy một khi đã chảy ra, có nghĩa là tình yêu và lòng mẹ thấu tình đạt lý đến mức người ta chỉ còn biết tri ân và tôn kính. Nhưng chẳng hiểu sao hình ảnh người mẹ tay lần tràng hạt, một người mẹ đã có đứa con lai đen,“hậu quả của một hành động điên cuồng nơi người đàn ông vô danh khuất mặt…” lại khiến lòng của người ta thống khổ, chỉ nhìn thấy mê lộ tuyệt đường.

Có phải người mẹ trong“Gia Tài Người Mẹ”  là hình ảnh một người mẹ tật nguyền, dị dạng hiếm thấy trong cõi người ta hay không. Nếu ai đó thích bình luận văn chương, thích phê phán quan điểm, sẽ có thể  đưa “Gia Tài Người Mẹ” lên diễn đàn để hoặc kình chống, hoặc cổ súy cho khuynh hướng sáng tạo đặc biệt mà Dương Nghiễm Mậu lúc sinh thời đã khởi xướng. Riêng người mẹ ấy, dưới văn tài của Dương Nghiễm Mậu, tự khẳng định thanh danh của bà qua lời mô tả của con trai như thế này:

“Có thực là tôi đã an phận, hèn yếu hay không điều đó mẹ tôi biết, hình như mẹ tôi cũng buồn tôi về chuyện này, nhưng mẹ tôi không nói ra, mẹ chẳng nói ra vì thương tôi. Nhưng nếu ở trong đời sống ai cũng là kẻ phi thường cả thì những công việc tầm thường giao cho ai, và khi đó sự phi thường có còn chăng?”*

Sự thật trần trụi, dư vị ngọt ngào cay đắng nhưng dư đầy tình yêu của người mẹ xuất hiện trong câu chữ của Dương Nghiễm Mậu, để nói với mọi người về tiếng tơ lòng của bà. Một tiếng tơ lòng đột biến như cung thương mười sáu khúc, bất ngờ vang đầy dấu Á, như bảy nốt đồ-rê-mi-fa-sol-la-sí đột nhiên có đủ dấu bémol và dấu diese, khiến cõi người ta phải khóc, khi chợt hiểu: “… đời sống chẳng bao giờ đến với chúng ta trong những điều kiện ước muốn, mà trong sự lặng lờ vẫn hờm sâu những bất trắc, tàn nhẫn, đen tối.” *

Dương Nghiễm Mậu [1936-2016] tên thật là Phí Ích Nghiễm, người Hà Ðông, di cư vào Miền Nam Việt Nam năm 1954. Ngoài “Gia Tài Người Mẹ,” ông còn có những tập truyện ngắn nổi tiếng như Cũng Ðành, Nhan Sắc; Ðịa Ngục Có Thật; Trong Hoang Vu; Cái Chết Của… Sinh thời ông ít nói, văn chương của ông cũng là dấu lặng, nhưng âm hưởng còn vang mãi đến ngàn sau.

HNP  – 10:39am Thứ Bảy ngày 20 tháng 08 năm 2016

*. Trích trong tác phẩm “Gia Tài Người Mẹ.”

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments
SHARE