Gia Tài Người Mẹ – Dương Nghiễm Mậu

Gia Tài Người Mẹ” –  truyện của Dương Nghiễm Mậu, bìa của Trịnh Cung, do Tạp Chí Văn Nghệ xuất bản lần thứ nhất năm 1964, đã giới thiệu hình ảnh người mẹ trái ngược với biểu tưởng hay mô-típ truyền thống của luân thường đạo lý:

“Các con tôi chắc nó chẳng lạ chuyện năm tôi 18 tuổi đã bỏ làng theo trai, có ai ngờ một đứa con gái hiền thục lại có thể làm thế. Tôi đã hành động theo sự đòi hỏi của lòng mình. Chàng là học trò của thầy tôi, một người học trò thường, nhưng chàng có những hành động khác thường. Chàng đã bỏ học đi biệt tích… Nhưng chàng đã trở về một đêm, chàng bảo phải đi xa, đi thật xa… và tôi đã chẳng dằn lòng bỏ đi theo chàng. Chàng thay họ đổi tên vào đất này… Chàng đã thành một người kinh doanh thực thụ. Tôi không thể nào tưởng tượng được rằng tôi đã đi xa đến thế. Chàng là một kẻ tù đày trọng tội. Cha mẹ tôi chắc sẽ ngạc nhiên không thể nào hiểu nổi sự biệt tích của đứa con yêu.” *

duong-nghiem-mau

Những người con gái thuở xưa bỏ nhà theo trai không ít. Nhưng gia phong lễ giáo khiến những chuyện được cho là trái ngược luân thường đạo lý ấy, bị chôn giấu tận đáy sâu thẳm của một gia tộc, của một đời người. Có nói đến cũng chỉ thì thầm rất khẽ, nghe như tiếng gió thổi ở đâu đó ngoài đầu hồi. Nhưng kể từ khi hình ảnh người mẹ mười tám tuổi bỏ làng theo trai, khẳng khái trung thực xuất hiện trong “Gia Tài Người Mẹ,” có nghĩa là Dương Nghiễm Mậu hoặc vô tình hoặc cố ý đã sáng tạo ra một chủ đề văn chương mới, một nhân vật mới, một phong cách mới, dĩ nhiên tư tưởng và quan điểm cũng hoàn toàn mới. Câu chữ rõ ràng, văn phong mạch lạc, mà sao đọc xong đầu óc bỗng dưng đau đớn, bởi vì những điều ghi lại trong “Gia Tài Người Mẹ” thật trần trụi, thật tuyệt vọng, thật bế tắc.

Dáng vẻ hao gầy héo hắt của người mẹ, có trong hình ảnh con cò lặn lội bờ sông, gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non; hay hình ảnh của một người mẹ đầu tắt mặt tối, nước mắt lúc nào cũng ướt đẫm hai vạt áo cánh nâu; đều khiến cho cõi người ta phải khóc. Nhưng những giọt nước mắt ấy một khi đã chảy ra, có nghĩa là tình yêu và lòng mẹ thấu tình đạt lý đến mức người ta chỉ còn biết tri ân và tôn kính. Nhưng chẳng hiểu sao hình ảnh người mẹ tay lần tràng hạt, một người mẹ đã có đứa con lai đen,“hậu quả của một hành động điên cuồng nơi người đàn ông vô danh khuất mặt…” lại khiến lòng của người ta thống khổ, chỉ nhìn thấy mê lộ tuyệt đường.

Có phải người mẹ trong“Gia Tài Người Mẹ”  là hình ảnh một người mẹ tật nguyền, dị dạng hiếm thấy trong cõi người ta hay không. Nếu ai đó thích bình luận văn chương, thích phê phán quan điểm, sẽ có thể  đưa “Gia Tài Người Mẹ” lên diễn đàn để hoặc kình chống, hoặc cổ súy cho khuynh hướng sáng tạo đặc biệt mà Dương Nghiễm Mậu lúc sinh thời đã khởi xướng. Riêng người mẹ ấy, dưới văn tài của Dương Nghiễm Mậu, tự khẳng định thanh danh của bà qua lời mô tả của con trai như thế này:

“Có thực là tôi đã an phận, hèn yếu hay không điều đó mẹ tôi biết, hình như mẹ tôi cũng buồn tôi về chuyện này, nhưng mẹ tôi không nói ra, mẹ chẳng nói ra vì thương tôi. Nhưng nếu ở trong đời sống ai cũng là kẻ phi thường cả thì những công việc tầm thường giao cho ai, và khi đó sự phi thường có còn chăng?”*

Sự thật trần trụi, dư vị ngọt ngào cay đắng nhưng dư đầy tình yêu của người mẹ xuất hiện trong câu chữ của Dương Nghiễm Mậu, để nói với mọi người về tiếng tơ lòng của bà. Một tiếng tơ lòng đột biến như cung thương mười sáu khúc, bất ngờ vang đầy dấu Á, như bảy nốt đồ-rê-mi-fa-sol-la-sí đột nhiên có đủ dấu bémol và dấu diese, khiến cõi người ta phải khóc, khi chợt hiểu: “… đời sống chẳng bao giờ đến với chúng ta trong những điều kiện ước muốn, mà trong sự lặng lờ vẫn hờm sâu những bất trắc, tàn nhẫn, đen tối.” *

Dương Nghiễm Mậu [1936-2016] tên thật là Phí Ích Nghiễm, người Hà Ðông, di cư vào Miền Nam Việt Nam năm 1954. Ngoài “Gia Tài Người Mẹ,” ông còn có những tập truyện ngắn nổi tiếng như Cũng Ðành, Nhan Sắc; Ðịa Ngục Có Thật; Trong Hoang Vu; Cái Chết Của… Sinh thời ông ít nói, văn chương của ông cũng là dấu lặng, nhưng âm hưởng còn vang mãi đến ngàn sau.

HNP  – 10:39am Thứ Bảy ngày 20 tháng 08 năm 2016

*. Trích trong tác phẩm “Gia Tài Người Mẹ.”

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE