El Nino, La Nina

– Liên Hiệp Quốc mới cảnh báo: Hiện tượng El Nino  lớn lao nhất sắp xảy đến có thể đe dọa sinh mạng cả 100 triệu người với những nạn cháy rừng, bệnh tật, chết đói, và đưa thế giới vào cảnh hỗn loạn.

– NASA cũng mới cảnh báo: hậu quả của “Godzilla El Nino” năm nay, có thể sẽ tệ hại nhất trong lịch sử.

– Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): “Những tình huống chưa từng xảy ra” có thể tàn phá thế giới với những cơn hạn hán, lũ lụt, mưa lớn và nhiệt độ cháy da.

Vậy El Nino là gì mà có thể gây tai hại lớn lao đến thế?

El Niño và La Niña là những hiện tượng phức tạp về khí hậu xảy ra khi có sự thay đổi nhiệt độ của biển ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương.

El Niño và La Niña là hai giai đoạn (phases) đối nghịch của chu kỳ ENSO (El Niño-Southern Oscillation –Dao động miền Nam). Chu kỳ ENSO là một thuật ngữ khoa học dùng để mô tả sự lên xuống của nhiệt độ giữa nước biển và khí quyển ở hướng trung đông của vùng nhiệt đới Thái Bình Dương (khoảng giữa Đường phân ranh Giờ Quốc tế (International Date Line) và 120 độ về phía Tây).

La Niña đôi khi còn được gọi là giai đoạn lạnh của ENSO, còn El Niño là giai đoạn ấm của ENSO. Sự thay đổi nhiệt độ mặt nước biển có thể gây ảnh hưởng lớn lao không chỉ trên mặt đại dương mà còn trên khí hậu toàn cầu.

Các giai đoạn El Niño và La Niña thường lâu từ 9 đến 12 tháng, nhưng có thể kéo dài cả năm. Tuy nhịp độ có thể bất thường, nhưng El Niño và La Niña xảy ra trung bình cứ mỗi hai năm đến 7 năm. Trong thực tế, El Niño xảy ra thường hơn La Niña.

El Nino (phát âm như “eo ni-nhô”)

El Niño trong tiếng Spanish có nghĩa Chú Bé Con, hoặc Chúa Hài Đồng. Thoạt kỳ thủy, vào khoảng những năm 1600, El Niño được phát hiện do những ngư phủ sinh sống ở vùng duyên hải Nam Mỹ. Họ thấy nước biển Thái Bình Dương ấm lên bất thường. Tên El Niño được chọn vì căn cứ vào hiện tượng nước ấm lên xảy ra vào khoảng tháng 12, là tháng có lễ Giáng sinh mừng Chúa Hài Nhi ra đời.

Người ta dùng thuật ngữ El Niño để chỉ sự tác động khí hậu vùng khí quyển đại dương trên bình diện rộng, gây ra do nhiệt độ mặt nước biển ấm lên khắp miền trung và trung tây của vùng nhiệt đới Thái Bình Dương.

Ảnh hưởng của El Niño thường tràn lan khắp vùng Bắc Mỹ trong mùa đông kế tiếp: Nhiệt độ ấm lên trên trung bình ở vùng phía tây và trung bộ Canada, ở vùng phía tây và phía bắc Hoa Kỳ. Còn khu vực Gulf Coast và Florida thì mưa nhiều hơn bình thường, trong khi vùng Ohio Valley và Tây bắc Thái Bình Dương lại khô hạn hơn bình thường. Sự hiện diện của El Niño có thể ảnh hưởng đáng kể đến mô hình khí hậu, tình trạng của đại dương và ngư nghiệp trên phần lớn địa cầu trong một thời gian dài.

Năm bình thường

a: Indonesia ; b: Australia , c: Nam Mỹ

1: Chiều chuyển động

2: Gió thổi sang hướng Tây

3: Tích tụ nước nóng

4: Nước lạnh trồi lên và thay thế lớp nước nóng

nina nino 02

Năm El Nino

5: Sự gia tăng dòng đối lưu

6: Khi gió yếu hơn, mặt nước nóng lan qua hướng đông

7: Gió yếu

8: Những dòng nước nóng thay thế nước lạnh và tạo một lớp nước nóng phía dưới sâu, dọc theo bờ

nina nino 02

El Nino năm 1997 đã gây ra những hiện tượng thời tiết khiến khoảng 23,000 người chết và ước tính thiệt hại vật chất lên đến 45 tỉ USD.

Nhiều vùng Nam Mỹ đã phải hứng chịu những đợt mưa rào và lở đất. Còn ở phía bên kia Thái Bình Dương, Indonesia bị hạn hán khủng khiếp đã khiến nhiều cánh rừng ở Đông Nam Á bốc cháy. 35 hạt ở California phải hứng chịu mưa lớn gây lũ lụt và lở đất.

La Nina (phát âm như “la-ni-nha”)

La Niña trong tiếng Spanish có nghĩa là Cô gái nhỏ. La Niña đôi khi còn gọi là El Viejo, anti-El Nino, hay đơn giản là  “một biến cố lạnh – a cold event”.

Giai đoạn La Niña là thời kỳ nhiệt độ mặt đại dương thấp dưới mức trung bình khắp cả vùng trung tây của Thái Bình Dương gần xích đạo. Khí hậu toàn cầu do hậu quả của La Niña dường như trái ngược với hậu quả của El Niño. Trong các vùng nhiệt đới, sự biến đổi nhiệt độ đại dương của La Niña cũng dường như ngược chiều với El Niño .

Năm nào có La Niña, nhiệt độ mùa đông ở khu vực Tây nam ấm hơn bình thường, còn vùng Tây bắc thì lạnh hơn bình thường.

PN

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 19 tháng 04 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nữ Hoa Kỳ lấy lại lòng tin (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Sai lầm trong di chúc (Góc Hoàng Hoa) - Anh Thư
  • Quãng đường nhìn lại (Truyện Ngắn) - Ngân Bình
  • United Airline câu chuyện về sức mạnh cộng đồng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Chờ đợi là hạnh phúc (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Ngày sinh nhật căng thẳng (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Anh của bé Mùi (Thơ) - Nguyễn Thị Thanh Dương
  • Dạy con ứng xử khi bị ức hiếp trong trường học (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Phạm quỳnh anh. Chào việt nam (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Hỏi đáp về ung thư Vú (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Văn hóa xin lỗi (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Hành trình và ước mơ của tôi (Bài Viết Tiếng Việt Đầu Tiên) - Tony Huynh
  • Lễ Vượt Qua của người Do Thái (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ kiệt tấn (Thơ) - Sao Khuê
  • Huyền thoại Texas Ranger (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • Nếp cẩm khoai môn (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Xin miễn vi phạm gian dối và những người sẽ bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thú nghe nhạc bằng máy Akai (Tạp Bút ) - Trang Nguyên
  • Phòng khách những điều nên tránh (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Souvlaki- bbq hy lạp (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Máy in thay thế mực bằng ánh sáng (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Những điều cần lưu ý cho máy lạnh vào mùa Hè (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Ai mà biết được (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng chảy xệ vòng 1 (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Viết thư cho mẹ (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Lobby - vận động hành lang (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Về xứ Bắc (Cõi Riêng) - Đăng Mỹ Hạnh
  • Những dáng quần thông dụng (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Mùa crawfish (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Nhiếp ảnh gia NGUYỄN NGỌC HẠNH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Phỏng Vấn ông bảy đáp (Tạp Ghi) - Hỷ Long
  • Ngày ta bỏ núi (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Gọi 911 cứu mẹ, bé 4 tuổi được khen thưởng (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Giảm tiền đóng thuế (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Vách ngăn phòng (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Asghar Farhadi thế mạnh là kịch bản (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Giá xăng (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • ‘United Airlines’ bay trong cơn bão chửi (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Kỷ niệm với anh Nguyễn Mộng Giác (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tháng Tư Thùy Linh và nhạc (Tạp Ghi) - Thanh Thư
  • Những Apps chụp hình tốt nhất cho Android smartphones (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Xe lăn leo thang lầu (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Ngũ Hành Sơn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Người trả bill bí ẩn (Chuyện Vụ Án) - Nam Nhật
  • Số báo cuối cùng (Sổ Tay Thường Dân)
  • Hành trình và ước mơ của tôi (Bài Viết Tiếng Việt Đầu Tiên)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Câu hỏi thi bằng viết (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Kiến trúc New York (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Trót phải trét (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Những việc cần làm ngay! (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE