Đổi nước mưa

Lúc Ba còn đi lính, Mẹ theo Ba đóng quân ở xa, nhưng Mẹ hay về thăm Ngoại trong thời gian Mẹ đang có thai Anh Hai với Chị Ba. Thấy Ngoại bán hủ tiếu mà phải đi đổi nước mỗi ngày, Mẹ bàn với Ba xây cái hồ để đựng nước mưa cho Ngoại xài. Quán hủ tiếu của Ngoại nổi danh, chung vách với thư quán của gia đình. Nhiều nhân vật có tiếng trong vùng thời đó đều ghé ăn. Ngoại phải mướn bốn người để phụ bếp, chạy bàn, rửa chén. Ngoại đứng lo nêm nếm và trông coi trước sau, vừa tiếp khách vào tiệm ăn, vừa coi chừng thư quán. Ông Ngoại cũng hay đưa mấy người bạn từ thời kháng chiến về chơi, ăn uống chuyện vãn tưng bừng. Những ông dân cử cũng hay ghé, vì họ thân với ông Ngoại. Họ thích nghe Ông Ngoại bàn chuyện chính trị, và hỏi ý kiến Ông Ngoại về những dự tính của họ, nhất là khi họ chuẩn bị tranh cử. Nhiều người ăn xong, ghé qua tiệm sách, mua sách mới phát hành về đọc. Bao tử no hủ tiếu rồi, cũng phải cho cái đầu no chữ luôn. Bà Ngoại thì hay xí xoá, không lấy tiền khách quen đến ăn. Ông Ngoại thì hay lấy sách mới để tặng bạn. Ông Bà buôn bán kiểu đó mà vẫn không sập tiệm, cũng là nhờ trời giúp.

e0dda 0bee6

Ảnh minh họa. NGUỒN: TIENNAMPHAT.VN

Mẹ xây cái hồ nước thiệt lớn, đủ xài quanh năm. Mái nhà lợp tôn, nên sau hai ba trận mưa đầu mùa thì sạch bong. Nước chảy qua máng xối vô hồ, trong vắt. Người ta nói hủ tiếu của Ngoại ngon cũng nhờ cái hồ nước. Ở mấy tiệm khác, người ta hầm xương bằng nước phong- tên. Nước lèo của Ngoại thơm và trong veo, ngọt thanh như nước mưa. Ăn vô, vừa khoái khẩu, vừa nghe nhẹ cả người. Ngoại lúc nào cũng sạch sẽ, nên thực khách cũng quý bà chủ tiệm. Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm. Tiệm Ngoại sạch bót, bát Ngoại cũng sạch luôn. Khách đến ăn, gọi tô lớn tô nhỏ cũng đều thưởng thức đến hết.

Từ ngày Ba bị bắt đi sau cuộc đổi đời 1975, Ngoại phải về quê làm ruộng, canh tác mấy mẫu ruộng Ông Bà Cố ngày xưa khai khẩn. Hồ nước lớn quá, chỉ mấy mẹ con tôi xài không hết, cái hồ cũng giúp thêm vào thu nhập của gia đình. Mỗi năm, tới mùa nắng, Mẹ lại cho người ta đổi nước để kiếm tiền đi chợ. Cuối mùa, không còn nước để đổi, nhưng thấy người ta cần nước uống, nhất là những người ở miệt xa, không có nước dự trữ, Mẹ cũng cho họ đổi ít đôi. Có nhiều gia đình ở xa lắc xa lơ, đi bộ cả hai tiếng mới tới nhà tôi. Mẹ thấy thương, nhất là biết họ nghèo, nên có khi, Mẹ cho không. Lòng từ tâm là điểm yếu của Mẹ tôi. Mẹ hay thương người. Ai hỏi là Mẹ cho, nên có người cũng lợi dụng, có tiền mà không trả, muốn lấy nước không. Nhiều lần Anh Hai bực, nói mình hết gạo, đi ra chợ, có ai cho mình một lít gạo để đem về ăn đâu mà Mẹ lại hay cho người khác nước mưa. Mẹ nói, thà cho lầm, còn hơn là đánh mất cơ hội giúp một người túng bấn. Anh Hai lẩm bẩm một mình, “Chưa biết họ túng hay mình bấn nữa!” Mẹ giả đò không nghe, đi xuống bếp nấu cơm.

Năm nay hạn sớm. Mới Tháng Chạp mà người ta đã tới hỏi để đổi nước. Nghe nói mấy chỗ khác đổi một đôi 8 đồng, Mẹ lấy 5 đồng. Thật ra, Mẹ sụt giá vì thương người. Hồ nước nhà tôi sạch, Mẹ lại hiền hoà vui vẻ, nên nhiều người thích tới đổi. Nhà tôi lại ở gần ngã tư lớn, trên đường xe đò liên tỉnh, nên rất tiện và dễ tìm. Ngày nào cũng có hàng lượt người gánh rau cải từ đồng Sơn Qui đem ra chợ bán, và đều đi ngang nhà tôi. Xe đò ngày mấy lượt chạy ngang, tung bụi và tiếng còi xe tứ phía. Mỗi lần có xe chạy ngang, người đi bộ dạt vô hai bên lề, lấy tay áo che mặt để tránh bụi. Học trò đang mặc áo trắng bỗng chốc thành áo ngà.

Mẹ chẳng những đổi nước rẻ, mà còn cho thiếu chịu. Nhiều người đổi rồi, mấy tháng sau giả lơ không trả tiền. Mẹ cũng không đi đòi, cứ nghĩ người ta còn túng. Anh Hai lại càm ràm. Mẹ lại phân bua. Có người muốn kiếm lời, đổi nước của nhà tôi rồi đem ra bán lại gấp rưỡi. Có người còn trữ lại, đến cuối mùa, bán gấp đôi. Mẹ không tính toán như người ta, nên cũng vô tình tạo công ăn việc làm cho họ. Hồ nhà tôi rộng. Mẹ có giữ lại đến cuối mùa nắng cũng không thiệt đi đâu. Nhưng hễ người ta hỏi thì Mẹ cho đổi. Hình như Mẹ chỉ muốn làm phước, dù chuyện kiếm thêm tiền cho gia đình trong lúc đó cũng rất cần. Bà Năm Giáo ở đầu xóm hay mướn người đi gánh nước cho bả. Thấy Bà Năm lường công cô gánh nước mướn, Mẹ cho cổ hai đôi nước để bù vào tiền công ít ỏi.

Nhưng tụi tôi bực Mẹ thì bực, nhưng không ghét mấy người đổi nước, trừ ông Ðệ. Ông Ðệ có xe bán nước ở cổng Sân Vận Ðộng. Ngày nào ổng cũng bán, vừa bán cho học trò ở Trường Trung Học Trương Ðịnh, vừa bán cho người đi tập thể dục trong sân vận động. Những ngày có trận đấu banh mà người ta gọi là đấu giao hữu, hội chợ Tết, một đoàn cải lương về dựng rạp để hát, hay một buổi chiếu phim trong sân vận động, ông Ðệ lại lời to. Ổng bán không kịp, phải mướn thêm người giúp. Nhưng ổng không bao giờ cười. Ngay cả những ngày ổng bán đắt như tôm tươi, đếm tiền không kịp, ổng cũng không cười. Không biết trong cuộc đời của ổng, cái gì sẽ làm ổng cười.

Tụi tôi ghét ông Ðệ không phải vì ổng không bao giờ cười. Cười hay khóc là chuyện của ổng. Tụi tôi ức vì mỗi lần tới đổi nước, ổng đều ém giá, mà lần nào Mẹ tôi cũng đều nhượng bộ. Ðã vậy, khi lấy nước, ổng còn tham lam, lấy hơn số nước ổng đã trả tiền. Có lần, Mẹ nói, đổi nước giá này là rẻ gần phân nửa giá của người ta, nhưng khi ổng nài nỉ quá, lại than phải lo cho Má ổng đang bịnh, thì Mẹ tôi lại xuống giá thêm. Năm nay, Mẹ lại lấy giá rẻ tới 20 đôi nước cho ổng.

Chị Ba bực lắm. Chị Ba mới bảy tuổi, học lớp Một, nhưng Chị Ba hay lo trong nhà như Anh Hai vậy. Không có Ba ở nhà, nên Anh Chị tôi lo cho Mẹ, không quấy quá và đòi hỏi như con nít ở tuổi đó. Mẹ hay chọc Anh Hai là chồng lớn, Chị Ba là chồng nhỏ của Mẹ. Tôi mới bốn tuổi, chưa được vào danh sách làm chồng của Mẹ. Chắc tại tôi chưa phụ giúp được việc gì trong nhà. Nhưng tôi hay đi theo Chị Ba, nên không chừng Mẹ sẽ cho tôi làm ‘chồng Út’ sớm thôi. Chị Ba nghe người lớn nói chắc ông Ðệ mua nước nhiều về trữ, để cuối mùa bán giá cao, hoặc để xài mà khỏi phải trả giá cao cuối mùa. Chắc ổng đem về nhà cất trong lu. Ông Ðệ có cái xe ba bánh để kéo xe nước. Ở trên thùng xe, ổng để cái thùng phuy lớn. Cái thùng này ngày xưa đựng dầu, ổng rửa sạch để đựng nước uống. Thời đó, lu hũ, bình thúng đều hiếm quý. Một cái thùng phuy như của ông Ðệ làm được nhiều việc lắm. Thùng lũng nhiều chỗ. Chỗ nào lũng, ổng lấy nhựa đường đen trét lên. Chắc như bắp. Cả cái thùng lõm chõm những chỗ vá.

Cái thùng phuy này luôn túc trực bên cái xe nước của ông Ðệ. Nó là một dấu mốc gần như cố định ở cổng sân vận động, bên cạnh toà án. Mỗi lần đi ngang đây, tôi không nhìn cũng thấy nó trong tầm mắt, một cái vệt đen đen ở vệ đường. Xe nước của ông Ðệ đắt khách, mà đa số là khách nam, nên tôi không thích nhìn. Ông Ðệ nhỏ thó, gầy nhom, đen ngòm. Ổng phải đứng cả ngày ngoài nắng để bán nước. Chẳng bao giờ thấy vợ con, anh em, cha mẹ của ổng tới phụ, mà cũng không ai biết nhà của ổng ở đâu. Ổng cứ mình ên năm này qua năm khác.

Sáng đó, Mẹ phải về phụ Ngoại làm ruộng, nên dặn hai chị em khi nào ông Ðệ tới thì cho ổng lấy 20 đôi nước. Trời chưa nắng lắm thì ông Ðệ đạp xe ba bánh, đưa thùng tới lấy nước. Chị Ba dặn tôi, “Lần này, mình phải đếm kỹ, nếu không ổng sẽ ăn gian như mấy lần trước.” Chị Ba leo lên giường, ngồi ở ngay mép, xếp bằng gọn gàng. Tôi mau mắn làm theo. Chị dặn tôi, “Mình phải đếm thiệt lớn. Lần trước, ổng trả tiền 10 đôi, mà xách tới 15 đôi. Lần này, thế nào ổng cũng ăn gian nữa.” Chị lặp đi lặp lại chuyện ổng ăn gian, vì chị ghét mấy người không trung thực.

Hai đứa ngồi ở mép giường canh chừng. Ông Ðệ hứng nước xách từ phía nhà sau lên. Nhà chỉ còn mỗi cái giường và hai cái tủ đựng quần áo. Mỗi lần có người đổi nước, họ đi thọc từ nhà trước ra nhà sau, nối liền một cõi, trống hơ trống hoác. Ông Ðệ đi thiệt lẹ. Lần nào ổng cũng hứng nước quá đầy, ổng đi tới đâu thì nước sóng sánh nhảy tung ra ngoài. Thường ai đổi nước cũng hứng tới chỗ tay nắm bằng gỗ, chỗ người ta xỏ cọng dây thừng hay dây dù vô để thọc vô đòn gánh. Ông Ðệ thì luôn hứng tới nước tràn ra mới tắt vòi. Ổng xách mới có bốn đôi nước thì đã tạo ra một con đường bằng nước từ cái hồ dẫn ra tới cái xe của ổng, xuyên thẳng qua cái nhà chúng tôi. Chị Ba nói, ổng phí phạm như vậy, mang tội.

Chị Ba dõng dạc ngồi đếm. Tôi ngồi nghe. Ðếm tới đôi thứ 20, tưởng ông Ðệ khoá thùng đạp đi, nhưng ổng lại quay trở vô lấy tiếp. Chị Ba hỏi, “Cậu đã lấy đủ nước rồi. Trở vô làm chi vậy Cậu?” Ông Ðệ tỉnh bơ, “Tao lấy thêm ít đôi, bù vô nước bị chạt ra ngoài lúc tao xách ra xe.” Chị Ba nhảy xuống chận ổng lại, thì ổng lách qua một bên, tỉnh bơ trở vô hứng nước. Hai chị em tức quá, nhưng ổng ngang ngược, đành ngồi ngó chịu trận. Con nít thời học-tập-cải-tạo và đi-kinh-tế-mới phải chịu nhiều ức hiếp như vậy.

TGT

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE