Đọc thơ Thanh Tâm Tuyền

Thanh Tâm Tuyền tên thật là Dzư Văn Tâm, sinh ngày 13 / 3 / 1936 tại Vinh, Nghệ An, viết văn, làm thơ, thỉnh thoảng viết phê bình, và lý luận văn học khi còn rất trẻ. Tập thơ “Tôi Không Còn Cô Độc”, xuất bản năm 1956 tại Sài Gòn khi Thanh Tâm Tuyền mới 20 tuổi. Tám năm sau, năm 1964, “Liên- Đêm mặt trời tìm thấy” ra đời. Theo lệnh động viên, ông nhập ngũ năm 1962, giải ngũ năm 1966. Năm 1968 tình hình chiến sự căng thẳng, ông tái ngũ và phục vụ trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa cho đến khi Miền Nam thất thủ năm 1975. Ông ở tù bảy năm dưới chế độ Cộng Sản. Năm 1990, theo diện HO, ông sang định cư tại Hoa Kỳ, cho in tập thơ cuối cùng, “Thơ Ở Đâu Xa”. Từ đấy ít thấy ông xuất hiện trên các tạp chí văn học. Ông qua đời ngày 22 / 3 / 2006 tại Minnesota, Hoa Kỳ.

Nhà văn Ngự Thuyết trong tham luận đọc tại Hội Thảo Hai Mươi Năm Văn Học Miền Nam ở Cali năm 2014, đã nhận định về thơ Thanh Tâm Tuyền: “…khác hẳn hầu hết những nhà thơ trước ông rất hạn chế về đề tài, thơ Thanh Tâm Tuyền mở rộng ra nhiều lãnh vực của cuộc sống. Ông đề cập đến tình yêu nam nữ; tình bằng hữu; tình yêu quê hương, đất nước; những khát vọng về tự do; những quan tâm đến cách mạng, đến tình hình ở nhiều nơi trên thế giới, đến những thành phố còn sống trong ngục tù Cộng Sản; những ưu tư về thân phận con người, những băn khoăn siêu hình; những truy lùng tiềm thức, vô thức.”

Về tình yêu, Thanh Tâm Tuyền từng tuyên bố: “Tôi không ca ngợi tình yêu, tôi nguyền rủa tình yêu. Mỗi tiếng, mỗi lời viết ra tôi đều thấy nó chứa đựng những hận thù, khinh bỉ, giày vò, đớn đau, tuyệt vọng, nhơ nhuốc, dối trá, hằn học, trơ trẽn, bệnh hoạn, xấc láo, thô bạo, cục cằn, tủi hổ, yếu đuối, bất lực, chết chóc nghĩa là tất cả những thứ mà tình yêu loại trừ …”

 alt

ĐINH CƯỜNG

Và theo Ngự Thuyết, “Đó chỉ là những lời bồng bột sôi nổi. Thật ra trong “Tôi Không Còn Cô Độc” đã có một bài thơ tình rất dài, rất hay, một thứ tình yêu không nước mắt, không than thở, không bi lụy, nhưng đầy thương nhớ, trăn trở. Mỗi lời thơ là một khắc khoải, ray rứt. Yêu nhau như “nụ hôn đầu” thì tiếp theo ngay đó là “ôm mái tóc lang thang”.

Hôm nay, kỷ niệm 10 năm ngày ra đi của Thanh Tâm Tuyền, chúng ta cùng đọc lại bài thơ đặc sắc của ông.

NGUYỄN & BẠN HỮU – 22. 3. 2016

Liên những bài thơ tình thời chia cách

I

Sự em có mặt cần thiết như những sớm mai

(nếu đời người không có những sớm mai)

anh trở dậy

đọc thơ Nguyễn Du

những câu lục bát buồn rưng rưng

cuối đường của một ngày

chợt anh muốn viết tặng em

không thể được

em làm con tin ở một thế giới

mà lòng sầu héo là trọng tội

anh cố gắng viết những lời thơ thật tự nhiên

như câu chuyện buổi còn gặp gỡ

như khoảng trời đơn sơ sau cửa sổ

anh gọi thầm một mình

trong giấc mơ phủ làn tóc biếc

anh biết anh gọi thầm một mình

LIÊN

 

II

Anh nhớ em cùng một lúc với thành phố

với những con đường anh đi qua một lần

để đến nhà em anh băng ngang một vườn hoa vắng

(lần trở về anh ngồi xuống ghế dài

nếu là buổi chiều quạnh hiu mây lá mùa thu)

một phố bình dân có chợ và những quán ăn

giản dị như trang nhật ký của anh

ngày bắt đầu yêu em .

 

III

Trời trắng cánh tay mặc áo ngắn

những cuốn sách nhỏ chuyền tay

được viết cho những người ngày mai

cuộc đời tối tăm đòi ánh sáng

anh nâng niu cuốn sách nói đến cách mạng

nói đến người tâm hồn trái tim tự do

nói đến anh và em

hoàn toàn cởi mở

 

IV

Sự vắng mặt của em và bãi biển mùa đông

thành phố đau từ mỗi cột đèn

mỗi bực thềm cửa đóng

em đi không nón không áo choàng

mưa tầm tã

những cửa sổ đêm muốn hé ra

nổi loạn

và mắt em mặt trời cỏ hoa với môi anh đằm thắm

và rực rỡ nhớ thương

 

V

Nét cong môi hồng mắt tình cờ

ngực hoa yếu đuối

những miền không gian được gọi qua

tình yêu không thẹn thùng

đâu phải một thứ mưa ô bay vào thành phố

năm cửa ô hồi sinh trên xác năm cửa tù

mưa nắng cùng rủ nhau xuống Sinh từ ngõ Hội vũ

bao nhiêu đường tình tự ga hàng cỏ

nụ hôn đầu ôm mái tóc lang thang

tà áo bàn tay hương trẻ con

hoàng hôn tỉnh

kim khí khua trong bước trở về nhà cửa

sự vắng mặt không thể lâu hơn nữa

thù nghịch tan vào hơi thở

trong giấc hôn mê thôi khóc tiếng mèo đêm

tình yêu mầu nhiệm hoàn thành

vĩnh viễn

 

VI

Anh xin em ngọn tóc cỏ cái hôn tím

mắt chợt sẩm chiều

bởi trôi qua những miền tâm sự viếng thăm

có thể em chết trước khi anh kịp về

mùa lạnh gian phòng cũ

không ai khép cửa sổ

cúi xuống viền mi những bóng tối bên ngoài

có thể rồi anh sẽ yêu người đàn bà thứ hai

anh không chối

nhưng mãi mãi em còn là đất dĩ vãng

mà rễ tình cảm đòi bén gần

và những viên gạch những lối xưa

còn chiêm bao gót em mềm âu yếm

em ơi tình yêu thương đến vào buổi chiều

đúng hơn là buổi sáng rừng tâm hồn ta

vậy sao em lại ngủ

ngủ trong lòng mộ trong nghĩa địa thân thể anh

với áo cỏ may châm da thịt

anh đã đến từ biệt lùa mái tóc vào những ngón tay

những giọt lệ sương lấp lánh

anh hứa trở về không đối diện với thù

giòng sông chỉ còn tiếng sóng vỗ

cười tung lồng ngực chứa chan

thành phố đứng cao làm hiệu

rằng anh còn trở về

rằng anh còn người yêu

nàng công chúa ngủ trong rừng không giận hờn

LIÊN

Thanh Tâm Tuyền

 

ĐINH CƯỜNG

N&BH

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY