Ðịnh nghĩa táo bón

Năm nay tôi 73 tuổi, sức khỏe trung bình, chỉ có tội là hai ba ngày mới đại tiện một lần. Theo bác sĩ thì như vậy có được không? Trần viết Ðịch.

Ðáp

Thưa ông, mỗi người có một thói quen riêng trong việc đào thải chất bã của sự tiêu hóa thực phẩm.

Có người đại tiện đều đặn mỗi ngày một lần, có người đến 2 hoặc 3 ngày một lần. Khi tình trạng tiêu hóa bình thường, cơ thể luôn luôn tuân theo thói quen đó. Cứ đến cùng thời điểm là họ sẽ có một cảm giác kích thích nhắc nhở ta thực hiện “nhiệm vụ”. Khi thói quen đó không được duy trì như thường lệ thì họ nghĩ là hệ tiêu hóa đang có vấn đề.

Ngoài ra, mỗi người có thể hiểu về táo bón theo một cách khác nhau.

Có người than phiền với bác sĩ là bị táo bón vì từ sáng đến chiều mà vẫn chưa đi cầu như ngày hôm qua, hôm kia.

Có người lại nghĩ rằng mình bị táo bón vì mấy ngày liên tiếp, mỗi khi đại tiện đều phải gắng sức, rồi phân được thải ra cứng như đất sét khô, lại nhỏ như phân dê, đôi khi có lẫn chút máu.

Nói chung, người ta thường cho là bị táo bón khi số lần đại tiện trong một thời gian nhất định bị giảm đi so với thói quen.

Táo bón cũng còn bị gán cho là nguyên nhân gây ra đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi, ăn không ngon và tin rằng cứ đại tiện thông là các rối loạn này hết đi. Vì vậy, nhiều người lạm dụng thuốc xổ và đưa tới nhiều tác hại cho hệ tiêu hóa.

Thật ra, đại tiện 3 lần một ngày hay 3 ngày một lần cũng đều có thể xem là bình thường, nếu đó là thói quen đều đặn đã có từ lâu, nhất là khi đại tiện không thấy khó khăn hay gây ra cảm giác khó chịu.

Thường thường, người cao tuổi cho là bị táo bón khi đi tiêu mà phải cố rặn, phân khó ra, cứng và khô, mà không để ý đến số lần đại tiện.  Ðôi khi họ còn có ước lượng ít đi số lần đại tiện của mình, vì tin rằng đại tiện nhiều hơn là có thể loại bỏ chất độc hại nằm ở ruột và sẽ ít bị bệnh. 

Thuốc giảm đau

Ra tiệm thuốc tây, ta thấy có cả vài chục loại thuốc chống đau khác nhau với những tên cũng khác nhau. Xin bác sĩ cho biết công dụng và cách sử dụng khác nhau ra sao?

Ðáp

Hầu hết thuốc giảm đau đều thuộc về bốn nhóm chính:

a. Aspirin gồm có aspirin Bayer, Empirin, Ecotrin, Easprin mà chất chính là Acetylsalicylic acid. Dùng với mọi sự dè dặt khi có bệnh suyễn, loét bao tử; suy chức năng của gan, thận, băng huyết.

Không dùng nếu đã bị dị ứng với thuốc, có thai vào ba tháng cuối, nuôi con sữa mẹ hoặc trẻ em bị thủy đậu, cúm.

Không giữ thuốc trong buồng tắm vì hơi ẩm, sức nóng làm hư thuốc. Khi thuốc đổi mầu từ trắng sang vàng hoặc có mùi chua như giấm thì vứt bỏ.

Nên uống aspirin với thực phẩm hoặc sau bữa ăn để tránh xót bao tử.

Trên thị trường có thuốc với lớp vỏ bọc như Bufferin, Alka-Seltzer. Thuốc không hòa tan ở bao tử mà xuống ruột mới được hấp thụ, nên bao tử không bị xót chua.

b. Acetaminophen là hoạt chất chính trong Tylenol, Paradol, Tempo, Paracetanol.

Lợi điểm của thuốc này là không gây xót và chảy máu bao tử, không gây hội chứng hủy hoại não bộ trẻ em Ryes như aspirin. Nhưng thuốc lại có tác dụng rất xấu với gan khi dùng phân lượng cao hơn hướng dẫn và dùng quá mười ngày.

Ghiền rượu kinh niên nên cẩn thận khi dùng thuốc này vì cả hai đều gây tổn thương cho gan.

c. Ibuprofen với thuốc đặc chế Motrin IB, Advil, Nuprin, Pediacare, Medipren, Rufen.Thuốc cũng làm xót và gây xuất huyết ở bao tử.

Không dùng khi bị dị ứng với aspirin, có thai vào sáu tháng cuối; dùng với mọi dè dặt khi có bầu; không nên dùng khi cho con bú sữa mẹ.

d. Naproxen với Aleve. Không dùng khi có thai vào sáu tháng cuối, dị ứng với aspirin. Cẩn thận khi bị loét bao tử, suy gan thận, tim; cao huyết áp.

Thuốc có thể gây táo bón, ợ chua, nhức đầu, chóng mặt. Nuôi con sữa mẹ không nên dùng.

Thuốc được ghi với chữ “Extra Strenght” có nghĩa là thuốc đó chứa gấp đôi, gấp ba hoạt chất chính. Chẳng khác chi “Big” Mac, “Jumbo”nước ngọt ở tiệm bán thực phẩm làm sẵn, ăn ngay.

Thí dụ viên Tylenol thường có 325 mg acetaminophen, thì Extra Strength có 500 mg. Ðôi khi extra strength lại là hỗn hợp của nhiều hoạt chất.

Chẳng hạn viên Extra Strength Excedrin có 250mg acetaminophen, 250mg aspirin và 65mg caffeine. Caffeine có thể làm tăng hiệu năng của thuốc chống đau nhức nhưng gây mất ngủ hoặc kích thích bao tử ở một số người.

Sau tên thuốc mà ghi thêm chữ “PM”  trong đó có thuốc giúp ngủ ngon, thường thường là chất chống dị ứng diphenhydramine (Benadryl). Như là Tylenol PM. Chẳng nên uống PM này khi lái xe hoặc làm việc cần sự tập trung tư tưởng.

Ibuprofen và Naproxen dường như công hiệu hơn hai thuốc kia để giảm đau khi có kinh nguyệt. Lý do là hai thuốc này làm giảm prostaglandins, một chất gây cảm giác đau do cơ thể sản xuất đáp ứng với thương tích.

Tác dụng của Naproxen cũng lâu hơn (6-12 giờ) so với Ibuprofen ( 4-8 giờ).

Ngoài công dụng chống đau, aspirin còn được dùng để ngừa tái phát tai biến động mạch não ở người đã bị tai biến hoặc cơn suy tim. Chỉ với một viên nho nhỏ là aspirin có thể giúp ngăn ngừa sự kết tụ của các tiểu cầu trong mạch máu. Nhưng nhớ không nên dùng aspirin chung với các loại thuốc cầm máu như warfarin, coumadine. Và cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Một thắc mắc thường được nêu ra là thuốc chống đau nhức biệt dược (Brand name) và thuốc tên chung (Generic) có khác nhau gì không.

Theo Cơ Quan Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ thì cả hai đều có cùng công hiệu. Khác nhau là biệt dược được các viện bào chế chi nhiều tiền để tìm kiếm rồi sản xuất, thường được trình bày hoa mỹ hơn, quảng cáo rộng rãi hơn do đó chi phí cao hơn. Và giới tiêu thụ lãnh đủ, phải trả nhiều tiền hơn cho món hàng có cùng tác dụng.

NYD

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 3 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ xấu xí (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Duyên thừa (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Ngày số pi (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Lá thư xúc động của cậu bé trộm chuông gió (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Ôi thật bất ngờ (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ sẽ luộc Bắc Hàn (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Người Đức dạy con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Đọc hồi ký vượt tù vượt biển của nhà văn Huỳnh Công Ánh (Giới Thiệu Sách) - Việt Phương
  • Tháng ba có chút nắng ấm chim bay về nhiều (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sốt là gì? (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện chó chưa… (c)hết (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • Chuyện một chiếc cầu (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ nguyễn thị hải (Thơ) - Sao Khuê
  • Saloon cao bồi (Tạp Ghi) - Sean Bảo
  • Bánh bột lọc Huế ơi! (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Nợ thuế trên $50,000 Mỹ Kim có thể bị tịch thu passport (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xem bói-bốc quẻ Sài Gòn xưa (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Tự làm nước xả mềm vải (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Bánh mì Philly cheesesteak (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Nhân ngày hạnh phúc (Tạp Ghi) - Nguyễn Âu Hồng
  •  Hệ thống thắng abs và lợi ích của nó (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Mua chim phóng sanh (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Phòng da chảy xệ khi giảm cân (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Trên bến tàu (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Sao kim (Để Gió Cuốn Đi) - Hải-Vân
  • Lại chuyện người Trung Quốc (Tạp Ghi) - Lê Thu Thùy
  • Athleisure thời trang thể thao (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Moon Flower và chuyến hải hành 2017 (Ký Sự) - Ngọc Linh
  • Thảm trạng di dân (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Em còn đi nữa! (Phóng Sự Việt Nam) - Hỷ Long
  • Xem phim miễn phí trên mạng (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Santorini vầng sáng thiên đường (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Vườn Nhật Bản (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Logan (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • Đọc 'y sĩ tiền tuyến' của Trang Châu (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Dị ứng phụ nữ (Truyện Ngắn) - Hoàng Long
  • Những công việc lương trên $100,000 (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • 5 bí quyết làm bạn tiến bộ ngay lập tức (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Lễ bà mùa sông cạn (Phóng Sự) - Uyển Ca
  • Cá nhà táng! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Lòng người qua một cành hoa (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Bản năng Nhà Văn trong xã hội đồng phục (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Let It Be câu trả lời rồi sẽ đến (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Trung thành (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Ngày hội Saint Patrick (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Khu vực sửa chữa đường (An Toàn Giao Thông)
  • Nghỉ chó (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
Facebook Comments