Đàm phán hạt nhân Iran đạt thỏa thuận lịch sử

Các cường quốc thế giới vừa đạt được một thỏa thuận với Iran nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của nước này để đổi lấy việc nới lỏng các biện pháp chế tài kinh tế, chấm dứt hơn một thập niên thương thuyết đầy sóng gió. Thông tín viên Victoria Macchi của đài VOA tường thuật từ Vienna.

Tổng thống Obama tuyên bố “Thỏa thuận này chứng tỏ hoạt động ngoại giao của Mỹ có thể đem lại những thay đổi thực sự và có ý nghĩa.”

Tổng thống cho biết đây là “một thỏa thuận toàn diện, dài hạn với Iran để ngăn chặn Iran thủ đắc một vũ khí hạt nhân.” Tổng thống nói thêm rằng ông sẽ phủ quyết mọi dự luật tại Quốc hội Hoa Kỳ ngăn chặn thỏa thuận này.

Tổng thống Barack Obama phát biểu cạnh phó Tổng thống Biden tại Phòng Đông của Tòa Bạch Ốc về thỏa thuận hạt nhân Iran, ngày 14/7/2015

Ông Obama lên tiếng ngày hôm nay sau khi thỏa thuận được loan báo ở Vienna bởi Trưởng ban đối ngoại EU Federica Mogherini và Ngoại trưởng Iran Javad Zarif tiếp theo nhiều tuần lễ đàm phán ngày đêm để chung quyết các chi tiết của thỏa thuận, cắt giảm chương trình hạt nhân của Tehran và đòi hỏi sự giám sát của cơ quan hạt nhân Liên Hiệp Quốc.

Bà Mogherini nói thỏa thuận là quân bình và tôn trọng lợi ích của tất cả các bên tham gia đàm phán. Bà mô tả thỏa thuận là phức tạp, chi tiết và có tính kỹ thuật.

Người đặc trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Châu Âu Federica Mogherini phát biểu cùng với Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif tại Vienna, ngày 14/7/2015.

Sau khi phát biểu ở Vienna, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif đã nói chuyện với đám đông ký giả bằng tiếng Ba Tư. Ông cho biết ông đang lập lại những gì bà Mogherini vừa tuyên bố bằng Anh ngữ.

Trước cuộc họp báo, bà Mogherini nói “Đây là một quyết định có thể mở đường cho một chương mới về quan hệ quốc tế và chứng tỏ ngoại giao, phối hợp, hợp tác có thể khắc phục hàng chục năm căng thẳng và đối đầu.”

Ông Zarif gọi thỏa thuận là một thắng lợi cho cả Iran lẫn nhóm P5+1 — gồm Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga và Hoa Kỳ, cộng với Đức.

Trong bài phát biểu trên truyền hình, Tổng thống Iran Hassan Rouhani ca ngợi thỏa thuận và nói “một chương mới” đã bắt đầu trong bang giao với thế giới.

 

Thỏa thuận

Thỏa thuận sẽ hạn chế khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran trong khi cho phép nước này duy trì một chương trình hạt nhân dân sự, một phần qua việc cắt giảm đáng kể con số máy ly tâm hiện đại của Tehran, theo lời các giới chức cấp cao trong chính quyền Hoa Kỳ.

Một điểm gai góc trong suốt cuộc đàm phán – là sự tiếp cận của các thanh sát viên đối với các địa điểm hạt nhân của Iran – đã được giải quyết với việc thiết lập một cơ chế cho phép Liên Hiệp Quốc đưa ra những đòi hỏi là họ muốn tới nơi nào để kiểm tra, nhưng Iran có quyền không tuân hành ngay tức thời. Thay vì thế, Iran sẽ được phép chống đối lời yêu cầu qua thủ tục trọng tài.

Thỏa thuận cũng tìm cách giải quyết các lệnh cấm vận của Liên Hiệp Quốc về vũ khí quy ước, mà Iran với sự hậu thuẫn của Nga, tìm cách đòi bãi bỏ. Thỏa thuận giữ nguyên lệnh cấm vận vũ khí thêm 5 năm nữa và cấm phi đạn trong 8 năm, nhưng có thể chấm dứt sớm hơn nếu Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế IAEA xác định rằng Iran đã đạt được các mục tiêu của thỏa thuận có liên quan đến việc bãi bỏ mọi công trình hiện nay hướng tới vũ khí hạt nhân – một lời cáo buộc mà Tehran nhiều lần phủ nhận.

Đổi lại, các nước P5+1 đồng ý bãi bỏ chế tài kinh tế đối với Iran ngay khi Iran tuân thủ các yêu cầu của thỏa thuận hạt nhân.

 

Cố gắng phút chót

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry thảo luận cùng Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius,Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier, Ngoại trưởng Anh Philip Hammond, trái, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, và Ngoại trưởng Áo tại Vienna.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry đã nói chuyện với Tổng thống Barack Obama ngay trước nửa đêm để thảo luận về thỏa thuận mà nhà ngoại giao hàng đầu này đã thúc đẩy qua nhiều vòng thương thuyết ráo riết.

Đã có lúc, ông Zarif, bà Mogherini và ông Kerry yêu cầu tất cả các nhân viên rời khỏi bàn thương nghị ở Điện Coburg, nơi trong hơn 2 tuần lễ nhóm này đã thảo luận để đạt được sự đồng thuận về các chi tiết đe dọa làm chệch hướng thỏa thuận.

Một giới chức cấp cao của Hoa Kỳ cho biết đến tảng sáng, vào lúc thỏa thuận phần lớn đã được chung quyết, các nhà thương thuyết đã mệt nhoài, không còn sức mà ăn mừng “thắng lợi.”

Các cuộc thương nghị ở Vienna đã kéo dài qua nhiều kỳ hạn vào lúc hai bên thảo luận về những vấn đề quan trọng như sự tiếp cận mà các thanh sát viên sẽ có đối với các địa điểm của Iran để bảo đảm rằng chính phủ nước này tuân hành thỏa thuận, cũng như tiến độ của việc bãi bỏ các biện pháp chế tài.

 

Những trở ngại phía trước

 

Trở ngại lớn nhất sẽ là Quốc hội Mỹ, nơi các đảng viên Cộng hòa chiếm thế đa số.

Thỏa thuận hôm thứ ba tiêu biểu cho một thỏa hiệp lịch sử sau 12 năm giằng co mà có những lúc đã đe dọa khơi ra một cuộc xung đột mới ở Trung Đông. Thỏa thuận sẽ chỉ có hiệu lực sau khi vượt qua nhiều trở ngại ở Washington cũng như ở Tehran. Các thành phần bảo thủ ở cả hai thủ đô đều chống lại những thỏa hiệp cần có để đạt được thỏa thuận.

Trở ngại lớn nhất sẽ là Quốc hội Hoa Kỳ, nơi các đảng viên Cộng hòa chiếm thế đa số và theo dự kiến sẽ bỏ phiếu chống thỏa thuận sau thời hạn xét duyệt 60 ngày. Tổng thống Obama dự kiến sẽ phủ quyết mọi cuộc biểu quyết chống lại thỏa thuận.

Trong khi đó hôm nay, Iran và cơ quan theo dõi hạt nhân của Liên Hiệp Quốc đã ký một thỏa thuận nhằm giải đáp những câu hỏi về khía cạnh quân sự trong chương trình hạt nhân của Iran.

Từ nhiều năm nay, Cơ quan Nguyên tử năng Quốc tế IAEA đã cố gắng tìm ra những lời giải đáp trong cuộc điều tra, kể cả việc tiếp cận địa điểm quân sự Parchin, nhưng đã vấp phải sự chống đối của Iran.

Người đứng đầu IAEA Yukyia Amano nói lộ đồ của các cuộc họp cấp chuyên gia và các tiết mục có liên quan đến Parchin ắt sẽ giúp ông công bố một bản phúc trình với phần thẩm định chung quyết của cơ quan trước trung tuần tháng 12.

Ông nói “Đây là một bước quan trọng tiến tới việc xác minh những vấn đề còn tồn đọng có liên quan đến chương trình hạt nhân Iran.”

(Theo VOA)

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 28 tháng 06 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Tiền lệ & tiền tệ (Thể Thao) - Bảy Bụi
  • - Man nương (Truyện Ngắn) - Phạm Thị Hoài
  • - Salt Lake City vọng tiếng chuông xưa (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • - Chuyện 2 con chó (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • - Sau cái chết của Otto Warmbier (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • - Người bố đơn thân nuôi con (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • - Những trang viết sau đây cũng là để tưởng niệm Đinh Cường, Lê Uyên Phương (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • - Lọc máu nhân tạo (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • - Những điều không nên hỏi tiếp viên hàng không (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • - Tổng thống “hot” nhất (Bên Lề Chính Trường) - Sĩ Nguyên
  • - Cuba còn ngái ngủ (Thế Giới Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • - Thơ đỗ Trung Quân (Thơ) - Sao Khuê
  • - Mở mang bờ cõi (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • - Về miền Tây ăn gỏ bồn bồn (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • - Những thay đổi quan trọng trong đơn I-526 mới dành cho chiếu khán đầu tư EB-5 (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • - Chợ lớn mới (Việt Nam Ngày Cũ) - Trang Nguyên
  • - Làm sạch không khí trong nhà (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • - Haggis - dồi trường xứ scotland (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • - Blue Whale Challenge, trò chơi tử thần (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • - Chống nóng (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • - Nhan sắc và giấc ngủ (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • - Bà đã đi rồi (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • - Phân nửa Thủ khoa, Á khoa là học sinh Việt (Cộng Đồng Đây Đó) - Dạ Thảo
  • - Chiều Winnipeg (Tùy Bút) - Đào Nguyên Hải Đăng
  • - Văn cao (70 Năm Tình Ca Việt Nam) - Hoài Nam
  • - Màu hot của hè (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • - Lễ hội phấn màu (Ký Sự ) - Trịnh Thanh Thủy
  • - Sân cỏ bị úa và vài chỗ cỏ bị chế (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • - Giạt vào bờ (Tạp Ghi) - Trần Mộng Tú
  • - Cửu Long ký sự (Ký Sự) - Hỷ Long
  • - Giảm mỡ bụng tự nhiên (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • - Thập niên cũ (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • - Ván bài cuối cùng (Chuyện Vụ Án) - Nam Nhật
  • - Khuynh hướng sống tối giản trong các gia đình trẻ ở Nhật (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • - Giá kệ cho bồn rửa (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • - Đạo diễn Krzysztof Kieslowski (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • - Bài học Helmut Kohl (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • - Tủ sách Tuổi Hoa (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • - Tấm hình bị xé rách (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • - Phao cứu cấp (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • - 9 Lý do để quen một photographer (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • - Ưu đãi (Thơ) - Thy Lan Thảo
  • - Lễ cúng cô hồn tháng Năm Âm (Phóng Sự Việt Nam) - Uyển Ca
  • - Nó rớt rồi sao? (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • - Mức độ (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
  • - Tin thể thao (Thể Thao)
  • - An sinh xã hội (Đời Sống)
  • - Hút thuốc nơi "sở làm" (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • - Nghệ thuật rác (Vui Lạ Khắp Nơi)
Facebook Comments
SHARE