Đại chiến chocolate!

Mỗi năm, chỉ riêng thị trường Mỹ đã tiêu thụ lượng chocolate trị giá 22.4 tỷ USD. Trong cuộc chạy đua giành giật thị trường, nổi lên hai hãng khổng lồ: Hershey và Mars. Chuyện về hai hãng này, đặc biệt là những toan tính đằng sau họ, là một câu chuyện ít được biết đến…

dai-chien-chocolate1
Thời Thế chiến thứ nhất, lính Mỹ toàn gặm chocolate Hershey – Hershey

Phần Một

Cuộc tấn công của Mars

Edward Stegemann đang tỏ ra lo lắng và ai cũng có thể thấy rõ điều đó. Vẻ lịch lãm thường ngày của ông luật sư làm việc cho công ty Mars biến mất. “Khỉ thật!” – Stegemann gầm lên trong văn phòng, không chủ đích nhắm vào người nào. Trong ba tuần liên tục, Stegemann theo dõi sát những diễn biến ở vùng Vịnh. Ngày 17-7-1990, Tổng thống Iraq Saddam Hussein tuyên bố tấn công Kuwait. Không lâu sau đó, Stegemann nhận được tờ dịch thuật những phát biểu của Hussein từ thành phần tình báo tại Mars Electronics – một nhóm của công ty có trách nhiệm thu nhặt thông tin các hoạt động chính trị trên khắp thế giới có ảnh hưởng đến vương quốc 20 tỷ USD của Mars.

Ngày 24-7, khi hai đoàn xe cơ giới của Iraq kéo đến biên giới Kuwait, Stegemann bắt đầu hốt hoảng điện cho những người bạn ở Bộ ngoại giao Mỹ. Stegemann nhắc lại những cú móc nối mà Mars đã thực hiện trong việc mở rộng hoạt động doanh nghiệp tại vùng Vịnh. Tin vào lời trấn an từ các viên chức Bộ ngoại giao, Stegemann khuyên các ông chủ của Mars – John Mars và người anh mình Forrest Mars – tiếp tục làm ăn bình thường ở vùng Vịnh. Các nhà quản lý của Mars vẫn bay đến Saudi Arabia như kế hoạch. Ðúng ngay lúc đó, Tổng thống Hussein bất ngờ hạ lệnh cho quân Iraq xâm nhập Kuwait.

Tại Riyadh (Saudi Arabia),  nhà quản lý Mars – Mike Davis – nhận ra rằng mình không còn thời giờ. Ông cùng nhóm của mình lập ra ngay một trung tâm giải quyết khủng hoảng tại một khách sạn. Trung tâm này nhanh chóng trở thành phòng chỉ huy của tất cả những hãng thông tấn lớn, trong đó có CNN. Sứ mạng của nhóm Davies là duy trì thị trường chocolate tại vùng Vịnh. Chỉ trong vài ngày, nhóm Davies đã phác thảo xong kế hoạch cho chiến dịch tiếp thị để tăng doanh số các sản phẩm của Mars trong khu vực. Cái đầu lọc lõi của Davies nghĩ ngay đến quân đội. Những sản phẩm chocolate của Mars là “nhu yếu phẩm” và cũng cần thiết hệt như súng ống đối với binh lính – Davies nói với Bộ chỉ huy quân đội Mỹ.

dai-chien-chocolate2
Đến Thế chiến thứ hai, Mars đã thắng thầu cung cấp chocolate cho quân đội Mỹ. – BusinessInsider

Davies nhắc lại rằng Mars là công ty duy nhất giám sát một nhà kho đông lạnh và làm chủ một đoàn xe đông lạnh khổng lồ. Tại vùng sa mạc nóng bức như vùng Vịnh, đoàn xe của Mars quả là có ích. Davies thuyết phục tài đến độ Mars tiếp tục được đổ hàng vào vùng Vịnh. Khi Tổng thống George H. Bush triệu tập quân đội lần đầu tiên trong hơn hai thập niên, Mars bắt đầu bốc lên những thùng chocolate, cơm ăn liền và kem để hối hả lên đường sang vùng Vịnh. Tuy nhiên, một cuộc chiến thật sự đối với Mars đang vén màn và kẻ thù của Mars cũng đang dàn binh… 

Hỗn chiến chocolate

Trong quá khứ, hãng Hershey Foods Corp là nhà sản xuất chocolate chánh cho quân đội Mỹ, chứ không phải Mars. Hồi Thế chiến thứ nhất, lính Mỹ toàn gặm chocolate Hershey. Năm 1937, công ty này cùng quân đội Mỹ thực hiện cuộc nghiên cứu nhằm chế ra loại chocolate dùng trong trường hợp không còn thực phẩm để ăn. Kết quả là loại chocolate “Field Ration D” (Khẩu phần Chiến trường D) ra đời, chứa đến 2,500 kilojoule. Trong suốt Thế chiến thứ hai, chưa giờ phút nào – theo đúng nghĩa đen – hãng Hershey ngưng hoạt động. Trước khi cuộc chiến kết thúc, công ty này cung cấp cho quân đội Mỹ hơn 1 tỷ khẩu phần. Ăn chocolate hiệu Hershey có lúc trở thành hành động ái quốc và cái tên Hershey đã đồng nghĩa với chocolate. Vì thế, khi chiến hạm Wisconsin và Missouri phóng đến vùng Vịnh với những thùng chocolate hiệu Mars, giới điều hành hãng Hershey đã nổi khùng thật sự, nhất là khi họ đang đầu tư vào loại chocolate có thể chịu được độ nóng 60oC mà không chảy. Ðó là loại chocolate Desert Bar “chỉ tan trong miệng chứ không tan trên cát”.

Tại vùng Vịnh, khi hầu hết giới doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực đang rút lui thì bộ sậu Mars đã có mặt đông đúc. Kết quả là vào ngày lễ Tạ Ơn 1990, các thanh Snicker đã nằm cạnh gà tây và khoai tây nghiền trên những bàn ăn của lính Mỹ. Không thua Hershey, Mars cũng có sản phẩm chocolate khó chảy – hiệu M&M’s và Galaxy Block Chocolate. Vì vậy, khi Ngũ Giác Ðài tổ chức đấu thầu cung cấp 6.9 triệu thanh chocolate không chảy cho quân đội vào năm 1991, Mars đã giành chiến thắng. Hershey không chịu lép. Ba ngày sau vụ đấu thầu trên, hãng này nộp xấp hồ sơ phản đối lên Tổng văn phòng kế toán (GAO – nơi chịu trách nhiệm điều tra gian lận trong thương trường). Hershey thuê ba luật sư được trả cao nhất ở Mỹ để chứng minh rằng chocolate của Mars kém phẩm chất hơn thanh Desert Bar của mình. Trong suốt bốn tháng sau đó, cuộc chiến võ mồm đã bùng lên giữa hai hãng. Cuối cùng, GAO quyết định rằng hợp đồng thầu của Mars không thể bị hủy bỏ.

dai-chien-chocolate
Milton Snavely Hershey – Telegraph

MK

SHARE

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY