Da, mỹ phẩm và dược phẩm – Kỳ 3

Vài nguyên liệu thông dụng trong sản phẩm trị vết nám

Những vết nám trên da, gọi là chloasma hoặc melasma, xuất hiện do nhiều nguyên nhân:

1. Vết nám từ tia cực tím trong ánh nắng mặt trời, loại vết nám này gọi là solar lentigenes, cũng có tên là “liver”, “sun”, hoặc “age” spots dù những vết nám này chẳng ăn nhậu chi đến gan cả.

2. Vết nám từ thuốc ngừa thai (birth control pills), thai nghén, hoặc việc chữa trị dùng estrogen, loại vết nám này gọi là “hormone” hoặc “pregnancy masking”.

Dù là loại vết nám nào, khi chữa trị, bác sĩ cần ước lượng độ sâu (depth) của vết nám, những vết nám thường cạn (superficial), nằm tại epidermis, “tẩy” những vết nám này chỉ cần dùng đến những sản phẩm “tẩy da”, skin-lightening. Ðôi khi, vệt nám nằm sâu trong dermis, cần dùng laser để lột da nhiều lần (laser resurfacing).  Những hóa chất thông dụng trong sản phẩm “tẩy da” dùng ngoài da (topical) gồm có:

– Hydroquinone (2% – 4%) dùng riêng hoặc chung với tretinoin (0.05 – 0.1%): tại Hoa Kỳ, tuỳ theo lượng thuốc, loại sản phẩm này có thể bán theo toa bác sĩ (hydroquinone 4%) hoặc bán tự do (hydroquinone 2%).  Mặc dù được gọi là “tẩy da” (skin bleaching), loại sản phẩm này thực ra làm da nhạt màu vì ngăn chặn việc melanin làm sẫm màu da.  Biến chứng chính là đôi khi vùng da bị “tẩy” trở nên nhạt màu hơn vùng da chung quanh.  Khi bạn mua một hũ kem chứa hydroquinone, kem sẽ mất hiệu quả sau một vài lần dùng vì nhiễm oxygen trong mỗi lần mở hũ. Nhớ nhé, bạn mua loại kem đựng trong những ống nhôm (non-transparent) đậy kín để có thể dùng lâu hơn vì ta cần 3-6 tháng mới thấy hiệu quả.

– Azelaic acid (15% – 20%) có tác dụng tương đương hydroquinone, khi dùng chung với hydroquinone 4%, rất hiệu nghiệm trong việc tẩy vết nám. Tuy nhiên, nguyên liệu này gây tấy đỏ, ngứa ngáy da thường hơn so với hydroquinone.

– Kojic acid: Kojic acid ngăn chặn (phân hóa tố tyrosinase) việc tạo ra melanin, vì vậy rất hiệu nghiệm trong việc tẩy vết nám. Tuy nhiên, kojic acid là một nguyên liệu rất dễ biến thể (unstable) khi gặp ánh sáng và không khí nên khó có thể giữ công dụng trong mỹ phẩm.

– Tretinoin (all-trans retinoic acid) có thể được dùng để làm trắng da, nguyên liệu này tạo ra sự lột da (epithelial turn-over), da tiếp tục thay, lớp da mới sẽ bớt nám so với lớp da cũ, bạn sẽ cần dùng khoảng 6 tháng mới thấy công hiệu (chậm hơn hydroquinone và những nguyên liệu khác).  Tại Hoa Kỳ, những sản phẩm có tretinoin ở lượng 0.25% và 0.10% sẽ được bán theo toa bác sĩ.  Biến chứng phụ của tretinoin là da tấy đỏ, khô, và ngứa ngáy khó chịu. 

– Alpha hydroxy acid: đã nói trong bài trước

– Arbutin: là một loại hydroquinone lấy từ cây cỏ, lá bearberry, cranberry, blueberry và quả lê.  Dế mèn chưa thấy tài liệu xác định về công dụng của loại nguyên liệu này ở bất cứ số lượng nào mặc dù đã có hãng mỹ phẩm dùng arbutin trong sản phẩm của họ, (Whitess Intensive Skin Brightener của Shiseido). 

– Magnesium Ascorbyl Phosphate, một loại vitamin C: khi dùng ở lượng 10%, các bác sĩ da đã thấy công hiệu trong việc làm mờ vết nám.  Tuy nhiên, hiện nay chẳng có loại sản phẩm nào trên thị trường chứa đựng vitamin C ở lượng 10%, hầu hết sản phẩm có vitamin C ở lượng <1%.

Collagen như một nguyên liệu trong mỹ phẩm

Collagen là một loại protein chính của mô liên kết (connective tissue).Có 12 loại collagen khác nhau, hầu như mỗi loại có công dụng riêng và nằm tại những cấu trúc khác nhau trong cơ thể.  Riêng về da, collagen loại I và III là thành phần chính của mô liên kết dưới da, góp phần “sửa chữa” vết thương, tạo nên thẹo khi da bị rách, cắt, phỏng, hư hoại…

Khi có tuổi, sau nhiều năm ta chịu ảnh hưởng của trọng lực (gravity), cười, nói, nhai, nheo mắt, phỏng nắng…, những bắp thịt, mô liên kết, da trên mặt bắt đầu mất tính đàn hồi (elasticity) nên nhão và xụ xuống (sagging). Quanh mắt sẽ thấy vết chân chim, hai bên mép sẽ thấy vết “lo âu” và những nếp nhăn trên trán, trên má…Không có loại mỹ phẩm thoa trên da nào có thể xóa những dấu nhăn này.  Qua giải phẫu thẩm mỹ, người ta dùng cách căng da mặt (face lift), dùng những loại mô để lấp đầy những nếp nhăn sâu gọi là “filler”.  Fillers có hai loại chính: collagen và mỡ.  Collagen được lấy ra từ súc vật như bò (bovine collagen) và chế biến để dùng chích vào da. Bác sĩ giải phẫu cũng có thể dùng mỡ lấy ra từ cơ thể (bụng, mông…) của chính người được chữa, nên gọi là autologus transplant, và chích vào má, thái dương…, những nơi cần lấp cho đầy. Sau khi chữa trị da sẽ bớt nhăn và khuôn mặt tươi trẻ hơn. Collagen bán trên thị trường Hoa Kỳ (dành cho bác sĩ) gồm Zyderm và Zyplast.  Những loại “filler” khác như Fibril, Gortex cũng là những sản phẩm phải chích hoặc bơm vào da…

TLL

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE