Da, mỹ phẩm và dược phẩm – Kỳ 3

Vài nguyên liệu thông dụng trong sản phẩm trị vết nám

Những vết nám trên da, gọi là chloasma hoặc melasma, xuất hiện do nhiều nguyên nhân:

1. Vết nám từ tia cực tím trong ánh nắng mặt trời, loại vết nám này gọi là solar lentigenes, cũng có tên là “liver”, “sun”, hoặc “age” spots dù những vết nám này chẳng ăn nhậu chi đến gan cả.

2. Vết nám từ thuốc ngừa thai (birth control pills), thai nghén, hoặc việc chữa trị dùng estrogen, loại vết nám này gọi là “hormone” hoặc “pregnancy masking”.

Dù là loại vết nám nào, khi chữa trị, bác sĩ cần ước lượng độ sâu (depth) của vết nám, những vết nám thường cạn (superficial), nằm tại epidermis, “tẩy” những vết nám này chỉ cần dùng đến những sản phẩm “tẩy da”, skin-lightening. Ðôi khi, vệt nám nằm sâu trong dermis, cần dùng laser để lột da nhiều lần (laser resurfacing).  Những hóa chất thông dụng trong sản phẩm “tẩy da” dùng ngoài da (topical) gồm có:

– Hydroquinone (2% – 4%) dùng riêng hoặc chung với tretinoin (0.05 – 0.1%): tại Hoa Kỳ, tuỳ theo lượng thuốc, loại sản phẩm này có thể bán theo toa bác sĩ (hydroquinone 4%) hoặc bán tự do (hydroquinone 2%).  Mặc dù được gọi là “tẩy da” (skin bleaching), loại sản phẩm này thực ra làm da nhạt màu vì ngăn chặn việc melanin làm sẫm màu da.  Biến chứng chính là đôi khi vùng da bị “tẩy” trở nên nhạt màu hơn vùng da chung quanh.  Khi bạn mua một hũ kem chứa hydroquinone, kem sẽ mất hiệu quả sau một vài lần dùng vì nhiễm oxygen trong mỗi lần mở hũ. Nhớ nhé, bạn mua loại kem đựng trong những ống nhôm (non-transparent) đậy kín để có thể dùng lâu hơn vì ta cần 3-6 tháng mới thấy hiệu quả.

– Azelaic acid (15% – 20%) có tác dụng tương đương hydroquinone, khi dùng chung với hydroquinone 4%, rất hiệu nghiệm trong việc tẩy vết nám. Tuy nhiên, nguyên liệu này gây tấy đỏ, ngứa ngáy da thường hơn so với hydroquinone.

– Kojic acid: Kojic acid ngăn chặn (phân hóa tố tyrosinase) việc tạo ra melanin, vì vậy rất hiệu nghiệm trong việc tẩy vết nám. Tuy nhiên, kojic acid là một nguyên liệu rất dễ biến thể (unstable) khi gặp ánh sáng và không khí nên khó có thể giữ công dụng trong mỹ phẩm.

– Tretinoin (all-trans retinoic acid) có thể được dùng để làm trắng da, nguyên liệu này tạo ra sự lột da (epithelial turn-over), da tiếp tục thay, lớp da mới sẽ bớt nám so với lớp da cũ, bạn sẽ cần dùng khoảng 6 tháng mới thấy công hiệu (chậm hơn hydroquinone và những nguyên liệu khác).  Tại Hoa Kỳ, những sản phẩm có tretinoin ở lượng 0.25% và 0.10% sẽ được bán theo toa bác sĩ.  Biến chứng phụ của tretinoin là da tấy đỏ, khô, và ngứa ngáy khó chịu. 

– Alpha hydroxy acid: đã nói trong bài trước

– Arbutin: là một loại hydroquinone lấy từ cây cỏ, lá bearberry, cranberry, blueberry và quả lê.  Dế mèn chưa thấy tài liệu xác định về công dụng của loại nguyên liệu này ở bất cứ số lượng nào mặc dù đã có hãng mỹ phẩm dùng arbutin trong sản phẩm của họ, (Whitess Intensive Skin Brightener của Shiseido). 

– Magnesium Ascorbyl Phosphate, một loại vitamin C: khi dùng ở lượng 10%, các bác sĩ da đã thấy công hiệu trong việc làm mờ vết nám.  Tuy nhiên, hiện nay chẳng có loại sản phẩm nào trên thị trường chứa đựng vitamin C ở lượng 10%, hầu hết sản phẩm có vitamin C ở lượng <1%.

Collagen như một nguyên liệu trong mỹ phẩm

Collagen là một loại protein chính của mô liên kết (connective tissue).Có 12 loại collagen khác nhau, hầu như mỗi loại có công dụng riêng và nằm tại những cấu trúc khác nhau trong cơ thể.  Riêng về da, collagen loại I và III là thành phần chính của mô liên kết dưới da, góp phần “sửa chữa” vết thương, tạo nên thẹo khi da bị rách, cắt, phỏng, hư hoại…

Khi có tuổi, sau nhiều năm ta chịu ảnh hưởng của trọng lực (gravity), cười, nói, nhai, nheo mắt, phỏng nắng…, những bắp thịt, mô liên kết, da trên mặt bắt đầu mất tính đàn hồi (elasticity) nên nhão và xụ xuống (sagging). Quanh mắt sẽ thấy vết chân chim, hai bên mép sẽ thấy vết “lo âu” và những nếp nhăn trên trán, trên má…Không có loại mỹ phẩm thoa trên da nào có thể xóa những dấu nhăn này.  Qua giải phẫu thẩm mỹ, người ta dùng cách căng da mặt (face lift), dùng những loại mô để lấp đầy những nếp nhăn sâu gọi là “filler”.  Fillers có hai loại chính: collagen và mỡ.  Collagen được lấy ra từ súc vật như bò (bovine collagen) và chế biến để dùng chích vào da. Bác sĩ giải phẫu cũng có thể dùng mỡ lấy ra từ cơ thể (bụng, mông…) của chính người được chữa, nên gọi là autologus transplant, và chích vào má, thái dương…, những nơi cần lấp cho đầy. Sau khi chữa trị da sẽ bớt nhăn và khuôn mặt tươi trẻ hơn. Collagen bán trên thị trường Hoa Kỳ (dành cho bác sĩ) gồm Zyderm và Zyplast.  Những loại “filler” khác như Fibril, Gortex cũng là những sản phẩm phải chích hoặc bơm vào da…

TLL

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE