Cuốn bay theo gió

Đêm 30 tháng 4, ngồi buồn một mình, Nguyễn bấm vào cái link Ian Bùi gởi tới, và ô… Nguyễn vừa được thấy người đẹp Anh Thư, được nghe nói chuyện về ngày mất Sài Gòn và còn được nghe Ian Bùi hát ca khúc Imagine của John Lennon, và  Blowin’ in the Wind của Bùi viết theo Bob Dylan. Tiếng hát của Ian Bùi và bài hát chợt đưa Nguyễn trở về một đêm của Tháng Tư cách đây 5 năm khi Bob Dylan đến hát ở Việt Nam. Để sống lại không khí của bài hát và những thực tại đổ vỡ của một thời, Nguyễn xin đăng lại ở đây bài viết ngày nọ. Mời các bạn cùng Nguyễn chia sẻ nhé.

Ðêm 10 tháng 4, 2011, một trận cuồng phong thunderstorm kéo qua bầu trời Dallas. Và tin thời tiết lúc chiều còn báo động tornado có thể ghé tới Wichita Falls.

Vậy là gió lớn đang lên. Nguyễn ngồi thức viết những dòng này khi cuồng phong đang đi qua bầu trời. Cho nên những dòng Nguyễn viết không khỏi có chút không khí của bão tố thời đại.

Vậy xin bắt đầu. Từ những ngày còn trẻ, Nguyễn đã đặc biệt chú ý tới hai huyền thoại âm nhạc của nước Mỹ và cả thế giới: Bob Dylan và Joan Baez. Yêu mến nhưng vẫn có chút hờn giận vì cả hai đã một lúc nào đó trong đời có cái nhìn không đúng và thiếu công bằng về cuộc chiến Việt Nam. Nay thế giới đã thay đổi, cuộc đời đã thay đổi, những ca sỹ/nhạc sỹ yêu mến của Nguyễn đã có thêm nhiều kinh nghiệm để nhìn cho rõ mặt người và hình và sắc của đất này.

Vâng. Ngày 10/04/2011 vừa qua, Bob Dylan đã đến Việt Nam, trình diễn trước cả ngàn khán giả đủ mọi lứa tuổi, ngồi trên sân vận động trường Ðại Học Úc RMIT ở Sài Gòn. Là biểu tượng của phong trào phản kháng và phản chiến Mỹ trong thập niên 1960 và 1970, đây là lần đầu tiên huyền thoại sống của nền ca nhạc thế giới đặt chân xuống đất nước đã từng là nguồn cảm hứng cho một số sáng tác của anh, nơi diễn trường của bao tấn kịch vừa khốc liệt vừa bi thương…

Trong các khán giả nôn nóng chờ đón Bob Dylan, có Ðỗ Trung Quân, nhà thơ nổi tiếng. Trả lời đài RFI, Ðỗ Trung Quân cho biết anh rất tâm đắc với bài hát Times They Are a-Changin’ (Thời đại đang thay đổi) của Bob Dylan mà tính thời sự ngày nay vẫn tồn tại.

bob-dylan
Poster – nguồn hello-saigon.com

Theo ghi nhận của hãng tin Pháp AFP, cho dù giới trẻ Việt Nam (hiện giờ) hầu như chưa hề nghe nói đến Bob Dylan, thế nhưng rất nhiều người đã đến tham dự buổi biểu diễn của nghệ sĩ, sẽ tròn 70 tuổi vào tháng năm tới đây. Ðã có khoảng từ 5,000 đến 6,000 khán giả đến nghe Bob Dylan hát, và đều tỏ ra rất thích thú. Vấn đề mà hãng tin Pháp nêu lên, giống như cách nay mấy hôm tại Trung Quốc, là lần này ở Sài Gòn, Bob Dylan cũng không trình diễn (hay không được trình diễn? TN) hai ca khúc tiêu biểu đã từng gắn liền với tên tuổi của anh. Ðó là bài Times They Are A-Changin’, và bài Blowin’ in the Wind, với nội dung phản kháng rất mạnh. Theo AFP, trước ngày trình diễn, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết là không thể xác định rõ là các ca khúc mà Bob Dylan chuẩn bị trình bày có bị kiểm duyệt trước hay không. Tuy nhiên, Tổ chức bảo vệ nhân quyền Mỹ Human Rights Watch thì không hồ nghi gì cả và cho rằng Bob Dylan lẽ ra phải thấy xấu hổ. Theo ông Brad Adams, giám đốc châu Á của Human Rights Watch thì: “Chắc chắn là chàng thanh niên Dylan sẽ không bao giờ chịu để cho một chính quyền áp đặt việc mình phải hát bài gì”. Ðó là theo bản tin của đài RFI. Còn theo BBC Newshour, một số nhà vận động nhân quyền quốc tế hỏi vì sao Bob Dylan không lên tiếng tại Trung Quốc về vụ bắt nghệ sỹ Ngải Vị Vị hôm Chủ Nhật 03/4/2011. Ðược biết các bài hát của Bob Dylan đều được đồng ý trước với nhà chức trách để không có nội dung gì họ không muốn. Nguồn tin trong nước thì ghi nhận: Phần đông fan, người thưởng thức đêm nhạc Bob Dylan tại sân vận động Ðại học Quốc tế RMIT tối 10/4 là khán giả đến từ các nước cũng như người nước ngoài sống ở Việt Nam. Rất nhiều người trung niên, hoặc mái đầu đã bạc trắng, đến để được dịp nghe lại những bài hát cũ của một huyền thoại. Sống ở Việt Nam hơn 10 năm, họa sĩ Pháp Helene Kling cùng chồng và nhóm bạn của mình có mặt tại buổi diễn từ sớm để chờ nghe Bob Dylan hát. “Tôi sinh năm 1963, giai đoạn mà nhạc phẩm Blowin’in the wind làm thổn thức trái tim của mọi người. Khi tôi còn là cô gái trẻ, tôi trải qua một quãng thời gian cùng Bob Dylan và nhiều nhạc sĩ nổi tiếng của dòng nhạc phản chiến. Tham dự buổi diễn đầu tiên của ông tại Việt Nam, với tôi như là cách để quay về với tuổi trẻ của mình”, Helene Kling chia sẻ.

Riêng Nguyễn, nếu có mặt trong đêm diễn 10 tháng 4 ở Sài Gòn, Nguyễn sẽ hỏi nhỏ Bob là anh có biết vì muốn cuộc đời này thay đổi mà nhiều trí thức trẻ ở đây đã bị bắt bớ và khủng bố không. Anh có biết Cù Huy Hà Vũ không?

Bây giờ, xin nói về hai bài hát đã không được phép hát ở Trung Quốc và Việt Nam. Bài Times They Are A Changin’ và bài Blowin’ in the Wind. Trước hết là bài Times They Are A Changin’(Thời Ðại Ðang Ðổi Thay). Ca khúc này được viết năm 1964, trong đó Bob Dylan kêu gọi một cuộc đổi thay rộng lớn, nghĩa là kêu gọi mọi người làm cách mạng thay đổi thế giới. Come gather ‘roud people /Wherever you roam…Này các bạn ơi / hãy đến với mọi người / bất cứ giờ này bạn ở đâu / triều dâng biển động / bạn hãy lao trên ngọn sóng và bơi đi / nếu không bạn sẽ chìm xuống đáy sâu như hòn đá / vì thế giới này đang đổi thay…

Còn bài ‘Blowin’ in the Wind’ thì nguyên văn như sau đây và kèm theo bản dịch của Nguyễn.

 TN

Blowin’ In The Wind

How many roads must a man walk down
Before you call him a man?
Yes, ‘n’ how many seas must a white dove sail
Before she sleeps in the sand?
Yes, ‘n’ how many times must the cannon balls fly
Before they’re forever banned?

The answer, my friend, is blowin’ in the wind,
The answer is blowin’ in the wind.

How many years can a mountain exist
Before it’s washed to the sea?
Yes, ‘n’ how many years can some people exist
Before they’re allowed to be free?
Yes, ‘n’ how many times can a man turn his head,
Pretending he just doesn’t see?

The answer, my friend, is blowin’ in the wind,
The answer is blowin’ in the wind.

How many times must a man look up
Before he can see the sky?
Yes, ‘n’ how many ears must one man have
Before he can hear people cry?
Yes, ‘n’ how many deaths will it take till he knows
That too many people have died?

The answer, my friend, is blowin’ in the wind,
The answer is blowin’ in the wind.

Cuốn bay theo gió

Này bạn hỡi,
có bao nhiêu con đường một người phải đi
trước khi bạn gọi người ấy là người
vâng. và có bao nhiêu biển khơi để con bồ câu trắng vượt qua
trước khi nó nằm ngủ mơ trong cát
vâng. và có bao nhiêu đạn pháo bay ra khỏi nòng
trước khi những khẩu súng bị cấm tuyệt

câu trả lời. bạn ơi. để cuốn bay theo gió
câu trả lời. để cho gió cuốn bay đi

phải bao nhiêu năm một ngọn núi đứng dưới trời
trước khi nó bị cuốn trôi ra biển
vâng. và phải bao nhiêu năm để một số anh em ta có mặt
trên trái đất này
trước khi họ được hưởng tự do
vâng. và bao nhiêu lần gã kia quay mặt
giả vờ không hề nhìn thấy

câu trả lời. bạn ơi. để cuốn bay theo gió
câu trả lời. để cho gió cuốn bay đi

phải bao nhiêu năm để cho một con người nhìn lên
trước khi y thấy được bầu trời
vâng. và y phải có bao nhiêu lỗ tai
để nghe tiếng người kêu khóc
và phải bao nhiêu cái chết xảy ra
để y thấy rằng có quá nhiều người đã chết
câu trả lời. bạn ơi. để cuốn bay theo gió
câu trả lời. để cho gió cuốn bay đi.

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 07 tháng 12 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • - Từ giải trí đến chính trường (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • - Tập thể dục (Truyện ngắn) Hồ Đắc Vũ
  • - Quà cho con cái ngày lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • - Hạnh phúc một tang gia (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • - Donald Trump và đồng minh Đông Á (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • - Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • - Bob Dylan & Giải Nobel văn chương 2016 (Tản mạn bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • - Mụn lẹo (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • - Bị phạt vì lái xe quá tốc độ (Luật pháp) Wilson Hưng Vũ
  • - Tin vịt (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • - Tìm hiểu về Medicare phần A, B, C và D (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • - Norah John quay lại với dương cầm (Âm nhạc) Nhã Vy
  • - Một thử nghiệm nhạc Jazz vào văn hóa Việt (Phỏng vấn) Thanh Thư
  • - Cơm rang nước mắm (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • - Chiếu Khán có sẵn, ngày ưu tiên và chuyển diện sớm (Di trú) Lê Minh Hải
  • - Nhớ về trận cháy cầu ông lãnh (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • - Mua quà Giáng sinh (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • - Mua hàng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • - Ngôi nhà thờ đổ nát của Cha (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • - Bộ phận oxygen sensor (Chiếc xe của bạn) Trịnh Kiều Phong
  • - Xe hơi và xe máy điện (Bạn có biết) Mai Hoàng
  • - Các cháu ngoan học vẽ chân dung bác nhé! (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • - Giải rượu (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • - Tình yêu trong văn học Đông-Tây (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • - Những điều cần biết về định giá nhà đất (Tạp ghi) Hương Võ
  • - Trà xanh, trà đen (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • - Holidays & ăn diện (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • - Vật tổ của các bộ tộc châu Phi (Nhìn ra thế giới) Ngọc Linh
  • - Ông già và chủ nghĩa xã hội huyền ảo (Lề chéo) Phạm Thị Hoài
  • - Đặt mua vé máy bay qua Google (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • - Chú ý, trên taxi có sách! (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • - Giáng sinh (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • - Thủ đô giáng sinh của Texas (Phóng sự) Andy Nguyễn
  • - 3 điều cần biết về việc bảo vệ hệ thống nối mạng không dây (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • - Một thoáng với cái đẹp (Truyện ngắn) Nguyễn Hùng Vỹ Dịch
  • - Xông đất hậu hiện đại (Tạp ghi) Uyển Ca
  • - Lên đèn Noel (Vui lạ khắp nơi)
  • - Có nên dùng watermark? (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • - Nắng hàng cau (Tài liệu văn học) Khuất Đẩu
  • - Băng dán theo dõi sức khỏe (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • - Rượu và thơ! (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • - Đại hội kiều bào địa đạo Củ Chi & em Lê Văn Tám (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • - Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • - Bị bệnh trong mùa lễ (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • - Mùa Đông không nhà (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • - Thăm trân châu cảng (Tạp ghi) Việt Phương
  • - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa (Tạp ghi) Hỷ Long
  • - Tình chàng ý thiếp (Đời sống) Ngân Bình
  • - An sinh xã hội (Đời sống) Angie Hồ Quang
  • - Thơ phùng khắc bắc (Thơ)
  • - Y rằng (Câu lạc bộ tiếu lâm)
  • - Tin thể thao (Thể thao)
  • - Đổi bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • - Hai lần (Chuyện khó tin nhưng có thật)
  • - Thế giới qua ống kính (Tin tức)
  • - Mỗi tuần 1 con số (Tin tức)
Facebook Comments
SHARE