CỦ RIỀNG: Họ nhà Gừng nhưng lại trị những bệnh khác hơn Gừng

Tuy cùng một họ thực vật với Gừng và Nghệ, nhưng Riềng ít được biết đến như một vị thuốc ngoài sự nổi tiếng trong lãnh vực nấu ăn tại Việt Nam với câu ca dao bất hủ: “Con chó khóc đứng khóc ngồi, Bà ơi đi chợ mua tôi đồng Riềng” Riềng cũng là gia vị không thể thiếu trong món Nem Tré của miền Trung Việt Nam.

cu rieng

TÊN KHOA HỌC:

Alpinia Officinarum thuộc họ thực vật Zingiberaceae. Giống Riềng này thường được gọi là Lesser Galangal, Galanga đôi khi còn được gọi là East Indian Root hay Chinese Ginger. Người Pháp gọi chung là Rhizome de Galanga. Ngoài ra còn có giống Riềng lớn hơn: Alpina Galanga gọi là Greater Galangal. Đông Y phân biệt 2 loại thành hai vị thuốc khác nhau:

-Alpinia officinarum gọi là Cao Lương Khương (Kao-lian-chiang) với phần dung làm thuốc là Rễ củ.

-Alpinia galangal, với phần làm thuốc là quả phơi khô, được gọi là Hồng Đậu Khấu (Hon-Dou-Kou)

ĐẶC TÍNH THỰC VẬT:

Củ Riềng, ít thông dụng tại Âu Mỹ, có nguồn gốc từ Ấn Độ, và thường được dùng tại vùng Đông Nam Á như một gia vị nhiều hơn là làm thuốc. Tại Thái Lan, Riềng thường được ăn sống và trộn trong Rau vói tên: Krachai, Kha. Cũng tại Thái lan, Riềng được sắc mỏng ngâm trong nước, them đường để giải khát gọi là Khing. Người Indonesia có vẻ thích dùng Riềng nhiều hơn vì Riềng thay cho Gừng trong nhiều món ăn dân tộc (tên Indonesia của Riềng là Kencur, hoặc đôi khi Lengkuas).

Riềng thường mọc thành bụi, với Lá dài hình lưỡi giáo, dài cỡ 30cm, hoa mọc ở đầu ngọn, có thể màu trắng hồng khá đẹp. Củ phân nhánh màu vàng nhạt, có mùi thơm đặc biệt. Riềng được trồng nhiều nhất tại vùng Nam Trung Hoa, Thái Lan và Ấn Độ.

THÀNH PHẦN HÓA HỌC:

Củ Riềng chứa:

. Tinh dầu (từ 0.5 đến 1%) cấu tạo gồm các Sesquiterpen hydrocarbon và alcohols như Carineole, Menthl cinnamate, Pinene, một ít Eugenol.

. Một hỗn hợp đặc biệt phức tạp gọi là Galangol không bốc hơi chứa các Diarylheptanoid. Đây là chất mùi và vị cay đặc biệt của Riềng.

. Các Gingerols (Phenyl-alkyl-Ketones)

. Các Flavonoids như Quercetin, Kaempferol, Alpinin.

. Các Sterols và sterol glycosids.

Củ Riềng trong Y Dược Đông Phương:

. Củ Riềng (Alpinia Offinarum) hay Cao-lương-khương được dùng trong Y-Dược Trung Hoa là những củ đã trồng từ 4-6 năm. Củ Riềng được ghi trong Minh Y Biệt Lục. Riềng có tính nóng, vị cay và tác dụng vào các kinh mạch Tỳ và Vị. Riềng làm ấm vùng Bụng và giảm được cảm giác đau, nhất là những cơn đau bụng, đau bao tử đưa đến ói mửa, nấc cục và những chứng tiêu chảy do lạnh bụng.

. Riềng thường được dùng chung với Quế, Gừng để trị các chứng đau bụng gây nôn mửa.

. Riềng được dùng chung với Cỏ củ (Hương phụ) để trị đau bụng do cảm lạnh.

. Riềng dùng chung với với Đẳng Sâm (Codonopsitis Pilosulaca) và Phục Linh (Poriaca Cocos) để trị nấc cục.

Với những người hỏa vượng do Âm suy: không được dùng Riềng riêng rẽ mà cần phải cho phối hợp với Đẳng Sâm và Bạch Truật.

Y DƯỢC ẤN ĐỘ: Lại dùng Riềng như một Dược Thảo bổ dưỡng, giúp tăng cường sinh lý và trợ tiêu hóa (dưới tên Sughandha bacha).

. Quả Riềng Khô: (Alpinia galangal) hay Hồng Đậu Khấu cũng có tác dụng như củ Riềng Tươi nhưng còn thêm tác dụng vào kinh mạch Phế, giúp làm tan được khí Hàn xâm nhập bao tử, giúp tăng cường sự tiêu hóa đồng thời bổ dưỡng Tỳ, Vị.

***Y Dược Ấn Độ dùng cả củ của Alpinia Galanga (Kulanjan) để trị phong thấp khớp xương, ho và đờm làm nghẹt đường thở, đồng thời cũng làm phương thuốc bổ dưỡng khả năng sinh lý.

ĐẶC TÍNH DƯỢC HỌC

Theo các nhà nghiên cứu hiện nay thì Riềng có những tác dụng Dược Học như sau:

. Tác dụng diệt Vi Trùng: Nước ép từ Riềng có thể ngăn chặn được sự phát triển của các vi trùng như Bacillus anthracis, Streptococcus hemolytic Corrynebacterium diphteriae (gây bệnh sưng yết hầu), S. aureus (gây mụn nhọt)

. Khả năng kích thích cơ trơn: Nước sắc củ Riềng (0.25 – 0.75%) có tác dụng kích thích sự co thắt của bắp thịt trong bụng Chuột Bọ khi thí nghiệm nhưng nếu nồng độ cao hơn (1 – 1.25%) thì lại có tác dụng ngăn cản sự co thắt.

. Khả năng trợ giúp tiêu hóa và trị đau: Khi so sánh với Gừng, khả năng này của Riềng có tác dụng mạnh hơn, do đó nếu muốn dùng trị phong thấp thì nên dùng Riềng (xem bài Gừng).

TVH

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE