Con đường vang bóng một thời

Có một con đường thiên lý chạy xuyên qua nhiều tiểu bang, con đường một thời trải mình cho những gót chân phiêu bạt và làm nên lịch sử hào hùng, con đường thấm đẫm nước mắt và ngọt ngào tình người, con đường mà John Steinbeck gọi là “con đường mẹ” trong Chùm Nho Phẫn Nộ, khi mô tả cảnh Rose of Sharon cứu sống ông lão di dân Okies đói khát bằng những dòng sữa xanh xao của chính mình. Con đường đó cũng nuôi sống biết bao nhiêu người dân Mỹ trong thời gian khó khăn của Ðại Khủng Hoảng thập niên 30 và là con đường huyết lộ cho những cuộc di dân. Ðó chính là con đường 66.

con-duong-vang-bong-mot-thoi1

Ðầu thập niên 1920 với sự phát triển nhanh chóng của kỹ nghệ xe hơi, nhất là từ khi Henry Ford cho ra đời hàng triệu chiếc xe Ford Model T giá rẻ và bền, số xe đăng ký từ 500 ngàn tăng lên 10 triệu trong vòng 10 năm. Một xa lộ liên bang chạy chéo qua nước Mỹ ra đời. Bắt đầu chỉ có 2 làn xe dài 2,448 dặm bắt đầu từ Chicago, qua Illinois, Missouri, Kansas, Oklahoma, Texas, New Mexico, Arizona và kết thúc ở Los Angeles; đường 66 xứng với tên gọi là đường thiên lý như mạch máu chính nuôi cơ thể nước Mỹ sung sức và non trẻ. Sau nhiều bàn cãi về tên gọi thì con số 66 mang nhiều điều huyền bí tốt lành để chính thức đi vào lịch sử từ mùa hè 1926. Trước đó năm 1913, xa lộ Lincoln là xa lộ đầu tiên của nước Mỹ nối liền New York và San Francisco (theo chiều ngang Ðông Tây) và xa lộ Dixie nối Chicago với Miami (theo chiều dọc ven phía Ðông). Xa lộ 66 đặc biệt vì chạy chéo, xuyên qua trái tim của nước Mỹ và qua nhiều miền đất bằng phẳng phù hợp cho xe cộ.

con-duong-vang-bong-mot-thoi4
Đường 66 bắt đầu ở Illinois

Người Mỹ nhớ đến con đường này nhiều nhất bằng những kỷ niệm về cuộc Ðại khủng hoảng 1933, khi mà có chừng 210 ngàn người di dân đã lê gót chân trần hay theo bánh xe lăn trên con lộ này về miền Tây, nhằm thoát khỏi những cơn đại hạn và bão bụi tàn khốc, nhằm tìm kiếm việc làm và một đời sống mới, dù nơi đến cũng rất nhọc nhằn trong cuộc suy thoái toàn quốc.

con-duong-vang-bong-mot-thoi5
The Milk Bottle Grocery, Oklahoma

Ngày đó họ đi dọc theo con đường gió bụi này. Lúc ấy con đường chỉ là đất và sỏi đá. Họ đã ngủ bên đường trong các quán trọ, ngủ bên các túp lều vải dựng tạm, ngủ dưới các tấm bảng quảng cáo chỉ đường, họ nghỉ ngơi dọc các nông trại và nhà kho, dù sức tàn lực kiệt nhưng không bao giờ mất hết niềm tin vào ngày mai. Cũng trong thời gian ấy và 5 năm sau, hàng ngàn thanh niên thất nghiệp được tuyển dụng để hoàn thiện con đường tráng nhựa, chịu đựng các khí hậu băng tuyết và khô nóng quanh năm. Vừa lúc bắt đầu cuộc thế chiến đệ II, Trung tá Dwight D. Eisenhower phải lội trong bùn lầy mùa xuân ở Kansas khi vận chuyển quân nhu và vũ khí từ Ðông sang Tây. Thế là nhanh chóng, con đường được nâng cấp và trở thành huyết lộ vận chuyển quân sự cho các đoàn quân tuyển dụng từ mọi phía đến các căn cứ ở California. Từ đó các thanh niên thiếu nữ lên đường đi vào lịch sử kiêu hùng ở Châu Âu và toàn thế giới. Khi tướng  Eisenhower trở về từ Châu Âu, thán phục kiến trúc xa lộ của Hitler tại Ðức gọi là Autobahn, quốc hội đã tán thành dự luật Xa Lộ Liên Bang năm 1956. 70 tỉ đô được đổ vào con đường huyền thoại này, cùng với các xa lộ toàn quốc được xây dựng nhanh chóng.

con-duong-vang-bong-mot-thoi3
Nghĩa trang xe Cadillac tại Amarillo – nguồn gotpassport.org

Và đó là năm tháng hoàng kim của đường 66. Xa lộ ngày đêm nườm nượp người xe, các đoàn xe chuyển vũ khí quân trang, các đoàn lính sau cuộc chiến với nỗi nhớ quê nhà nôn nóng trở về. Các cuộc tái định cư và nhiều cơ sở dịch vụ thương mại mọc lên như nấm dọc theo xa lộ. Hàng ngàn tiệm ăn, nhà hàng, phòng trọ, cây xăng, tiệm sửa xe… Tất cả các quần thể kiến trúc chạy dọc theo con lộ trở thành nét đặc trưng nhộn nhịp và sống động trong lịch sử Mỹ, với các bảng hiệu art deco đầy ấn tượng sắc màu, các hộp đèn neon sáng ngời trong bóng đêm. Tất nhiên là ngoài nền văn học với những tác phẩm kinh điển của John Steinbeck, Hollywood đã nhanh chóng đưa lên màn hình những show “Route 66” và các ca khúc rộn ràng phiêu bạt như “Get your kicks on route 66 – Tung bước giang hồ trên con đường 66” qua tiếng hát lẫy lừng của Nat King Cole. Hòa bình trở về, xa lộ 66 lại trở thành con đường lý tưởng cho các cuộc du lịch hướng về Los Angeles. Do đi qua nhiều tiểu bang với nhiều địa hình và địa danh nổi tiếng, nên sức hút của xa lộ 66 càng trở nên mãnh liệt. Mỗi tiểu bang nơi con đường đi qua đều mang nét đặc trưng kỳ vĩ và lý thú. Bắt đầu từ Springfiled, với trạm xăng Shea’s bên đường (nay trở thành viện bảo tàng nho nhỏ) ở Illinois quê hương của Abraham Lincoln, sau đó đến Chicago có nhà hàng Lou Mitchell’s nơi nổi tiếng đông khách đến mức người khách xếp hàng sẽ được miễn phí Donut và kẹo sữa trong khi chờ. Băng qua Oklahoma, du khách hẳn không thể bỏ qua The Milk Bottle Grocery có bình sữa to, ngày nay trở thành cửa hàng có bán bánh mì Việt Nam. Ngang qua Amarillo, Texas nghĩa trang xe Cadillac sẽ làm du khách thích thú với chục chiếc xe Cadillac cũ được dựng đứng bên đường, bạn có thể dừng lại vẽ quậy lên các xe này như lưu dấu một hành trình kỷ niệm. Ðến New Mexico con đường 66 lại leo dốc uốn lượn 400 dặm dài theo các kiến trúc và làng mạc mang phong cách thổ dân da đỏ Pueblo cùng Tây Ban Nha bản địa với những ngôi nhà làm bằng đất sét. Sau đó con đường đi xuyên qua Painted Desert – Hoang mạc đầy màu sắc choáng ngợp chập chùng, nhìn lòng chảo gần bằng sân bóng chày do thiên thạch rớt xuống 50 ngàn năm trước ở Arizona gần Grand Canyon. Du khách có thể tìm thấy chút lạ lẫm trong các phòng trọ dọc đường trong túp lều da đỏ ở Wigwam Motels, nghỉ ngơi sau chặng đường dài sông núi bao la trước khi dừng đến điểm cuối downtown đô hội phố thị tưng bừng ở chân cầu Santa Monica vỗ về sóng biển, Los Angeles. Ðó là một vài địa danh chính yếu trong hàng trăm điểm du lịch dừng chân đầy háo hức lẫn thấm đẫm lịch sử.

con-duong-vang-bong-mot-thoi
Wigwam Motels ở Arizona

Con đường oanh liệt một thời nay đã trở thành dĩ vãng. Kể từ sau thế chiến đệ nhị, hệ thống xa lộ toàn quốc được hiện đại hóa nhằm đáp ứng các nhu cầu vận chuyển với tốc độ nhanh và an toàn. Ðường 66 được nâng lên thành 4 làn xe ở một số thành phố, nó được nhập vào các xa lộ chính và con đường nguyên thủy bị bỏ rơi hoặc đi vòng cho phù hợp với kiến trúc hạ tầng cơ sở và sự phát triển của đô thị. Một số đoạn đường trở thành hoang phế, nhiều xóm làng trở thành ghost town, phố ma không người, mặc cho nắng mưa lở lói mặt đường, cỏ hoang chen lấn. Chính phủ liên bang chính thức khai tử Ðường 66 vào năm 1985. Thay thế bằng hàng trăm xa lộ hiện đại khác với nhiều làn xe và hệ thống cầu vượt, nối kết liên tục như một dòng chảy mượt mà từ Bắc chí Nam, từ Ðông sang Tây khắp đất nước rộng lớn này. Tuy vậy những dấu ấn và huyền thoại về con đường một thời vang bóng luôn đậm nét trong lòng người dân Mỹ.

con-duong-vang-bong-mot-thoi2
Đường 66 qua San Bernardino – nguồn howstuffworks.com

Người ta đã làm sống lại con đường bằng những tấm bảng hiệu mang tên con số 66 quen thuộc, những nhà bảo tàng nho nhỏ, những di tích mang nặng niềm tự hào một thuở di dân nghèo khó cũng như một thuở ngang tàng trên chiếc xe Cadillac mui trần, chiếc Harley Davison hai bánh phân khối lớn lộng gió tự do. Những trang tiểu thuyết đậm nét nhân sinh của Chùm Nho Phẫn Nộ, của Chuột và Người, những khúc hát Rock and Rolls của Elvis Presley, giọng ca mượt mà của Nat King Cole. Và ngay cả những thước phim màu sắc tuyệt vời lôi cuốn của Pixas (trong phim Cars – Xe) đã lưu lại ngàn đời cho hậu thế một con đường hoài niệm đẹp trong tâm tưởng. Cùng những thành phố một thời rộn ràng sầm uất nay trở thành hoang vắng với các tấm bảng hiệu rỉ sét lay bay trong gió thời gian!

con-duong-vang-bong-mot-thoi6
Đoạn cuối xa lộ 66 ở Santa Monica

SB

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 15 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Lực sĩ tắm hơi (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Chọn vợ hiền (Truyện Ngắn) - Ng. T. Thanh Dương
  • Pháp quyền trong xã hội dân chủ (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Phóng thích hay thích phóng (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hoa Kỳ & trục Đông Á (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Văn hóa ứng xử ở Nhật (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • An sinh xã hội (Đời Sống) - Angie Hồ Quang
  • Những mẩu chuyện tình yêu cho mùa Valentine (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Vệ sinh về giấc ngủ (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Chuyện 3 bà (Bên Lề Chính Trường) - Si Nguyên
  • Chuyện mấy cái vỏ chai (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ Võ Quốc Linh (Thơ) - Thận Nhiên
  • Những người rừng huyền thoại (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Cá ngừ kho khóm (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Xi-nê Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giữ gìn đá Marble (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Cúc vàng (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Cánh cửa gỗ bị phai màu (Bạn Có Biết) - Xe-Ba-Gác Handyman
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Ta đi phó hội (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Làm đẹp da với mật ong (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Valentine (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Về việc “Xin giúp đỡ Phu nhân cố Chuẩn tướng Lê Văn Hưng” (Mục Đặc Biệt) - Trẻ
  • Tuổi 40+ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Huntsvill "thủ đô" của án tử hình (Phóng Sự) - Ngọc Linh
  • Bốn truyện cực ngắn của Marco Denevi (Truyện Ngắn) - Phan Quỳnh Trâm
  • Nói “I love you” Không dễ! (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Ung thư thực quản và dạ dày (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cần biết cho mùa thuế 2017 (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Triển lãm kỹ thuật phim hoạt họa (Phóng Sự) - Andy Nguyen
  • Google Home và Amazon Echo (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Vườn treo (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Moonlight (Thế Giới Điện Ảnh) - Song Chi
  • GIỚI thiệu TÙY BÚT VÕ PHIẾN: Trưa nào cũng bay (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Năm Dậu, chuyện Gà (Kiến Thức Phổ Thông) - Phượng Nghi
  • Chiếc ghế (Truyện Ngắn) - Hoshi Shinichi
  • Chó cứu chủ (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Chụp tĩnh vật ở nhà (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Jeju có gì lạ (Phóng Sự) - Linh Uyên
  • Tháng giêng thơm trong tóc (Thơ) - Trần Mộng Tú
  • Háo danh! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Ba o hà tĩnh (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • IQ của một số Tổng Thống Mỹ (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Yêu anh (Thơ) - Thủy Ngọc
  • Tình chàng ý thiếp (Đời Sống) - Ngân Bình
  • Đại nhạc hội “cám ơn anh người thương binh vnch” kỳ xi (Chuyện Đời Thường) - Huy Phuong
  • Con tin (Chuyện Vụ Án )
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Sàn nhà ba chiều (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Mỗi năm một lần (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Lời thật (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE