Càng sâu nghĩa bể, càng dài tình sông

Những thế hệ người bà, người mẹ, người chị đi qua một thời chinh chiến nhọc nhằn hay vất vả trong những ngày đầu trên xứ người nhưng vẫn một mực lo toan cho chồng con thì lắm người nay đã không còn hay phần đông đang bước vào tuổi xế chiều. Những cuộc hôn nhân 40, 50 năm thủy chung, trọn vẹn trong gia đình của thế hệ đi trước này là những khuôn mẫu và bài học cho các thế hệ Việt tiếp nối nhìn đến và noi gương. Bởi không chỉ phương Tây mới có những tỉ lệ ly hôn khá cao mà xu hướng này còn đang len lỏi, phát triển ngay trong xã hội Việt Nam, cũng như trong các gia đình gốc Việt trên xứ người. Đọc dăm chia sẻ quý giá từ những cặp vợ chồng lớn tuổi, chung sống hạnh phúc vài chục năm nay có thể giúp chúng ta đôi điều gì chăng?

cang-sau-nghia-be-cang-dai-tinh-song
nguồn Quote Master

Một đôi năm qua, báo chí trong nước vẫn thường dùng những cụm từ như “báo động”, “bom”, “bất ngờ”… khi viết về tình trạng ly dị tại Việt Nam hiện nay. Các số liệu từ các tổ chức nghiên cứu xã hội và tòa án dân sự Việt Nam cho biết khoảng 30% các cuộc hôn nhân trong nước bị đổ vỡ, trong đó tỉ lệ giới trẻ mới lập gia đình khoảng dưới năm năm lên đến khoảng 60% (theo Viện Nghiên Cứu Gia Ðình VN). Tại Mỹ thì theo các số liệu từ Ủy Ban Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ hiện có (2016) về cộng đồng gốc Việt đã cho thấy có khoảng 9.3% người gốc Việt đang trong tình trạng ly dị và ly thân trên tổng số gần 2 triệu người – tức khoảng 186 ngàn người, so với 8% trên tổng số 1.6 triệu người trong cuộc kiểm tra dân số hồi 2010, tức 128 ngàn người. Trên thực tế thì con số này có thể cao hơn vì thống kê dân số chỉ cho biết hiện trạng gia cảnh và sắp những người đã tái hôn vào nhóm “có gia đình” chứ không thăm dò về tỉ lệ ly dị. Los Angeles Times hồi năm trước cũng có bài phóng sự mang tựa đề “Ly dị từng là điều cấm kỵ lâu đời của những di dân Việt Nam. Họ chấp nhận nó nhiều hơn sau nhiều năm trên đất Mỹ”, cho thấy xu hướng và nhìn nhận về vấn đề ly dị đã thay đổi trong cộng đồng gốc Việt. Một xu hướng dẫn đến nhiều hệ lụy ngoài ý muốn cho những người liên can, đặc biệt nơi trẻ nhỏ. Trong khi có nhiều lý do để các cặp đưa nhau  ra tòa và ly dị xem như giải pháp cuối cùng trong một số trường hợp khó cứu vãn như ngoại tình, bạo lực gia đình…, chiếm tỉ lệ cao vẫn là sự khác biệt trong suy nghĩ và cách sống hay áp lực kinh tế – những điều mà các nhà tâm lý cho rằng có thể hàn gắn nếu vợ chồng cùng biết chia sẻ, nhẫn nại và hy sinh cho nhau trong việc giữ gìn mái ấm gia đình như các thế hệ trước. Như cách người Mỹ vẫn thường bảo, “takes two to tango” – tức một nỗ lực cần cả từ hai phía, không chỉ riêng ai. Một vấn đề không hoàn toàn dễ dàng như cách nói.

cang-sau-nghia-be-cang-dai-tinh-song1
Theo Ủy Ban Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ hiện có (2016) khoảng 9.3% người gốc Việt đang trong tình trạng ly dị và ly thân trên tổng số gần 2 triệu người – nguồn Huffington Post

Ðã có khá nhiều các nhà khoa học, xã hội học đã dành thời gian nghiên cứu và cố vấn về vấn đề gia đình, hôn nhân trong mục đích góp phần ngăn chận xu hướng ly dị hay gia tăng hạnh phúc gia đình. Giáo sư Pillemer – một tác giả của nhiều cuốn sách hôn nhân gia đình đã cùng các cộng sự tại Ðại Học Cornell làm một cuộc thăm dò, phỏng vấn cặn kẽ với khoảng 700 người hưu trí và có đời sống hôn nhân trung bình trên 40 năm trong suốt bốn năm trời để đưa ra một số lời khuyên hữu ích, mà có những điều nếu không còn áp dụng được trong cuộc sống gia đình hiện tại thì có thể dùng trong việc cố vấn và hướng dẫn đời sống hôn nhân cho con cái, hay có thể cho chính mình trong lần tái hôn nếu đã trải qua việc ly dị ngoài ý muốn. Cũng thêm rằng, văn hóa và hành xử trong một gia đình phương Tây ắt có sự khác biệt với văn hóa và truyền thống Á Châu và hoàn cảnh mỗi cá nhân và gia đình là riêng biệt, nên hãy xem những lời khuyên này mang giá trị tham khảo, không ngoài mục đích giữ gìn không khí gia đình thêm ấm êm, hạnh phúc nếu thích hợp. Vài điều chính có thể được kể ra như sau, dù không chỉ giới hạn trong  những điều như vậy.

  1. Đi theo tiếng nói con tim: Phải cảm nhận, yêu thương thật sự người sẽ thành vợ hay chồng thay vì chỉ nhắm đến các yếu tố khác như đến lúc phải lập gia đình, nghề nghiệp, tài chính, bề ngoài…
  2. Đừng quên cái đầu: Không thể lường chắc được sự đúng đắn trong chọn lựa của mình nhưng cần nhìn đến sự chân thành, trung thực, tính trách nhiệm, lòng cảm thông…, những phẩm chất cần có nơi người sẽ chung sống lâu dài với mình. Mong đợi rằng người đối diện sẽ thay đổi là điều không thực tế và không công bằng.
  3. Có đồng giá trị: Một đôi chút khác biệt có thể dung hòa nhưng những cuộc hôn nhân bền vững thường có quan niệm về tôn giáo, gia đình, con cái, tiền bạc, thời gian, sự nghiệp… giống nhau.
  4. Trò chuyện và trò chuyện: Tâm tình, chia sẻ, đối thoại là chìa khóa quan trọng. Sự mạnh mẽ, lấn át hay im lặng không phải là cách tốt nhất trong một cuộc hôn nhân.
  5. Cân nhắc thời điểm để nói những vấn đề khó khăn: Ðời sống gia đình không thể tránh được những xung đột, chọn đúng lúc để đưa ra vấn đề cần nói hay cần giải quyết là điều quan trọng. Nếu có nguy cơ tiếp diễn không hay thì nên ngừng lại. Một khám phá ngạc nhiên và thú vị trong nghiên cứu là sự chuẩn bị một món ăn hay bữa ăn ngon hoặc chỉ một tách trà cho người phối ngẫu là cách làm hòa rất hiệu quả.
  6. Ưu tiên cho mối quan hệ vợ chồng: Mối quan hệ vợ chồng phải được ưu tiên hàng đầu, trước cả vấn đề con cái, công việc, bạn bè và những thứ khác. Bởi con cái sẽ là những người bị thiệt thòi đầu tiên nếu đời sống vợ chồng không suôn sẻ và công việc sẽ bị chi phối nếu gia đình lục đục.
  7. Đối xử tốt với gia đình vợ hay chồng: Lấy một người tức trở thành một thành viên trong một gia đình khác. Cần tôn trọng, biểu lộ sự quan tâm, yêu thương với gia đình chồng hay vợ và những hành xử này sẽ giúp cho gia đình thêm gắn bó.
  8. Tránh nợ nần: Vén khéo trong khả năng và thu nhập của gia đình, tránh những thứ xa xỉ hay mua sắm, tiêu xài quá nhiều để dẫn đến nợ nần. Tiền bạc, cách chi tiêu là một trong những xung đột hàng đầu của vấn đề gia đình.
  9. Bắt đầu từ những điều nhỏ: Khen tặng hay làm những điều bất ngờ nho nhỏ làm đời sống gia đình trở nên thú vị và thi vị hơn. Biết bày tỏ sự khuyến khích, tự hào về những điều người phối ngẫu đạt được. Những thời gian riêng tư, những cuộc nghỉ mát gia đình giúp cho vợ chồng có nhiều kỷ niệm và sự vui thú của đời sống.
  10. Giữ cảm giác hưng phấn: Chăn gối là việc quan trọng trong đời sống gia đình cả về thể chất và tinh thần, theo khoa học và tâm lý. Nhưng những cảm giác hưng phấn không chỉ trong việc chăn gối khi còn có thể, mà còn đến từ những cử chỉ, thái độ thân mật, âu yếm khi tuổi tác không còn cho phép thực hiện những điều như trước kia.
  11. Tôn trọng nhau: Những xúc phạm giữa vợ chồng với nhau nguy hiểm hơn bất cứ những sự xúc phạm nào khác bên ngoài. Thận trọng trong lời nói và chú tâm, hiểu đúng những lời nói của người phối ngẫu.
  12. Kết thân, làm bạn và học hỏi từ những người có suy nghĩ và lối sống tích cực, tử tế. Những người thân, bạn bè có đời sống hạnh phúc, thuận hòa sẽ có những ảnh hưởng tốt đến đời sống gia đình và ngược lại.
cang-sau-nghia-be-cang-dai-tinh-song2
nguồn 123rf.com

Khó ai có thể bảo rằng mình đã làm đúng, làm đủ từ trong đời sống gia đình cho đến việc hướng dẫn con cái, nên những người trong cuộc nghiên cứu này bảo rằng hôn nhân cần được nuôi dưỡng thường xuyên và là một quá trình không bao giờ kết thúc. Và họ đã làm được khi có những cuộc hôn nhân bốn, năm thậm chí sáu, bảy chục năm hay cho đến khi chỉ có “cái chết mới chia lìa lứa đôi”, không chỉ như họ từng cam kết mà bằng sự yêu thương và nghĩa tình đã dành cho nhau. Há đó không phải là điều mà cụ Tiên Ðiền đã từng dạy, “Một nhà sum họp trúc mai, càng sâu nghĩa bể càng dài tình sông” (Kiều) hay sao?

ĐYT

SHARE

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY