Cái chén bạc triệu

Tuần trước người thế giới xôn xao khi đọc bản tin về một cái chén sứ vừa được bán với giá 36 triệu Mỹ kim trong cuộc đấu giá của công ty Sotheby tại Hongkong.

Đành rằng cổ ngoạn là những thứ quý hiếm nên được bá tánh ưa chuộng nhưng với cái giá ấy những tay sành cổ ngoạn đều le lưỡi lắc đầu. Cái chén kia đã đoạt kỷ lục về “cao giá” cho một món cổ ngoạn!
Tất nhiên định giá cổ vật thường là một việc làm vô cùng chủ quan, hoàn toàn dựa trên lòng yêu thích của người mua và thị trường buôn bán ngày hôm ấy, những yếu tố không có căn bản vững chắc để ước đoán!

Chiếc chén sứ được nhà Sotheby đưa ra đấu giá – NGUỒN NEWS.NATIONALPOST.COM

Người mua cái chén cổ là một tay sưu tầm, ông Liu Yiqian, một người thuộc giai cấp “đại phú” (ultra rich) của Hoa Lục. Ông Liu bỏ học từ những năm đầu của bậc trung học, sống bằng nghề lái taxi trước khi phát đạt và trở nên giàu có qua ngành tài chánh. Tạp chí Forbes ước đoán rằng tài sản của ông Liu khoảng 900 triệu Mỹ kim, và ông này là người xếp thứ 200 trong danh sách đại phú tại Hoa Lục.

Cái chén sứ cỡ 3 phân Anh (9 phân Tây) rất mỏng manh từ thời Minh, thế kỷ thứ XV dưới thời Vua Chenghua, vẽ hình hai con gà trống, một gà mái và đàn gà con. Công ty đấu giá Sotheby cho rằng thế giới chỉ có khoảng 17 cái chén tương tự, 4 chiếc trong bộ sưu tập của tư nhân, phần còn lại nằm trong các viện bảo tàng.
Theo ông Nicolas Chow, Đại diện của Sotheby tại Hoa Lục, “chẳng có món cổ vật nào quý giá hiếm hoi hơn nữa trong lịch sử đồ sứ của Hoa Lục”. Nôm na là cái chén quý, quý lắm!

Đồ sứ hay porcelain (còn gọi là “China” hay “Fine China”) là tên gọi của vật dụng nắn bằng đất sét, loại đất sét đặc biệt có tên riêng là “thạch cao” hay kaolin, đem nung trong lò nóng dưới nhiệt độ 1,200 °C (2,192 °F) và 1,400 °C (2,552 °F). Ở nhiệt độ này, đất sét và kim loại lẫn trong đất hóa thành “kính” tạo nên độ cứng và mức trong [suốt] của vật dụng. Sau khi nung, vật dụng không còn thấm nước.
Đồ sứ được chế tạo thành vật dụng dùng trong nhà như chén bát, tách, bình trà, chóe… hoặc  các  món  trang trí.
Nguyên liệu tạo hợp chất làm đồ sứ thay đổi rất nhiều, tùy theo vật dụng muốn chế tạo, loại đất sét sử dụng, mức và loại kim loại trong đất sét… nhưng nguyên liệu chính vẫn là kaolinite, được bỏ thêm thủy tinh, steatite, quartz, petuntse và alabaster.
Đất sét được trộn với nước đến một độ dẻo đủ để nắn theo hình dạng vật dụng rồi đem nung; sau khi nung lần đầu, vật dụng được tráng men (glaze) rồi đem nung lần thứ nhì với nhiệt độ cao hơn. Những món đồ tráng men, đồ gốm, sành hoặc sứ, tùy theo loại men tráng, chứa các kim loại khác nhau, với cách trang trí tỉ mỉ mà món đồ vật trở nên đắt giá.

Đồ vật bằng đất nung xuất phát từ Trung Hoa cả ngàn năm trước tây lịch (1600–1046 BC), đến thời Đông Hán (năm 196–220), đồ gốm tráng men mới trở thành đồ sứ, tinh xảo và đẹp mắt hơn. Đến đời nhà Đường (618–906) các vật dụng bằng đất tráng men được xuất cảng sang Trung Đông, mở đầu cho việc phát triển nghề sản xuất vật dụng bằng đất nung. Vào thời Minh thì đồ sứ được xuất cảng sang Âu Châu; nhưng mặc cho các hãng xưởng Âu Châu cố lòng bắt chước, họ không thể nào khám phá các bí quyết chế tạo đồ sứ của Tàu. Mãi đến 200 năm sau, năm 1712, các bí mật về đồ sứ Tàu mới được bật mí nhờ một giáo sĩ Dòng Tên, cha Francois Xavier d’Entrecolles, ghi chép tỉ mỉ cách thức chế tạo trong hồi ký. Thế là các tay sản xuất Âu Châu rầm rộ bắt chước rồi sản xuất các vật dụng tại địa phương, từ Pháp (Limoge), Đức (Meissen), Ý, Anh đến Hòa Lan (Deft).
Thời cường thịnh nhất của đồ sứ Tàu là các món chế tạo trong thời Minh, các vật dụng mỏng, trong được trang trí tinh xảo và rất đẹp.

Trở lại với cái chén đàn gà tuổi tác trên 500 năm, sau khi thẩm định kỹ thuật tráng men, trang trí trên cái chén, ông Chow cho rằng vật dụng này được chế tạo từ lò gốm của hoàng cung, royal kiln, chỉ chế tạo đồ dùng trong cung cấm. Đây là món hàng rất cao giá từ thế kỷ XVII vì được xem là chế tạo với một kỹ thuật hoàn mỹ [vì chưa có vật dụng nào tinh xảo và đẹp hơn?]!

Nhân viên của Sotheby sau khi đấu giá. NGUỒN NEWS.NATIONALPOST.COM

Trước cái chén đàn gà, cổ vật bằng sứ của Tàu được bán cao giá nhất là một cái hồ lô, chế tạo từ thời Càn Long, đời Thanh, với giá 32.4 triệu Mỹ kim vào năm 2010. Năm nay, cái chén đàn gà phá kỷ lục ấy với bảng giá 36.1 triệu. Trong lúc đấu giá, khi giá cả lên đến 32.2 triệu thì một số tay sưu tầm bỏ cuộc, và chỉ mươi người còn lại theo đuổi đến cùng dù món cổ vật chưa đạt đến mức ước lượng là 38.6 triệu!

Những tay quan sát thị trường cổ ngoạn cho rằng các nhà đấu giá Hongkong đang được thời làm ăn dù kinh tế Hoa Lục có phần èo uột, nhưng vẫn có những người giàu nứt vách, sẵn sàng tiêu xài các số tiền khổng lồ để sưu tầm bảo vật. Sau nhà cửa, xe cộ, tàu bay, du thuyền (những cách trưng bày của cải dễ dàng và giản dị nhất) bá tánh mua sắm những món trang sức, từ quý kim, tranh ảnh đến cổ ngoạn, để tiêu xài tiền bạc. Các tác phẩm nghệ thuật xuất phát từ Á Châu được các nhà giàu Hoa Lục đặc biệt để ý đến. Họ mua dồn dập những món cao giá nhất từ nhà đấu giá Sotheby!

Nhìn chung, sau những năm khốn khó đói rách dười thời “cách mạng đỏ” được cởi trói để làm ăn, người dân hăm hở làm giàu và khi thu góp được các món tiền đáng kể, các tài phiệt Hoa Lục muốn đổi đời. Tiền bạc tích lũy quá dư thừa nên người giàu sắm đồ trang sức, những vật dụng nói giùm với bá tánh là chủ nhân giàu có lắm. Ngoài ra, việc thu góp các cổ vật Trung Hoa còn nói lên một điều khác: Các đại phú này muốn mang về quê nhà những cổ ngoạn của tổ tiên họ, thất thoát ra ngoại quốc vì nhiều lý do, bị đánh cướp dưới thời bị trị, bị mua rẻ vì chủ nhân túng thiếu …
Chính ước muốn sưu tầm thu góp kia khiến cổ vật xuất phát từ Hoa Lục lên giá ào ào trong thập niên gần đây. Cổ ngoạn thì tất nhiên là hiếm hoi; có nhiều người muốn mua là món hàng tự động lên giá theo luật cung cầu!

Liu Yiqian dùng cái chén uống trà – NGUỒN NEWS.NATIONALPOST.COM

Riêng ông Liu Yiqian, người nhất định mua cái chén đàn gà “với bất cứ giá nào” sẽ làm gì với cái chén kia? Ông Liu sẽ mang về chưng tại viện bảo tàng Long Museum tại Thượng Hải; đây là viện bảo tàng do ông ấy và bà vợ, Wang Wei, thành lập năm 2012.
Hy vọng là Long Museum sẽ mở cửa cho bá tánh vào xem ké để Dế Mèn đây khi có dịp ghé Hoa Lục sẽ mò đến xem cho biết?

TLL

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Năm ngày 30 tháng 11 năm 2016

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Các đời HLV đội banh Mỹ Quốc (Thể thao) Trần Trí Dũng
  • Tin thể thao (Thể thao)
  • Tàn mộng (Truyện ngắn) Cẩm Giang
  • Chính trị trên bàn tiệc mùa Lễ (Kiến thức trẻ) Đinh Yên Thảo
  • The Head and The Heart (Âm nhạc) Nhã Vy
  • Hy vọng cho ngày mai
  • Cám ơn! (Duyên sài gòn) Du Uyên
  • Nhà độc tài bịp bợm (Ghi nhận trong tuần) Vũ Hiến
  • Lịch sự nơi công cộng (Giao tiếp) Minh Hải
  • Khi trở lại nhà (Tạp ghi) Trần Mộng Tú
  • Whiskey, brandy, vodka, gin (Kiến thức phổ thông) Phượng Nghi
  • Tưởng nhớ gã Beatles trầm lặng (Bên tách cà phê) Tim Nguyễn
  • Yến sào (Chuyện trò thấy thuốc) Nguyễn Ý Đức
  • Sử dụng bằng lái xe (An toàn giao thông)
  • Thưở đó chúng mình (Tạp ghi) Sean Bảo
  • Đường hóa học (Thế giới của dế mèn) Trần Lý Lê
  • Thơ phạm cao hoàng (Thơ)
  • Tưởng niệm nhạc sĩ Anh Bằng Người cuối sân ga (Tạp ghi) Trịnh Thanh Thủy
  • Có nên mua bảo hiểm sức khỏe qua các đại lý ? (Bạn có biết) Dạ Thảo
  • Cơm chiên Dương Châu kiểu Bạc Liêu (Tạp ghi) Tạ Phong Tần
  • Lệ phí đơn của Sở Di Trú tăng trong Mùa Lễ (Di trú) Lê Minh Hải
  • Cơn sốt chim cút Sài Gòn (Tạp ghi) Trang Nguyên
  • Mua hàng online mùa lễ (Bạn có biết) Hoàng Hương
  • Quà tặng mùa lễ (Sổ tay khách hàng) Hạnh Việt
  • Tình bạn thời đi học (Những bông hoa cuộc sống) Như Sao
  • Sơn máy và sơn lăn - sơn dầu và sơn nước (Bạn có biết) Xe-Ba-Gác Handyman
  • Coi chừng ứng dụng giả (Fake APP) (Bạn có biết) Hạnh Việt
  • Đi hát karaoke ở Hà Nội (Facebook có gì ngộ) Daniel Văn
  • Spa tại gia (Trang phụ nữ) Sông Hương
  • Phần chìm của tảng băng (Để gió cuốn đi) Hải-Vân
  • An toàn thực phẩm trong tiệm ăn (phần 2) (Phỏng vấn) Hương Võ
  • Cuba của Fidel (Tạp ghi) Mạnh Kim
  • Minimalism Phong cách tối giản (Thời trang) Điệu Cô Nương
  • Thế giới qua ống kính
  • Một vòng chợ hoa nước Mỹ (Phóng sự) Ngọc Linh
  • Cử tri viện Electoral College (Tạp ghi) Ianbui
  • An toàn nhà cửa khi du lịch mùa lễ (Bạn có biết) Quỳnh Như
  • Mr. Thất bại (Chuyện không đâu) Hồng Nguyên Hoàng
  • Mỗi tuần 1 con số
  • Đi bộ 9,000km gây quỹ giúp đỡ trẻ lang thang (Thế giới quanh ta) Dương Hùng
  • Bàn tiệc mùa Thu (Cái nhà của ta) Thiên Hương
  • Fantastic Beasts and Where to Find Them (Thế giới điện ảnh) Movie Phan
  • Olalacare (Chuyện Khó Tin Có Nhưng Thật)
  • Nên làm gì với vé máy bay sau chuyến bay? (Ứng dụng thường ngày) P324530
  • Những người đàn bà tôi gặp trên cầu (Truyện ngắn) Nguyễn Quang Tấn
  • Tìm em bé H.mong (Tạp ghi) Uyển Ca
  • Diễn hành lễ Tạ Ơn (Vui lạ khắp nơi)
  • Ipad - người bạn đường của tôi (Góc nhiếp anh) Andy Nguyễn
  • Thảo Trường: Bỡn cợt với cả những điều nghiêm chỉnh (Tài liệu văn học) Nguyễn & Bạn Hữu
  • Xe taxi tự động (Sản phẩm mới) Bảo Sơn
  • “Ô hô! Fidel Castro!” (Phiếm) Đoàn Xuân Thu
  • Đêm havana & ngày hà nội (Sổ tay thường dân) Tưởng Năng Tiến
  • Những thảo dược phụ trợ không nên dùng (Y tế và đời sống) Triệu Minh
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam (Trong hầm rượu) Trần Vũ
  • Người tốt (Câu lạc bộ tiếu lâm) N/A
  • El Nino và Canh Cua Rau Đay (Chuyện đời thường) Huy Phương
  • Vé số dạo (Tạp ghi) Nguyễn Sinh
  • Bánh xèo bánh chuối chiên (Tạp ghi) Hỷ Long
  • Ác mộng đêm Halloween (Chuyện vụ án) Nam Nhật
Facebook Comments
SHARE