Cá Tháng Tư

Năm nào cũng vậy, cứ  đến cuối Tháng Tư là cả cái nước Việt này đều chìm đắm nặng nề. Tháng Tư của triệu người vui triệu người buồn. Bên cạnh pháo hoa là tang thương, oán thù. Bên cạnh lời phát biểu hùng hồn “đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào” là di ảnh, là nước mắt, là chia ly, là nỗi nhớ quê hương của người đi, là nỗi đau của người ở lại. Trái tim của những người trẻ như tôi, sống chưa đủ 41 năm kể từ Tháng Tư năm ấy, cũng hốt hoảng đập hoài những nhịp tang thương. Ông bà cha mẹ tôi, những người thuộc bên bỏ cuộc. Họ đã bỏ cuộc từ khi biết không thể trốn khỏi cái định mệnh làm người Việt Nam này.

ca-thang-tu5Tháng Tư năm nay, 2016, có lẽ là Tháng Tư buồn bã đau thương nhất của 41 cái Tháng Tư đã qua, một nỗi u uất trầm lặng đè lên tất cả, triệu người vui lẫn triệu người buồn đều phải khóc. Khóc trong đớn hèn và bất lực. Khóc rồi chết trong sự mù mờ, thiếu minh bạch. Đầu Tháng Tư mọi năm là ngày nói dối, nhưng không biết từ khi nào, dân Việt Nam ngừng tin mọi lời nói từ lãnh đạo nước mình, ai đó đi khắp Việt Nam mà chưa từng nghe:

– Hơi đâu tin mấy ổng!

ca-thang-tu6
Chợ vắng vẻ dần, con người không còn tin thức ăn có thể nuôi sống họ nữa chăng?

Miền Tây khóc nấc. Ngập mặn. Hạn hán đốt cháy ruộng đồng, sông nước. Người người bỏ ruộng về phố làm thuê. Quan bảo: bà con cứ bình tĩnh.

Tây Nguyên khóc nấc.  Khô hạn rừng và nương rẫy. Bô xít là gì, dân đâu có biết! Chim chết, rừng chết. Người người bỏ rừng về phố làm thuê. Quan bảo: bà con cứ bình tĩnh.

Miền Trung khóc nấc. Cá chết. Biển chết. Formosa, bản hợp đồng 70 năm là gì, dân đâu có biết! Những con người kiên trì bám biển, bị tàu Trung Quốc đánh phá cũng kiên trì ra khơi. Rồi một ngày chính họ, con cháu họ cũng nhập viện vì ăn cá.  Họ sợ hãi đứng lên thì bị chính con em quê mình đàn áp. Họ cần câu trả lời thì nhận được: “Bà con cứ bình tĩnh, cá chết chắc chắn có nguyên nhân, không thể tự nhiên mà chết!” của Phó Tổng cục, cục Môi Trường Việt Nam. Người người sẽ bỏ biển về phố làm thuê.

ca-thang-tu4
Bạn đang nghĩ gì? (Nếu tôi là Facebook)

Hà Nội, Sài Gòn khóc nấc. Mật độ dân số tăng cao, khủng hoảng kinh tế. Việc làm chỗ ở ngày càng chen chúc. Bên cạnh đó, hàng chục tấn cá biển chết được đưa vào đây làm mắm làm thức ăn gia súc. Cái xe đông lạnh không phải là cái cần xé của chị bán trái cây, cũng chả là thùng xốp của anh bán kem, vậy mà ngày ngày hàng chục tấn cá biển nhiễm độc vẫn bị phát hiện vào Sài Gòn, Hà Nội,  Nha Trang… Các cơ quan chức năng đã làm gì và đang ở đâu?

Không khí Hà Nội nhiễm thủy ngân, không khí Sài Gòn nhiễm chì. Con nít người già, cả những lao động bán sức khỏe rẻ mạt giữa các công trường nghìn tỷ, họ có biết báo mạng là gì đâu! Công nhân nhập viện vì ngộ độc thực phẩm, nhân dân lần lượt chết vì ung thư tai nạn. Dân tôi có biết pháo hoa đang bắn lên trời làm bằng cái gì đâu!

Một người bạn rất hiền của tôi cũng tức giận:

– Tao cho con ăn cũng áy náy lương tâm. Cứ nói, ngon lắm nè con ăn cho mau lớn, chứ có chắc đó là đồ tốt hay không đâu. Cái xã hội này, đếch biết tin ai, nghe ai hả Tũn? Đù má tội con tao, tội má tao. Họ biết gì đâu…

ca-thang-tu3
Cá nục ngon số dách nếu sốt cà cho chồng ăn (!)

Lướt một dòng mạng, nước mắt tôi rớt không ngừng vì thương cho dân Huế, Quảng Bình, Hà Tĩnh… họ xuống đường đổ cá, hoang mang giữa trùng vây đàn áp. Họ tự lặn xuống biển tìm nguyên nhân cá chết bất chấp hiểm nguy. Họ ăn cá, họ nhập viện. Họ khóc thương cho định mệnh, họ gào:

“CHÚNG TAO SỐNG BẰNG GÌ?”

Câu hỏi trong clip ghi lại buổi biểu tình như con dao đâm vào tim tôi, tôi cũng đang tự hỏi bản thân.  Mày ăn gì đây? Mày sống sao đây? Mày có sợ chết không?

Sáng, một ngày cuối Tháng Tư, tôi đi chợ, công việc của một cô gái xinh đẹp, dịu dàng, đảm đang phải làm để nuôi sống mình giữa các hàng quán không sạch sẽ hiện nay. Nhưng dường như mọi thứ đang dần đổi khác, không khí ngộp ngạt cũng bao trùm. Dân buôn ai cũng thở dài, những đôi mắt thâm quầng cáu kỉnh nhìn nhau. Những cái sạp trống trải, sạch sẽ nằm chỏng chơ, nín thở.

ca-thang-tu2
Trái cây rất tốt cho sức khỏe nếu không bị phun thuốc. Cầu mong là vậy!

Xung quanh rần rần chuyện cá chết người bệnh. Không còn ai thèm quan tâm những vị khách lèo tèo, mạnh ai nấy bàn cách thay đổi kế mưu sinh. Vô công ty, làm osin, phụ hồ, về quê nuôi gà trồng cải… cũng có người rớt nước mắt âm thầm chậc lưỡi, rồi sau này, chợ để cho ai?

– Bán rau họ hỏi có thuốc không, bán thịt họ cũng hỏi có chất tạo nạc hay không, bán trứng họ cũng hỏi có tiêm thuốc hay không. Nghĩ bán cá chắc chắn không sao rồi, nay lại có tin cá nhiễm độc. Biết bán gì đây? Bán ế cũng không dám cho con cháu ăn. Nợ nần hụi hè đè chết hồi nào không hay!

Một chị hỏi tôi:

– Em có biết bây chừ nên bán gì cho thiên hạ không sợ giả, không sợ độc không em?

Tôi cũng chỉ biết chua xót hài hước:

– Hay bán thuốc trừ sâu đi chị, chắc không giả đâu!

– Sâu nào sống nổi hả em? Không khí cũng nhiễm độc cơ mà!

ca-thang-tu1
Bà con Bình Tĩnh (Quảng Bình, Hà Tĩnh) biểu tình đòi… mạng cá

Chị bán cá cạnh bên ngồi “nhàn rỗi”, quay sang hỏi:

– Rứa rốt cuộc răng cá nó chết?

Chị bán rau nhanh nhảu:

– Nó chết do tắt thở chớ chi. Mi không lên Facebook à?

Nói tới Facebook, tôi nhớ một cô học trò lớp 11 chuyên văn của trường chuyên Hùng Vương- Gia Lai, quê Quảng Trị, có cái tên facebook nghe như con trai: Nguyễn Đức Hiền với những câu thơ rặt giọng quê làng, em đặt tựa là “KHÔNG TÊN”;  dưng tui xin mạn phép em đặt cái tựa khác bằng chính cái câu hỏi vọng về quê nhà đầy âu lo thắc thỏm khắc khoải:

“Mệ ơi chừ ngoài miềng ăn chi mệ?”

Câu hỏi thảng thốt khi nghe tin cá biển chết ngập bờ, cá chết nhiều rứa thì mi hỏi han “chừ (bữa nay) ăn (bằng món) chi (à) mệ? “

ca-thang-tu
Chương trình biểu diễn “Nỗi đau của những con cá” của họa sĩ Lê Nguyên Mạnh được công an Huế đưa về đồn “học hỏi”.

 o O o

Tháng Tư buồn cho cơn mưa đến chậm, không khí Sài Gòn ngộp ngạt xấp xỉ 40 độ. Dân đen còn bao nhiêu sức chống đỡ trước cường quyền, thiên nhiên? Báo vẫn đăng lịch và địa điểm bắn pháo hoa trong khi ngư dân bỏ biển, nông dân bỏ ruộng đồng, bà con dân tộc bỏ rừng, chim chết, cá chết, quốc tang trong lòng mỗi con người… Báo vẫn đăng khen ngợi chính phủ quyết liệt phản ứng kịp thời trước thông tin cá chết trong khi dân vẫn mập mờ, tê liệt.

ca-thang-tu7
Khai mạc festival Huế 29/4/2016 trong sự chán chường của nhân dân

Hỏi mới biết giá cá đồng hổm giờ được tăng gấp đôi gấp ba lần bình thường, món ăn dân dã nay chỉ có người giàu mới dám “rớ”. Coi lại túi tiền, tôi run run mua cho mình hai giỏ cá nục biển tươi rói như nụ cười người bán:

– Sáng giờ mới có em mở hàng đó nghen, cá này không phải cá Miền Trung vô đâu!

Cười đáp lại nhưng cũng bần thần tự hứa, nếu chết tôi sẽ xin đầu thai làm con vi rút, để được sống lâu hơn chờ một Tháng Tư cười! Đang định tự khen cái can đảm của mình thì giật mình khi nghe tiếp lời chị bán cá:

– Cá này kho cà cho chồng ăn là số dách đó nghen! Thách hắn cũng không mèo mỡ…

Ăn cá xong, vợ có thể mần một bài thơ: Con cá này ngộ quá phải không anh?!

DU

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 22 tháng 2 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Nghệ thuật tốc độ (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Mai cua (Truyện Ngắn) - Hồ Đắc Vũ
  • Ván cờ với Trung Cộng (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Ngày tình yêu & tình ghét (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Global warning hiện tượng và tranh cãi (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • An sinh xã hội (Đời Sống ) - Angie Hồ Quang
  • Dạy dỗ con cái (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Khúc ru biển chết (Thơ) - Mai Hữu Phước
  • Từ bích câu… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Những rắc rối chủ tiệm cần biết khi bao lương (Nails) - Tom Huỳnh, J.D.
  • Bệnh sốt (Chuyện Trò Thấy Thuốc) - Nguyễn Ý Đức
  • Rể quý (Bên Lề Chính Trị) - Sĩ Nguyên
  • Chứng lơ đãng quá năng động (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ cát du (Thơ) - Sao Khuê
  • Thư hỏa tốc và đường dây thép (Tùy Bút) - Sean Bảo
  • Nem tai thính lá sung (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Luật mới năm 2017 và những tội có thể bị trục xuất (Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Thời hoàng kim cải lương Sài Gòn (Tạp Ghi) - Trang Nguyên
  • Giảm nợ hoặc xóa nợ student loan (Góc Hoàng Hoa) - Hoàng Hoa Anh Thư
  • Đồ chơi cho trẻ (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Hãy nói yêu người (Những Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Những bộ phận hay hư hỏng nhất (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Khám sức khỏe tổng quát thường niên gồm có những gì ? (Bạn Có Biết) - Mai Hoàng
  • Valentine (Facebook Có Gì Ngộ) - Daniel Văn
  • Thu nhỏ lỗ chân lông (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Mafia (Để Gió Cuốn Đi) - Hải Vân
  • Ông chè xanh ông xe ôm (Phóng Sự) - Hỷ Long
  • Những gam màu không sắc (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Giáo sư Lê Văn Khoa và ảnh nghệ thuật trừu tượng (Phóng Sự) - Trịnh Thanh Thủy
  • Không còn sẹo nữa? (Y Tế Và Đời Sống) - Triệu Minh
  • Chẩn đoán bệnh cúm (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Cách tiết kiệm tiền khách sạn (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • The alamo (Phóng Sự) - Andy Nguyễn
  • Trust Contact từ Google (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Nightstand bàn nhỏ trong phòng ngủ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • La la land (Điện Ảnh) - Song Chi
  • Nhà văn Vũ Huy Quang (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Tưởng niệm Vũ Huy Quang (Thơ) - Thường Quán
  • Người cha (Truyện Ngắn) - Nguyễn Hùng Vỹ
  • Cưới xong lên xe gắn máy đi chu du thế giới (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Dùng Smartphone cho Nhiếp Ảnh (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Chào mừng Đạo Luật Bánh Chưng/Bánh Tét (Tin Cộng Đồng) - Bản Tin Từ Văn Phòng TNS Janet Nguyễn (Garden Grove,CA)
  • Bản đồ (Kiến Thức Phổ Thông) - Phương Nghị
  • Chồng người áo gấm! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • Nhân sĩ với Cường Quyền & Bạo Lực (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Đồng chí Vi Quốc Thanh trong viện trợ Việt Nam đấu tranh chống Pháp (Trong Hầm Rượu) - Trần Vũ
  • Con tin (Chuyện Vụ Án ) - Nam Nhật
  • Phỏng Vấn: Cứu trợ Thương Phế Binh Quả Phụ VNCH (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Dấu hiệu giao thông (An Toàn Giao Thông)
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Thế giới qua ống kính (Thế Giới)
  • Mỗi tuần 1 con số (Thế Giới)
  • Taxi bay (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Cố bạn (Chuyện Khó Tin Nhưng Có Thật)
  • Biết điều (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE