Bánh xèo bánh chuối chiên

H6

Mùa đông, cái lạnh miền Trung đôi khi se nhẹ, đôi khi rét buốt cắt da cắt thịt, thì việc sáng ra, thèm một chén cơm ấm ăn với mắm cái giã gừng cho ấm bụng để ra đồng vẫn có chỗ thần tiên, chỗ thiên đường của nó. Và cứ mùa đông tới, những đốm lửa bập bùng của các bà hàng bánh xèo, hàng chuối chiên ở ngã ba đầu làng vẫn mang một điều gì đó vừa ma mị lại vừa gần gũi, khó nói. Gần gũi bởi giá thành rẻ bèo, hợp với nhà nông nghèo khó mùa giáp hạt mà cũng ma mị bởi mùi vị và âm hưởng rất riêng của nó.

Bánh xèo

Nói về bánh xèo, có thể nói rằng mùa Ðông tới, từ Huế đến Ðà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Ðịnh đều trở thành thủ phủ của món ăn dân dã này. Nếu như Bình Ðịnh, Quảng Ngãi có thói quen ăn bánh xèo chảo, bánh xèo dằm thì Quảng Nam, Ðà Nẵng, Thừa Thiên Huế lại biết biến bánh xèo thành một loại thức ăn thanh tao, mềm mại và kiểng hơn so với miền trong.

Nói về bánh xèo chảo, chủ một tiệm bánh xèo khá nổi tiếng ở Tuy Phước, Bình Ðịnh, tên Ngà, chia sẻ: “Bánh xèo chảo thường to gấp năm, sáu lần bánh xèo bình thường và có giá tiền cao tương ứng”.

Bánh xèo vừa đúc xong. Thường thì người bán sẽ chiên bánh xèo trước khoảng nửa tiếng. Khi có khách, sẽ hâm nóng bằng chảo có chứa lớp dầu mỏng. Xong đâu đấy sẽ gấp đôi bánh lại.
Bánh xèo vừa đúc xong. Thường thì người bán sẽ chiên bánh xèo trước khoảng nửa tiếng. Khi có khách, sẽ hâm nóng bằng chảo có chứa lớp dầu mỏng. Xong đâu đấy sẽ gấp đôi bánh lại.

“Bánh xèo chảo làm như thế nào vậy ông?”

“Bánh xèo chảo thì nó trước tiên không phải là bánh xèo xanh, nghĩa là không đổ trên một cái xanh mà đúc trong một cái chảo lớn có thể gấp mười hoặc gấp năm cái bánh xèo bình thường. Cũng là bột gạo xay nhuyễn pha nước, trùng vừa phải, không quá đặc mà cũng không để lỏng, có thịt heo, tôm, trứng và nếu khách muốn thì có thể cho thêm thịt bò, thịt vịt hoặc thịt gà hoặc đậu xanh bóc vỏ đã hấp chín. Thịt, tôm cộng với giá đậu xanh là nguyên liệu tối cần cho bánh xèo chảo”.

“Về mặt khẩu vị và bổ béo thì bánh xèo chảo có gì đặc biệt so với bánh xèo thường vậy ông?”.

“Một cái bánh xèo chảo có giá tiền gấp mười lần cái bánh xèo thường, và một quán bán bánh xèo chảo có thể làm giàu gấp mười lần bà bán bánh xèo bình thường ngoài chợ với cùng số lượng bánh bán ra. Không bổ ngang thì cũng bổ dọc, không bổ cho người ăn thì cũng bổ cho người bán. Nhưng nói chơi vậy thôi chứ bánh xèo chảo phong phú hơn. Nhưng không phải ai cũng ăn được”.

 Bánh xèo Quảng Nam, thường được cuốn cùng bánh tráng mỏng và rau sống với vị chua của khế, vị chát của chuối, vị thơm của rau ngò…
Bánh xèo Quảng Nam, thường được cuốn cùng bánh tráng mỏng và rau sống với vị chua của khế, vị chát của chuối, vị thơm của rau ngò…

“Nghĩa là sao thưa ông?”

“Thì quán bánh xèo chảo chủ yếu là xe ga với xe hơi vào ăn chứ có mấy người dân nghèo vào ăn đâu. Giá cả nó cao quá, ví dụ như người ta chỉ có tiền để mua hai cái bánh về ăn đỡ thèm, lẽ nào mua hai phần mười cái bánh xèo chảo sao?”

“Cách ăn bánh xèo chảo có khác gì cách ăn bánh xèo thường không ông?”

“Khác xa, một trời một vực ông à. Bánh xèo chảo thì toàn là dân có tiền ăn. Nhưng khi người ta ăn rất dễ nhận ra đâu là dân trọc phú, đâu là dân nhà giàu thứ thiệt, hiếm có dân thượng lưu vào đây vì không khí tạp nhạp. Hễ dân trọc phú thì ăn nói bỗ bã, cách ăn cũng vậy, còn nhà giàu thứ thiệt thì ăn thanh cảnh hơn. Mà ông để ý thấy rồi đó, càng về gần kinh đô Huế thì cái bánh xèo càng nhỏ lại, kể cả bánh bèo, bánh bột lọc cũng nhỏ lại, làm rất tỉ mẩn, tinh tế, thế mới kiểng chớ!”.

Chồng bán chuối chiên, vợ bánh xèo…
Chồng bán chuối chiên, vợ bánh xèo…

Lời nhận xét của ông Ngà khiến cho bài viết này đâm ra thừa nếu còn tiếp tục mang chiếc bánh xèo nhỏ xíu, biến thể thành bánh khoái ở Huế hoặc những chiếc bánh xèo chỉ vừa đúng trong lòng bàn tay ở Ðà Nẵng, Quảng Nam ra để so sánh với bánh xèo Bình Ðịnh, Quảng Ngãi. Nhưng có một chi tiết khá thú vị là người Bình Ðịnh, Quảng Ngãi có thói quen ăn bánh xèo buổi sáng, cứ sáng ra, rủ nhau vào quán bánh xèo, gọi mấy cái bánh và bỏ vào chén, dùng đũa vằm nhỏ, sau đó trộn rau sống, nước mắm và ăn như ăn cơm. Còn người Quảng Nam, Ðà Nẵng và Huế thì ăn bánh xèo vào buổi chiều, buổi tối, hiếm có quán bánh xèo nào bán buổi sáng cả. Người Quảng Nam còn dùng bánh tráng nhúng nước cuốn bánh xèo với rau sống rau thơm.

Bánh chuối chiên

Thường thì bánh xèo đi đôi với bánh chuối chiên. Quán bánh chuối chiên nằm sát cạnh quán bánh xèo, thậm chí có trường hợp chồng đứng bán bánh chuối chiên, vợ bán bánh xèo. Như trường hợp ông Lưu và bà Như ở Ðiện Bàn, Quảng Nam chẳng hạn.

Chuẩn bị mở hàng bánh chuối chiên
Chuẩn bị mở hàng bánh chuối chiên

Ông Lưu đứng bán bánh chuối chiên, bà Như đứng bán bánh xèo, hai vợ chồng nghèo quanh năm suốt tháng bám ruộng đồng, vườn tược. Mùa đông tới, không có việc gì làm, rủ nhau đi bán bánh chuối chiên, bánh xèo. Thường thì bánh chuối chiên là thứ ma mị nhất, không hiểu sao một chiếc bánh chỉ có giá 2,500 đồng, trong đó có dừa xắt lát, chuối mốc, bột mì, khoai lang xắt lát mỏng và chiên rất tốn dầu, tốn lửa, vậy mà người ta vẫn có lãi.

Như lời ông Lưu: “Mỗi một mùa mưa tôi kiếm được nửa cây vàng nhờ bánh chuối chiên”.

“Một cái bánh chuối chiên có giá hai ngàn rưỡi, như vậy để sắm một chỉ vàng, ông phải bán đến một ngàn rưỡi cái bánh cả vốn lẫn lời, nếu tính tiền lời không thì không chừng phải đến năm ngàn cái bánh. Như vậy thì mỗi ngày ông bán bao nhiêu cái?”

“Người ta đã nói bà điên như bánh chuối chiên cơ mà! Có lúc bán mỏi tay vẫn không hết khách, có ngày bán cả ngàn cái, cũng có ngày ngồi cả buổi chiều, sang buổi tối, bán được chưa tới mười cái, số còn lại mang về mình ăn, ăn không hết thì cho heo ăn!”.

Bánh chuối chiên
Bánh chuối chiên

“Vậy một cái bánh lãi được nhiều ít ông?”.

“Tùy à, ngày 16 âm lịch cho tới 20 âm lịch thì bán lãi nhiều lắm, nhưng những ngày từ 28 âm lịch đến Mồng Một và từ 13 đến Rằm thì bán cầm cự. Vì thời gian này chuối người ta mua về thờ, giá rất cao, mình không mua nổi, bán chỉ có huề vốn hoặc lỗ, còn mấy ngày Mười sáu, mồng Hai thì chuối người ta thờ xong mang đi bán, mình mua rất rẻ, tha hồ mà chiên bánh. Mỗi cái bánh lãi cũng được hơn một ngàn đồng, có khi ngàn rưỡi”.

“Làm thế nào để chiên được một cái bánh chuối chiên ngon?”.

Dễ ợt, chiên xong ăn thử, mình thấy ngon, vẫn chưa đủ, bẻ một miếng đưa bà vợ, bả thấy ngon vẫn chưa được, nhờ bả đưa ông hàng xóm thử giùm một miếng mà vẫn khen ngon thì chắc chắn bánh mình phải ngon rồi”.

“Thường thì ông bắt đầu bán từ mấy giờ tới mấy giờ, và mùa bánh bắt đầu khi nào, kết thúc khi nào?”

Bánh chuối chiên mùa đông
Bánh chuối chiên mùa đông

Thường thì ba giờ chiều trở đi là mình nổi lửa cho sự nghiệp bánh chuối chiên, đến mười giờ tối, có bữa người ta đi chơi đêm nhiều thì bán tới mười hai giờ đêm. Mùa bánh bắt đầu khi mùa mưa, trời lạnh và kết thúc khi nắng ấm. Nói chung cũng được ba tháng, bốn tháng, có khi kéo dài năm tháng. Nói chung là món này có lãi mạnh lắm. Mùa lạnh kéo dài năm tháng thì mình lãi được nửa cây vàng, ba tháng thì cũng được ba chỉ!”.

Trời ạ, cái mà ông Lưu nói là siêu lợi nhuận, nghe ra chỉ có ông thấy vậy, vừa phải thức đêm, vừa phải tỉ mỉ làm từng cái bánh để mỗi tháng sắm một chỉ vàng với giá chưa tới bốn triệu đồng, vị chi mỗi ngày kiếm được chừng 120,000 đồng. Như vậy mới hiểu vì sao bánh chuối chiên lại gần gũi, thân thương đối với người lao động nghèo đến vậy!

HL

 

 

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 27 tháng 04 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Sức mạnh của phái yếu (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Bên dòng sông cạn (Truyện Ngắn) - Việt Phương
  • Độc lập - tự do - hạnh phúc (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Có những tình yêu (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hồi hộp bầu cử Pháp (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Dạy con ứng xử khi bị ức hiếp trong trường học (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Có phải do Mỹ phá (Tạp Ghi) - Đinh Tiến Đạo
  • Dạ Lan ơi, những năm nào chiến tranh đã quên… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sỏi mật (Chuyện Trò Với Thầy Thuốc) - BS Nguyễn Ý Đức
  • Về một con người rất lớn Nguyễn Thị Hạnh Nhơn (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ lâm hảo dũng (Thơ) - Sao Khuê
  • Khi tàn chinh chiến (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • Biển mai còn có cá cơm? (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Chiếu khán cấp tại Việt Nam năm 2016 (Hỏi Đáp Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Ký ức khu chợ Cũ Sài Gòn (Tạp Bút) - Trang Nguyên
  • Để luôn tràn đầy năng lượng (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Rượu Soju- Sake xứ Hàn! (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Hoa Kỳ phát sóng truyền hình 4K (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Những câu hỏi thường gặp (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Một đất nước thống nhứt vẫn có thể có 2 vua! (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • Chăm sóc da cổ (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Món quà từ chiến trường (Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Việt kong (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • Về xứ Bắc (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • Fendi Policromia độc bản của đồng hồ nữ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trở lại đảo Galang (Ký Sự) - Gió Đồng Nội
  • “Chị hạnh nhơn!” (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Nguyễn Đại Giang và Phan Nhật Nam (Tạp Ghi) - Thanh Thư
  • Nôi ru ngủ (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Ngày ta bỏ núi (Trong Hầm Rượu) - Vương Mộng Long
  • Mua vé máy bay rẻ (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Sau lưng và trước mặt (Tùy Bút 30 Tháng 4) - Ban Mai
  • Phòng bếp nhỏ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sushi Việt ở Oslo (Phóng Sự) - Song Chi
  • Bé trai 8 tuổi lái xe chở em gái 4 tuổi đi ăn mcdonald (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Từ Ba Tri tới Cabra! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • ĐỌC VĂN VÕ ĐÌNH - Về nhà (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Nhật ký của Phương (Truyện Ngắn) - Mai Phương
  • Con trâu hay máy cày? (Phỏng Vấn) - Hỷ Long
  • Sony hòng đoạt ‘vô địch đệ nhất’ với A9 (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Cánh cửa của thành công (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • Chuyện hậu Đồng Tâm trong bóng đêm & rắn rết (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Les Miz nghe chăng tiếng hát (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Câu hỏi thi bằng viết (An Toàn Giao Thông)
  • Cờ đảng (Chuyện Khó Tin Có Thật)
  • Tết lào (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Thay đổi (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE