Bác sĩ Alexandre Yersin

Ngày 29 tháng 07 năm 1891 cách đây 124 năm, Alexandre Yersin, 28 tuổi, bác sĩ người Pháp của thương thuyền hàng hải, lần đầu tiên đặt chân lên bờ biển Nha Trang. Sóng nước biếc xanh như ngọc và bãi cát trắng chạy dài theo hàng dừa xinh tươi nghiêng nghiêng trước gió của miền thùy dương tận Viễn Ðông đã thu hút và chinh phục tâm hồn của anh. Không ai ngờ vị bác sĩ trẻ tuổi sau này sẽ trở thành nhà bác học lừng danh đã chiến thắng bệnh dịch hạch. Alexandre Yersin là vị bác sĩ có lòng nhân ái, suốt đời gắn bó với người dân Việt Nam đặc biệt là cư dân thành phố Nha Trang, nơi ông sống cho đến ngày qua đời và được dân chúng tôn kính và yêu mến.

Bác sĩ Alexandre Emile Jean Yersin [1863-1943] là bác sĩ y khoa, nhà vi khuẩn học, và nhà thám hiểm người Pháp gốc Thụy Sĩ. Ông là người khám phá Cao Nguyên Lâm Viên, và vạch ra một con đường bộ từ Trung Kỳ sang Cao Miên. Ông cũng là người thành lập và là hiệu trưởng đầu tiên của Trường Y Ðông Dương – tiền thân của Ðại Học Y Khoa Hà Nội bây giờ. Ông tìm ra trực khuẩn gây bệnh dịch hạch, sau này được đặt theo tên của ông là Yersinia pestis.

Tiểu sử cá nhân cho biết, bác sĩ Yersin là con út trong một gia đình có ba người con. Họ là thành viên Giáo Hội Tin Lành Cải Cách Tổng Vaud. Mẹ ông là hậu duệ của những người Huguenot ở Cévennes, phải đào thoát khỏi nước Pháp để tránh bị bức hại vì tôn giáo, sau khi Hoàng Ðế Louis XIV ra Chỉ Dụ Fontainbleau năm 1685, thu hồi Chỉ Dụ Nantes do Hoàng Ðế Henri IV ban hành năm 1598. Lúc ấy Tổng Vaud còn thuộc lãnh thổ Savoie, sau giành được độc lập ngày 24 tháng 1 năm 1798, và gia nhập Thụy Sĩ ngày 14 tháng 4 năm 1803.

Yersin House 01

Bác sĩ Alexandre Yersin NGUỒN EN.WIKIPEDIA.ORG

Cha của bác sĩ Yersin là ông Alexandre [1825-1863], một giáo viên dạy môn khoa học tự nhiên tại những trường trung học ở Aubonne và Morges. Ông còn là quản đốc kho thuốc súng, và say mê nghiên cứu các loại côn trùng. Ông bị xuất huyết não, qua đời trước khi con trai út là bác sĩ Yersin chào đời. Mẹ ông một mình nuôi con, chuyển đến sinh sống ở Morges, mở trường dạy nữ công gia chánh và phong cách sống cho các thiếu nữ.

Thời niên thiếu Alexandre Yersin học tại Lausanne, đậu tú tài năm 1882. Năm 1883 ông thi vào ngành Y Khoa tại viện hàn lâm cũ ở Lausanne, rồi thi vào Ðại Học ở Marburg nước Ðức. Một thời gian sau ông sang Paris, nước Pháp, được Giáo Sư Cornil nhận vào làm người phụ tá trong cơ quan của ông ở Hôtel Dieu. Ngoài giờ làm việc tại Hôtel Dieu, bác sĩ Yersin được phép đến phòng thí nghiệm ở đường Ulm thực tập. Cũng trong thời gian này ông chuẩn bị luận án tiến sĩ y khoa với đề tài “Bệnh lao thực nghiệm,” và cộng tác với Émile Roux nghiên cứu vi khuẩn bệnh bạch hầu. Ông cũng được nhà bác học Louis Pasteur lưu ý nâng đỡ.

Năm 1888, bác sĩ Alexandre Yersin vừa đúng 27 tuổi trình luận án Tiến Sĩ Y Khoa về “Bệnh lao thực nghiệm,” được nhận làm phụ tá cho Giáo Sư Émile Roux trong Viện Pasteur mới khai trương tại Paris.

Năm 1889, bác sĩ Alexandre Yersin được chính phủ Pháp đồng ý cho nhập quốc tịch Pháp.. Năm ấy cũng là năm kỷ niệm 100 năm cuộc “Cách Mạng Pháp” và khánh thành tháp Eiffel. Dưới sự hướng dẫn của Giáo Sư Émile Roux, A. Yersin tìm ra độc tố của vi khuẩn bạch hầu.

Tương lai rực rỡ đang chờ bác sĩ Yersin ở viện Pasteur, nhưng là người thích mạo hiểm và phiêu lưu, ông không thể mãi mãi giam mình trong phòng thí nghiệm và thường nói với các bạn: Tôi luôn luôn mơ ước khám phá những vùng đất mới và thích phiêu lưu mạo hiểm, bởi vì khi người ta còn trẻ không có gì là không thể thực hiện. Theo lời ông Noel Bernard – nguyên giám đốc viện Pasteur Sài Gòn, bác sĩ Yersin muốn thoát ly ra khỏi những mối lo âu gia đình, những tham vọng về danh lợi và địa vị, và không muốn bị đời sống ràng buộc.

Tháng 09 năm 1890, các giáo sư và các bạn học vô cùng ngạc nhiên khi được biết bác sĩ Yersin lên đường đến Việt Nam – quốc gia ở miền Viễn Ðông – không phải với sứ mạng tìm kiếm khoa học, mà chỉ với tư cách một bác sĩ làm công theo hợp đồng với hãng Vận Tải Hàng Hải. Ông làm việc trên chiếc tàu chạy dọc bờ biển Việt Nam nối liền Sài Gòn-Nha Trang-Hải Phòng. Trong cuộc hải trình đi qua biển Nha Trang, bác sĩ Yersin đã bị phong cảnh hữu tình, bờ biển, cửa sông, các hòn đảo ngoài khơi, khí hậu ôn hòa và cuộc sống bình dị đơn thuần của người miền Trung thu hút. Ông quyết định chọn Nha Trang là nơi để làm việc, để ở cho đến khi qua đời.

Yersin House 01

Nhà của Bác sĩ Alexandre Yersin tại Nha Trang, nay đã bị phá để làm nhà nghỉ của Bộ công anNGUỒN EN.WIKIPEDIA.ORG

Năm 1891, Yersin thôi việc ở Messageries, quyết định đến sống tại Nha Trang. Ông xây dựng ngôi nhà gỗ ở Xóm Cồn, mở một phòng khám bệnh, và là bác sĩ người Châu Âu đầu tiên hành nghề trong vùng này. Người địa phương gọi bác sĩ Yersin là ông Năm. Ông nhận tiền khám bệnh của những người giàu, nhưng tiếp tục chữa bệnh miễn phí cho người nghèo mặc dù thường khi ông không thể nào phân biệt nổi giữa hai loại người này. Ông thực hiện những chuyến thám du hàng trăm cây số trong những vùng đồi núi, vào ở trong các ngôi làng người Mọi -cách gọi người sắc tộc thiểu số thời đó – học chút ít ngôn ngữ, săn bắn, và chữa bệnh cho họ .

Ngày 01 tháng 03 năm 1943 trong lúc xảy ra Ðệ Nhị Thế Chiến, bác sĩ Yersin từ trần tại nhà riêng ở Nha Trang. Ông để lại di chúc: “Tôi muốn được chôn ở Suối Dầu. Yêu cầu ông Bùi Quang Phương giữ tôi lại tại Nha Trang, đừng cho ai đem tôi đi nơi khác. Mọi tài sản còn lại xin tặng hết cho Viện Pasteur Nha Trang, và những người cộng sự lâu năm. Tang lễ làm giản dị, không phô trương, không điếu văn.” Mặc dù bác sĩ Yersin căn dặn như vậy, nhưng rất đông người tìm đến để đưa tiễn ông về nơi an nghỉ cuối cùng. Nhiều người dân Xóm Cồn và Nha Trang than khóc, để tang ông. Ðoàn người đưa tang dài đến hơn ba cây số.

Ông Noël Bernard, người đầu tiên viết tiểu sử Yersin, đã nhận xét: “Chắc chắn rất hiếm có người ít tư lợi giống như ông.. Bác sĩ Yersin tự xóa mờ hình ảnh của ông để người khác được tự do đưa ra sáng kiến, sự tự do mà chính bản thân ông hết sức gắn bó.”

HV – 5:15am Thứ Hai ngày 14 tháng 09 năm 2015

------------------------------------------

Những bài trên báo Trẻ phát hành Thứ Tư ngày 27 tháng 04 năm 2017

(xin lấy báo tại các thân chủ đăng trên báo Trẻ)

  • Sức mạnh của phái yếu (Thể Thao) - Trần Trí Dũng
  • Bên dòng sông cạn (Truyện Ngắn) - Việt Phương
  • Độc lập - tự do - hạnh phúc (Kiến Thức Trẻ) - Đinh Yên Thảo
  • Có những tình yêu (Duyên Sài Gòn) - Du Uyên
  • Hồi hộp bầu cử Pháp (Ghi Nhận Trong Tuần) - Vũ Hiến
  • Dạy con ứng xử khi bị ức hiếp trong trường học (Giao Tiếp) - Minh Hải
  • Có phải do Mỹ phá (Tạp Ghi) - Đinh Tiến Đạo
  • Dạ Lan ơi, những năm nào chiến tranh đã quên… (Bên Tách Cà Phê) - Tim Nguyễn
  • Sỏi mật (Chuyện Trò Với Thầy Thuốc) - BS Nguyễn Ý Đức
  • Về một con người rất lớn Nguyễn Thị Hạnh Nhơn (Thế Giới Của Dế Mèn) - Trần Lý Lê
  • Thơ lâm hảo dũng (Thơ) - Sao Khuê
  • Khi tàn chinh chiến (Theo Dòng Thời Gian) - Sean Bảo
  • Biển mai còn có cá cơm? (Hương Vị Quê Nhà) - Tạ Phong Tần
  • Chiếu khán cấp tại Việt Nam năm 2016 (Hỏi Đáp Di Trú) - Lê Minh Hải
  • Ký ức khu chợ Cũ Sài Gòn (Tạp Bút) - Trang Nguyên
  • Để luôn tràn đầy năng lượng (Bạn Có Biết) - Hoàng Hương
  • Rượu Soju- Sake xứ Hàn! (Món Lạ) - Nấm Mèo
  • Hoa Kỳ phát sóng truyền hình 4K (Ứng Dụng Thường Ngày) - P324530
  • Những câu hỏi thường gặp (Chiếc Xe Của Bạn) - Trịnh Kiều Phong
  • Một đất nước thống nhứt vẫn có thể có 2 vua! (Facebook Có Gì Ngộ) - Du Face
  • Chăm sóc da cổ (Trang Phụ Nữ) - Sông Hương
  • Món quà từ chiến trường (Bông Hoa Cuộc Sống) - Như Sao
  • Việt kong (Lề Chéo) - Phạm Thị Hoài
  • Về xứ Bắc (Cõi Riêng) - Đặng Mỹ Hạnh
  • Fendi Policromia độc bản của đồng hồ nữ (Thời Trang) - Điệu Cô Nương
  • Trở lại đảo Galang (Ký Sự) - Gió Đồng Nội
  • “Chị hạnh nhơn!” (Chuyện Đời Thường) - Huy Phương
  • Nguyễn Đại Giang và Phan Nhật Nam (Tạp Ghi) - Thanh Thư
  • Nôi ru ngủ (Sản Phẩm Mới) - Bảo Sơn
  • Ngày ta bỏ núi (Trong Hầm Rượu) - Vương Mộng Long
  • Mua vé máy bay rẻ (Bạn Có Biết) - Quỳnh Như
  • Sau lưng và trước mặt (Tùy Bút 30 Tháng 4) - Ban Mai
  • Phòng bếp nhỏ (Cái Nhà Của Ta) - Thiên Hương
  • Sushi Việt ở Oslo (Phóng Sự) - Song Chi
  • Bé trai 8 tuổi lái xe chở em gái 4 tuổi đi ăn mcdonald (Thế Giới Quanh Ta) - Dương Hùng
  • Từ Ba Tri tới Cabra! (Phiếm) - Đoàn Xuân Thu
  • ĐỌC VĂN VÕ ĐÌNH - Về nhà (Tài Liệu Văn Học) - Nguyễn & Bạn Hữu
  • Nhật ký của Phương (Truyện Ngắn) - Mai Phương
  • Con trâu hay máy cày? (Phỏng Vấn) - Hỷ Long
  • Sony hòng đoạt ‘vô địch đệ nhất’ với A9 (Góc Nhiếp Ảnh) - Andy Nguyễn
  • Cánh cửa của thành công (Tạp Ghi) - Mạnh Kim
  • Chuyện hậu Đồng Tâm trong bóng đêm & rắn rết (Sổ Tay Thường Dân) - Tưởng Năng Tiến
  • Les Miz nghe chăng tiếng hát (Something Anything) - Ian Bùi
  • Tin thể thao (Thể Thao)
  • Câu hỏi thi bằng viết (An Toàn Giao Thông)
  • Cờ đảng (Chuyện Khó Tin Có Thật)
  • Tết lào (Vui Lạ Khắp Nơi)
  • Thay đổi (Câu Lạc Bộ Tiếu Lâm)
Facebook Comments
SHARE