Chỗ nào khô thì ngủ qua đêm
Tuesday, 02 October 2012 00:00
Nguyễn Tôn Hiệt là một bút danh lạ trong khoảng 10 năm nay trên văn đàn. Những bài thơ và truyện ngắn của ông (bà?) thường rất độc đáo. Trong phần tiểu sử trên website tienve.org thì được ghi như thế này:“Mất hộ khẩu thường trú từ năm 1975, từ đó thay đổi chỗ ở thường xuyên, làm rất nhiều nghề khác nhau để sống, do đó tiểu sử không có gì đáng nói, nhưng cũng có thể tự soạn một tiểu sử lộng lẫy, nếu cần. Viết mãi nhưng không xem viết là một cái nghề, dù còn viết thì còn thấy đáng sống.”
Chúng tôi xin giới thiệu với độc giả truyện ngắn “Chỗ nào khô thì ngủ qua đêm”. Bối cảnh của truyện là một cuộc thẩm vấn của công an và một kẻ vô danh; người này có thể là bất cứ ai, một nạn nhân, một nhà thơ hay một kẻ tâm thần, trong chế độ độc tài, công an trị. Thời con người không có hộ khẩu, không nhà cửa; thời đêm đêm đi kiếm chỗ trú. Vì thế, “Chỗ nào khô thì ngủ qua đêm...” Có lẽ người viết đã từng có những tháng ngày lang thang vất vưởng, cay đắng và khổ nhục mới có đủ vốn sống để viết ra được truyện ngắn này.
Bảo Huân
Riêng gửi Võ Quốc Linh
Họ và tên?
Nguyễn Tôn Hiệt.
Tôn gì?
Hiệt.
Hiệt là cái gì?
Không biết.
Bố mẹ anh không biết chữ à?
Dạ... không rõ...
Ngày sinh?
Giấy tờ thất lạc nhiều lần... không rõ ngày sinh...
Ngày sinh của anh mà anh không biết à?
Có thể là hai tháng chín bốn lăm... hoặc là... hai tháng chín sáu chín... cũng có thể là... mười chín tháng năm...
Anh điên à?
Dạ, không...
Anh nói bậy thì chết đấy. Ngày sinh?
Dạ, thì... ba mươi.. tháng tư...
Năm?
Dạ... bảy lăm...
Bảy lăm?
Dạ... có lẽ...
Sao lại có lẽ? Năm sinh?
Dạ, năm tư... sáu tám...
Cái gì?
Bảy hai... Dạ... bảy lăm...
Bảy lăm. Nơi sinh?
Giấy tờ thất lạc... nơi sinh có thể là Hà Nội... Sài Gòn ... Huế... hay ở đâu đó...
Anh nói gì?
Dạ.
Dạ cái gì? Nói ngay. Nơi sinh?
Dạ, thì... Nghệ... Nghệ An... cũng được...
Sao lại cũng được?
Dạ, Nghệ An.
Anh muốn đùa? Coi chừng đấy. Trình độ học vấn?
Dạ, học hành lung tung... trường này trường kia... học ngoài đường ngoài chợ... không biết trình độ ra sao...
Nói cái gì thế? Thất học, lang thang bụi đời à?
Dạ.
Nghề nghiệp?
Nhiều nghề, tuỳ hoàn cảnh mà thay đổi... nếu gặp thời thì... làm ông kia bà nọ... không gặp thời thì... đi... ăn xin... thỉnh thoảng thì... làm thơ...
Hả? Anh nói cái gì? Ông kia bà nọ là thế nào?
Dạ, không... thì ông kia bà nọ là ông chỗ kia bà chỗ nọ... Dạ... ăn xin và làm thơ...
Ăn mày? Làm thơ? Không nghề nghiệp. Quốc tịch?
Dạ, có lẽ là... Việt Nam...
Sao lại có lẽ? Thế anh dân tộc gì?
Dạ, vì mất hộ khẩu mấy chục năm nay rồi nên... không biết có còn quốc tịch hay không... Nghe nói là dân tộc... Kinh... hay là... gì đó...
Địa chỉ?
Không có địa chỉ... vì mất hộ khẩu... chỗ nào khô thì ngủ qua đêm...
Vô gia cư. Tôn giáo?
Không rõ... tuỳ hoàn cảnh... trước kia thì nghe nói gia đình thờ ông bà... rồi theo đạo Phật... rồi...
Rồi sao?
Rồi... thời Pháp thuộc thì trong gia đình có người theo Công giáo... rồi thời Mỹ qua thì... có người theo Tin Lành... rồi cũng có người thờ Xít-ta-lin, thờ Mao chủ tịch, rồi... không nhớ...
Anh đang nói cái gì thế?
Dạ... rồi... sau ngày giải phóng thì thờ... Bác... còn bây giờ thì...
Thì sao?
Thì... đang lúng túng... không biết thế nào...
Hả? Cái gì? Tại sao lúng túng?
Dạ, vì người ta ai cũng chạy theo đồng tiền...
Nhưng tôi hỏi tôn giáo của anh. Tôi không hỏi tiền. Anh theo đạo nào?
Dạ... thì... không có đạo nào hết... đói quá...
Thành phần gia đình. Ông nội anh tên gì? Trước năm tư ông nội anh làm gì?
Dạ, không nhớ tên... ông nội... làm nhà nho...
Ăn bám hả?
Dạ, rồi đi kháng chiến...
Việt Minh à?
Dạ, không, yêu nước... đánh Tây...
Rồi làm gì?
Dạ, rồi bị đấu tố... vì...
Ai tố? Vì sao?
Dạ, bố tố ông nội thuộc gia đình địa chủ, đầu óc phong kiến phản động...
Thế bố anh tên gì? Làm gì?
Dạ... không nhớ tên bố... ở nhà có lúc gọi bố, lúc gọi cha, ba...
Anh không nhớ cả tên bố anh à? Thế bố anh làm gì?
Theo Việt Minh.
Thế à? Rồi bố anh làm gì?
Dạ, không rõ. Lúc thì sang Tàu, lúc thì sang Nga. Nghe nói làm gì lớn lắm...
Lớn lắm là sao?
Dạ, không biết. Làm thủ trưởng... hay bí thư... gì đó...
Đừng có nói láo. Bố thế mà con thế này à? Thế còn chú bác của anh?
Chú với bác thì chạy vô Nam.
Ôm chân đế quốc à?
Dạ... không biết...
Thế bọn họ làm gì trong Nam?
Dạ, không rõ. Nghe nói làm thương gia hay... sĩ quan... gì đó...
À, thành phần nguỵ quân, tư sản. Thế anh ở miền Bắc với bố anh hay anh chạy vào Nam?
Dạ, không nhớ...
Anh dám đùa với tôi à? Bắc hay Nam?
Dạ, không nhớ... tại vì bố cũng vô Nam...
Bố anh cũng chạy theo Mỹ nguỵ à?
Dạ, không... bố vô Nam... chống Mỹ.
Thế thì anh cũng theo bố anh vào Nam chống Mỹ?
Không nhớ... không biết có phải hay không...
Khi nãy anh nói anh sinh năm bảy lăm thì còn chó gì Mỹ với nguỵ mà chống. Bố anh vào Nam khi nào?
Không rõ... nghe nói đi theo đường mòn Hồ Chí Minh gì đó... đi với bộ đội...
Sau bảy lăm bố anh làm gì?
Dạ, không rõ...
Còn chú bác của anh sau bảy lăm làm gì?
Dạ... nghe nói người thì đi Mỹ... người thì vô tù...
Người nào đi Mỹ? Người nào vào tù?
Không nhớ...
Anh điên hay sao mà chả biết cái chó gì cả. Thế mẹ anh tên gì? Làm gì? Ở đâu?
Không nhớ... có khi gọi là mẹ... má... bu...
Này, đừng có giả ngộ. Chết đấy. Mẹ anh làm gì?
Mẹ làm... đủ thứ nghề...
Đủ thứ nghề là sao?
Dạ, mẹ nói... nghề gì cũng được, miễn là có tiền...
Tiền. Làm gì mà có tiền? Làm...
Dạ, không biết...
Mẹ anh ở đâu?
Mất hộ khẩu từ lâu... nên...
Cả một gia đình ở đầu đường xó chợ à? Hiện nay bố anh đang làm gì? Ở đâu?
Chết rồi...
Chết? Tai nạn à? Chết lúc nào?
Dạ, không, có lẽ... tự tử... chết lúc nào không rõ...
Bố anh mà anh không biết gì cả à? Bố anh tự tử à? Vì sao?
Dạ, không biết... nghe nói bố bắn súng vô đầu... hay thắt cổ chết... hay...
Cái gia đình của anh... Thế anh có mấy anh chị em? Tên gì? Làm gì?
Một anh... một chị... Không nhớ tên... Anh đi vượt biên bị chìm tàu... chết...
Đấy. Thế đấy. Chị của anh làm gì?
Dạ, nhiều nghề... miễn là có tiền...
Miễn là có tiền? Cả một gia đình...
Dạ.
Tại sao anh dám cởi trần truồng chạy giữa đường trong ngày quốc khánh? Biểu tình à? Phản động à?
Dạ, đâu có cởi trần truồng.
Anh không cởi trần truồng mà anh tồng ngồng c. dái thế kia à?
Dạ... tại không còn áo quần mà mặc... chứ đâu dám cởi trần truồng...
Anh không phải con người nữa à?
Dạ... không biết...
Anh không biết hôm nay là ngày quốc khánh à?
Không... Không nhớ...
Anh đừng có giả ngu. Tốt nhất anh nên thành khẩn khai báo. Tại sao anh cởi trần truồng chạy giữa đường trong ngày quốc khánh?
Dạ... tôi đang đói... tôi muốn làm thơ...
NTH - 9/2008
Trích từ nguồn website tienve.org
