Phạm Tuân & một kỷ niệm buồn
Friday, 30 July 2010 22:28
Tác Giả
Tưởng Năng Tiến
Biết nhục không phải là điều đáng sợ, trái lại, khi nói về dân tộc mình, không hiểu sao tôi cứ rùng mình ghê sợ trước một thái độ hơn hớn tự đắc
Ngày 23 tháng 7 năm 1980, ông Phạm Tuân đã thực hiện một chuyến bay lịch sử. Ông du hành vào vũ trụ. Hai mươi năm sau, Phạm Tuân vẫn còn nhớ lại từng chi tiết nhỏ trong chuyến “quá giang” này:
“Trong lúc mọi người nhìn chúng tôi bước vào phi thuyền ở giàn phóng Baikonur, tôi cảm thấy thời gian như ngừng lại… Tôi mang theo quốc kỳ, quốc huy, chân dung của bác Hồ, bản tuyên ngôn độc lập do bác viết, di chúc bác để lại, cùng với một túi đất của quảng truờng Ba đình (nơi xây lăng của Hồ Chí Minh) và nhiều phù hiệu nữa...” – theo như tường thuật của BBC News (Vietnam Marks Anniversary Of Giant Leap) nghe được vào hôm 24 tháng 7 năm 2000. Còn theo lời nhà báo Nguyễn Dũng Sĩ (đọc được trên Tuổi Trẻ Online, số ngày 17 tháng 1 năm 2004) thì ngoài chân dung bác Hồ, bữa đó, Phạm Tuân còn mang theo “một tấm ảnh của Tổng Bí Thư Lê Duẩn” nữa.
Thiệt là ớn chè đậu!
Du hành vô vũ trụ là một chuyến đi... lành ít dữ nhiều. Dám đi luôn (như chơi) chớ đâu phải chuyện giỡn. Vậy mà không thấy thằng chả mang theo hình ảnh của cha mẹ, vợ con gì hết trơn hết trọi. Thay vào đó, toàn là của nợ – vừa lẩm cẩm, vừa rất nặng phần trình diễn: cờ quạt, đất cát, huy hiệu, huy chương, di chúc, tuyên ngôn độc lập, hình ảnh lãnh tụ…
Hành trang của Phạm Tuân, tất nhiên, không do chính ông ta hay vợ hoặc mẹ hiền lựa chọn. Nó được sắp xếp bởi bàn tay của đảng cộng sản Việt Nam – đảng của những nguời, nếu nói theo kiểu Hà Sĩ Phu, luôn có “thái độ hơn hớn tự đắc.”
“Thái độ hơn hớn tự đắc” này được ông giáo sư viện sĩ Đặng Hữu,Trưởng Ban Khoa Giáo Trung Ương, khẳng định trên báo Nhân Dân, số phát hành ngày 24 tháng 7 năm 2000 (“Kỷ Niệm 20 Năm Chuyến Bay Vũ Trụ Việt Nam – Liên Xô” ) như sau: “Chuyến bay vũ trụ Việt –Xô đã trở thành một.
Đối với dân Việt Nam thì cái gọi là “sự kiện lịch sử” này, xem chừng, không “mang nhiều ý nghĩa khoa học, kinh tế và chính trị quan trọng” gì cho lắm. Vài chuyện tiếu lâm sau đây sẽ minh chứng điều đó.
Truớc hết là lãnh vực khoa học:
“Từ phi thuyền buớc ra, với hai mu bàn tay sưng vù, Phạm Tuân vội vàng xin đi khám bệnh. Bác sĩ hỏi:
- Sao tay đồng chí có nhiều vết đỏ và vết bầm như vậy ?
- Em bị mấy thằng phi hành đoàn liên Xô chúng đánh vào tay liên tục…
- Sao lại thế ?
- Một phần cũng lỗi tại em. Tại em thấy cái gì cũng lạ, cũng muốn rờ thử cho biết nên chúng bực mình.”
Trong lãnh vực kinh tế, chuyến đi của Phạm Tuân cũng để lại nhiều giai thoại thú vị. Xin đơn cử một:
“Chuyến bay vào không gian lần thứ hai của Phạm Tuân được tổ chức không kém phần đình đám. Đại diện tất cả các nuớc xã hội chủ nghĩa anh em đều đuợc mời đến chứng kiến. Chả may, có trục trặc kỹ thuật nên nên đã quá muời phút theo thời biểu mà phi thuyền vẫn cứ nằm im trên giàn phóng. Hốt hoảng, tất cả chuyên viên kỹ thuật cừ khôi nhất của khối cộng liền đuợc điều đến xem xét, tìm cách sửa chữa nhưng vô hiệu. Ngồi trên khán đài Lê Duẩn sốt ruột vẫy tay gọi Phạm Tuân lại gần, ghé tai nói nhỏ vài câu. Phạm Tuân chui trở vào vào phi thuyền. Không bao lâu, ông ta trở ra và buồn bã tuyên bố:
- Xong rồi!
Quả nhiên là xong thật. Phi thuyền bỗng phun khói lửa tùm lum rồi vọt lên không trung trong nháy mắt, trước sự ngạc nhiên và thán phục của đám đông. Với rất nhiều nghi ngại, Gorbachev quay sang Lê Duẩn:
- Tụi bay hay quá há ?
- Dạ, có hay ho mẹ gì đâu anh. Chả qua vì chúng em đói quá, thế thôi.
- Mày nói sao chớ? Rõ ràng là mày ‘bỏ nhỏ’ có vài câu là thằng Phạm Tuân nó sửa được cái phi thuyền, vụ này thì có mắc mớ gì đến chuyện đói với no?
- Chật… thì em chỉ nói với nó là cái cục ‘chip’ hay cục sắt gì đó mà nó gỡ ở đầu máy phi thuyền trong chuyến bay lần rồi tụi em đã mang đi dọ giá ở chợ trời Sài Gòn rồi. Không có ma nào nó thèm mua cả, nên thôi mang ráp lại trả cho nguời ta đi!”
Cuối cùng, về phương diện chính trị, đảng Cộng Sản Việt Nam cũng không có thêm được bao nhiêu “uy tín”– sau chuyến bay lịch sử của Phạm Tuân:
“Lần thứ ba, Phạm Tuân bay chung với một con khỉ. Chuyến bay đuợc trực tiếp truyền thanh và truyền hình cho mọi nguời xem về những hoạt động của phi hành đoàn. Khán thính giả được cho biết rằng khi nào cái nút đỏ nhấp nháy và những tín hiệu hoặc âm thanh từ cái máy đỏ phát ra là lúc con khỉ đang làm việc. Còn cái nút xanh và máy màu xanh thuộc về Phạm Tuân.
Từ sáng đến trưa nút đỏ nhấp nháy lia lịa, con khỉ làm việc túi bụi. Quá trưa, nút xanh mới bắt đầu chớp chớp nhẹ nhàng mấy cái. Có nguời chờ mãi nên sốt ruột lên tiếng:
- Bây giờ mới đến lượt đồng chí ấy đấy.
Ngay sau đó, có tiếng Phạm Tuân rè rè trên máy:
- Đã đến giờ ăn trưa của khỉ. Chúng tôi xin tạm ngưng hoạt động trong giây lát.
Rồi đèn đỏ lại tiếp tục chớp nháy không ngừng. Mãi đến chiều, đèn xanh mới bật lên. Khán thính giả lại ngong ngóng chờ xem. Đèn xanh chớp đúng ba cái thì có tiếng của Phạm Tuân:
- Đã đến giờ ăn tối của khỉ. Xin cho thêm một ly nước và hai quả chuối nữa. Chúng tôi lại xin tạm ngưng hoạt động trong mười lăm phút.
Quá thất vọng, có nguời đã thốt lên:
- Thì ra nó đi làm bồi cho khỉ. Bố khỉ!”
Những mẩu chuyện (thuộc nền văn học chui) vừa được ghi lại không phải để cười chơi, cũng không phải để chọc ghẹo ai mà chỉ để minh chứng rằng: “thái độ hơn hớn tự đắc” không phải là thuộc tính của dân tộc Việt, như bác Hà Sĩ Phu lo ngại, nó chỉ là “đặc tính” của một số người cộng sản mà thôi.
TNT
